Chiều 13/11, thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành chương trình.
Đề nghị rà soát chỉ tiêu, bảo đảm nguồn lực thực hiện chương trình
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cho rằng, để chương trình triển khai hiệu quả, cần bảo đảm sự đồng bộ giữa mục tiêu, cơ sở pháp lý và tiến độ bố trí kinh phí. Đại biểu đặc biệt lưu ý nhiệm vụ đầu tư giám sát điện tử, bởi một số nội dung liên quan hiện chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý. Do đó, cần phân định rõ những nhiệm vụ đã đủ điều kiện triển khai và những nhiệm vụ phải chờ hoàn thiện quy định pháp luật, đồng thời bố trí vốn phù hợp.
Đại biểu đề nghị làm rõ khả năng cân đối nguồn lực, rà soát thứ tự ưu tiên và phân kỳ đầu tư phù hợp với khả năng tổ chức thực hiện. Việc phân bổ vốn cần quan tâm các địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy và tội phạm, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị rà soát một số chỉ tiêu về truyền thông và tuyên truyền phòng, chống ma túy trong trường học. Theo đại biểu, cần có hướng dẫn cụ thể về hình thức, tần suất thực hiện chuyên trang, chuyên mục trên báo chí; đồng thời cân nhắc tỷ lệ học sinh, sinh viên được tuyên truyền để phù hợp với thực tế.
Đối với mục tiêu có ít nhất 50% xã, phường trên toàn quốc không có ma túy, đại biểu đề nghị đánh giá tính khả thi trong bối cảnh các đơn vị hành chính cấp xã đã được sắp xếp, hợp nhất, quy mô địa bàn rộng hơn trước. Cùng với đó, cần làm rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể và lực lượng công an cơ sở; bảo đảm phương tiện, trang thiết bị và nhân lực phục vụ công tác phòng, chống ma túy.
Đại biểu Trần Thị Thanh Lam (Đoàn Vĩnh Long) quan tâm đến các chỉ tiêu bảo vệ phụ nữ, trẻ em và phòng, chống tội phạm trên không gian mạng. Đại biểu đề nghị bổ sung những nội dung cụ thể về phòng, chống tội phạm mua bán người, xâm hại phụ nữ, trẻ em, lừa đảo và lợi dụng người chưa thành niên, người cao tuổi.
Đại biểu cũng đề nghị tăng cường phối hợp giữa cơ quan công an, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán và doanh nghiệp nhằm cảnh báo sớm, xác minh, ngăn chặn dòng tiền có dấu hiệu lừa đảo. Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành để bảo vệ, hỗ trợ kịp thời nạn nhân bị xâm hại, nhất là phụ nữ, trẻ em và các nhóm yếu thế.
Trong khi đó, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị chương trình quan tâm hơn đến hiệu quả cai nghiện và hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập cộng đồng. Theo đại biểu, cần nghiên cứu bổ sung các chỉ tiêu về tỷ lệ duy trì kết quả sau cai, tỷ lệ người sau cai được hỗ trợ học nghề, có việc làm và tái hòa nhập cộng đồng.
Đại biểu cho rằng, nếu người nghiện sau khi cai nghiện trở về cộng đồng không nhận được sự hỗ trợ của gia đình và xã hội thì nguy cơ tái nghiện vẫn rất lớn. Vì vậy, bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất và triển khai các hoạt động, cần quan tâm đến kết quả thực chất của công tác cai nghiện, quản lý sau cai.
Làm rõ nguồn lực, chỉ tiêu của chương trình phòng, chống ma túy
Phát biểu giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an cho biết, công tác phòng, chống ma túy không chỉ là đấu tranh với tội phạm ma túy mà còn bao gồm xác định tình trạng nghiện, cai nghiện, điều trị, quản lý sau cai, hỗ trợ tái hòa nhập và các yếu tố y tế, xã hội đặc thù.
Do đó, việc giữ tên gọi chương trình bảo đảm nhận diện đầy đủ 2 nhóm nhiệm vụ, đồng thời khẳng định sự kế thừa chương trình đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết số 163/2024/QH15 của Quốc hội: Phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030. Cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị tên gọi là Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026-2035.
Sau khi tích hợp, chương trình cơ bản kế thừa, giữ nguyên các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực đã được Quốc hội quyết định tại Nghị quyết số 163, bảo đảm các nhiệm vụ phòng, chống ma túy được triển khai liên tục, không gián đoạn.
Về phân định nhiệm vụ, tránh trùng lặp, chương trình được thiết kế gồm 10 dự án thành phần, gắn với nhiệm vụ của các cơ quan chủ trì và sản phẩm đầu ra tương ứng. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát từng nội dung chi, đối tượng, địa bàn, sản phẩm và nguồn kinh phí; ưu tiên sử dụng chung hạ tầng, dữ liệu và cơ chế phối hợp, không bố trí hoặc thanh toán 2 lần cho cùng một nhiệm vụ.
Về mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu và tính khả thi, Bộ trưởng cho biết các mục tiêu, chỉ tiêu phòng, chống ma túy đến năm 2030 được kế thừa theo Nghị quyết số 163 đã được Quốc hội phê duyệt.
Đối với giai đoạn 2031-2035, trên cơ sở tổng kết kết quả thực hiện giai đoạn 2026-2030, diễn biến tình hình ma túy và khả năng cân đối nguồn lực, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiên cứu, báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Về kinh phí, tổng nguồn lực thực hiện chương trình giai đoạn 2026-2030 gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn huy động hợp pháp khác. Kinh phí cho giai đoạn 2031-2035 trong hồ sơ mới là mức dự kiến, định hướng. Sau khi tổng kết giai đoạn đến năm 2030, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đánh giá và báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.
Việc phân bổ vốn dự kiến ưu tiên các địa bàn trọng điểm, phức tạp, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, địa phương khó khăn và chưa tự cân đối được ngân sách; bảo đảm căn cứ tiêu chí, định mức, tránh cào bằng và không giao vốn đối ứng vượt khả năng của địa phương.
Bộ trưởng cho biết, sau phiên thảo luận, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành liên quan tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu, báo cáo Chính phủ để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp.
