Phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần gắn bó, đồng hành cùng dân tộc, những năm qua, các tổ chức tôn giáo, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và đồng bào có đạo trên địa bàn Quảng Ninh đã có nhiều đóng góp tích cực vào sự phát triển của địa phương.
Phát huy đoàn kết trong cộng đồng
Quảng Ninh là địa phương có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú, đa dạng với bốn tôn giáo chính: Phật giáo, Công giáo, Tin lành và Cao Đài. Theo thống kê, Phật giáo có 161 chùa, trong đó 150 chùa có sư trụ trì, với khoảng 200.000 tín đồ Phật giáo; Công giáo có 49 nhà thờ, gồm 31 nhà thờ họ và 18 nhà thờ giáo xứ, với 43.097 tín đồ; Tin lành có 58 điểm nhóm với 1.524 tín đồ; Cao Đài có 5 điểm nhóm, 30 chức sắc, chức việc và 230 tín đồ.
Mỗi tôn giáo có đặc điểm riêng về giáo lý, tổ chức và sinh hoạt, song đều hướng con người đến các giá trị chân - thiện - mỹ, đề cao lòng nhân ái, tinh thần hướng thiện và trách nhiệm với cộng đồng. Đây là những giá trị đạo đức có ý nghĩa tích cực, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, củng cố các mối quan hệ tương trợ, gắn kết giữa người có đạo và không có đạo.
Được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp, các tổ chức, cá nhân tôn giáo ở Quảng Ninh những năm qua đã phát huy được truyền thống sống tốt đời, đẹp đạo và sinh hoạt theo quy định của pháp luật. Các cấp ủy, chính quyền thường xuyên gặp gỡ, thăm hỏi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của chức sắc, chức việc và tín đồ. Qua đó, phát huy vai trò của chức sắc, chức việc, nhà tu hành và người có uy tín trong tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Cùng với đó, việc phát huy hiệu quả các nguồn lực của cộng đồng tôn giáo, nhất là nguồn lực về con người, tri thức, đạo đức, uy tín xã hội và tinh thần thiện nguyện, được chú trọng. Các tổ chức, cá nhân tôn giáo ngày càng tham gia sâu rộng hơn vào các hoạt động tại khu dân cư, góp phần xây dựng môi trường sống đoàn kết, nghĩa tình và đồng thuận.
Chung sức xây dựng địa phương văn minh, an toàn
Hưởng ứng các phong trào xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ các tôn giáo ở Quảng Ninh đã tích cực tuyên truyền, vận động gia đình và cộng đồng tham gia chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, vệ sinh môi trường, trồng cây xanh, xây dựng cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp. Nhiều gia đình có đạo tự nguyện đóng góp kinh phí, ngày công lao động, tham gia xây dựng, nâng cấp đường giao thông và các công trình phúc lợi công cộng. Các gia đình cũng tích cực thực hiện nếp sống văn minh, xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa.
Tiêu biểu là mô hình “Chùa Trúc Lâm Cô Tô thân thiện với môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu”. Mô hình góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của Tăng ni, Phật tử và cộng đồng trong bảo vệ cảnh quan, tài nguyên thiên nhiên, xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp. Đặc biệt, đối với địa bàn biển đảo Cô Tô, việc bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên và nâng cao ý thức thích ứng với biến đổi khí hậu có ý nghĩa thiết thực, góp phần hướng tới phát triển xanh bền vững.
Cùng với các hoạt động bảo vệ môi trường, các tổ chức tôn giáo và đồng bào có đạo còn tích cực tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, góp phần giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ngay từ cơ sở. Với uy tín trong cộng đồng, các chức sắc, chức việc đã vận động tín đồ chấp hành pháp luật, nâng cao ý thức phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội, xây dựng gia đình và khu dân cư đoàn kết, an toàn, hòa thuận.
Tại Giáo xứ Yên Trì, mô hình “Thanh niên Giáo xứ Yên Trì tự quản về an ninh, trật tự, nói không với tệ nạn xã hội” đã phát huy tinh thần tự quản, trách nhiệm của thanh niên nói riêng và giáo dân nói chung trong phòng ngừa, phát hiện, thông tin kịp thời và phối hợp với lực lượng chức năng xử lý các vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự tại địa phương. Qua đó, tăng cường sự phối hợp giữa giáo xứ với cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng, góp phần xây dựng địa bàn ổn định, bình yên.
Từ năm 2023 đến 2026, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo đã phối hợp với Công an thành phố tổ chức hơn 400 buổi tuyên truyền cho trên 320.000 lượt Tăng ni, Phật tử thông qua các buổi thuyết giảng, sinh hoạt đạo tràng về pháp luật giao thông đường bộ, tập trung vào việc thực hiện nghiêm quy định đội mũ bảo hiểm, không sử dụng rượu bia khi điều khiển phương tiện, không phóng nhanh, vượt ẩu. Trong các dịp lễ trọng, hoạt động tôn giáo tập trung đông người, việc phối hợp bảo đảm an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và trật tự công cộng cũng được chú trọng.
Những mô hình, hoạt động trên cho thấy sự tham gia ngày càng chủ động của đồng bào có đạo trong xây dựng đời sống văn minh, bảo vệ môi trường và giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.
Lan tỏa giá trị nhân văn
Một trong những đóng góp nổi bật của các tổ chức tôn giáo tại Quảng Ninh là hoạt động từ thiện, nhân đạo và chăm lo an sinh xã hội.
Xuất phát từ những giá trị đạo đức tốt đẹp trong giáo lý, chức sắc, chức việc, nhà tu hành và tín đồ đã tích cực vận động, quyên góp, giúp đỡ gia đình chính sách, người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, người già neo đơn, người mắc bệnh hiểm nghèo và các đối tượng yếu thế.
Nổi bật là Phật giáo, trong 5 năm qua, các tổ chức, cơ sở Phật giáo cùng Tăng ni, Phật tử đã tham gia tặng quà các gia đình chính sách, hỗ trợ trẻ em vượt khó học giỏi, giúp đỡ gia đình khó khăn và chung tay hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi mưa bão, lũ lụt, với tổng giá trị trên 80 tỷ đồng.
Đối với Công giáo, tiêu biểu là Giáo xứ Hòn Gai đã có hoạt động hỗ trợ với số tiền trên 50 triệu đồng, thể hiện tinh thần bác ái, sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Đối với đạo Cao Đài, điểm nhóm tại phường Bãi Cháy duy trì hoạt động nấu và phát cháo từ thiện tại Bệnh viện Bãi Cháy mỗi tháng một lần. Những suất cháo nghĩa tình được trao đến người bệnh và người nhà bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn đã góp phần chia sẻ, động viên họ trong quá trình điều trị.
Còn đối với đạo Tin lành, các chức sắc, chức việc và tín đồ cũng tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, phát huy tinh thần tương thân tương ái.
Không chỉ đóng góp thông qua các hoạt động thiện nguyện, vai trò của các tôn giáo còn được phát huy qua những mô hình phối hợp giữa chức sắc, chức việc với cấp ủy, chính quyền và nhân dân trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, gắn bó.
Tiêu biểu là mô hình “Chức sắc, chức việc, tín đồ đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc” tại phường Phong Cốc. Thông qua mô hình, chức sắc, chức việc các tôn giáo phát huy vai trò, uy tín trong tuyên truyền, vận động tín đồ thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động tại địa phương.
Từ mô hình tại phường Phong Cốc, mô hình an ninh trật tự tại Giáo xứ Yên Trì đến mô hình bảo vệ môi trường tại Chùa Trúc Lâm Cô Tô, mỗi tổ chức tôn giáo có cách làm riêng, phù hợp với đặc điểm và điều kiện thực tiễn. Điểm chung là đều hướng đến lợi ích cộng đồng, tăng cường sự phối hợp với cấp ủy, chính quyền, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Thực tiễn cho thấy, đóng góp của các tôn giáo không chỉ thể hiện ở nguồn lực vật chất mà còn ở tinh thần nhân ái, ý thức trách nhiệm và sự đồng hành cùng chính quyền, nhân dân. Qua những việc làm cụ thể, các tổ chức tôn giáo đã góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin tưởng, gắn bó giữa đồng bào có đạo với đồng bào không theo tôn giáo, tạo nền tảng vững chắc cho sự đồng thuận xã hội.
Có thể nói, các tổ chức tôn giáo và đồng bào có đạo là một bộ phận quan trọng trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Với tinh thần sống “tốt đời, đẹp đạo”, trách nhiệm xã hội và lòng nhân ái, những đóng góp của các tôn giáo đang góp phần xây dựng Quảng Ninh ngày càng phát triển, văn minh, giàu đẹp; đồng thời củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận và gắn bó giữa đạo với đời. Mỗi việc làm tốt, mỗi hành động sẻ chia chính là sự đóng góp thiết thực vào xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng vững chắc.
