Thời tiết bước vào mùa hanh khô khiến nguy cơ cháy, nổ gia tăng, nhất là tại khu dân cư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, các khu vực rừng. Trước tình hình đó, Quảng Ninh đang tăng cường kiểm tra, rà soát nguy cơ, củng cố lực lượng, phương tiện và đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng cháy từ mỗi cơ quan, đơn vị, hộ gia đình.
Theo thống kê của lực lượng chức năng, từ đầu năm đến nay trên địa bàn Quảng Ninh xảy ra hơn 90 vụ cháy, không gây thiệt hại về người. Trong đó, 47 vụ xuất phát từ sự cố thiết bị điện, 30 vụ do sơ suất, bất cẩn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt. Thiệt hại về tài sản ước tính hơn 1,6 tỷ đồng. Những con số này cho thấy, nguy cơ cháy có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân rất gần với sinh hoạt, sản xuất hằng ngày, như chập điện, quá tải thiết bị, hoặc bất cẩn khi sử dụng nguồn nhiệt.
Trong điều kiện thời tiết hanh khô, nguy cơ cháy, nổ càng đáng lưu ý tại khu dân cư đông đúc, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, nhà nhiều tầng, nhà trọ, chợ, trung tâm thương mại và các cơ sở sản xuất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Với đặc thù có nhiều mỏ than, kho xăng dầu, cảng, bến và đội tàu hoạt động trên biển, Quảng Ninh cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong bảo đảm an toàn phòng cháy tại các cơ sở sản xuất, lưu trữ và vận chuyển hàng hóa. Vì vậy, việc phòng ngừa cần được triển khai sát với đặc điểm từng địa bàn, loại hình hoạt động, tập trung nhận diện và xử lý nguy cơ ngay từ cơ sở.
Trước yêu cầu đó, UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, rà soát cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao; đôn đốc khắc phục những tồn tại trong công tác PCCC. Trọng tâm là nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ, nhà cho thuê trọ; hướng dẫn người dân sử dụng điện, khí đốt, nguồn lửa, nguồn nhiệt an toàn, bố trí khu vực sạc xe điện phù hợp, bảo đảm lối thoát nạn và trang bị phương tiện chữa cháy cần thiết. Công ty Điện lực Quảng Ninh cũng được yêu cầu tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, kịp thời phát hiện và xử lý sự cố.
Cùng với công tác kiểm tra, hướng dẫn, việc xử lý vi phạm và tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ được chú trọng. Trong 9 tháng năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra 1.899 lượt cơ sở, xử phạt 140 trường hợp vi phạm quy định về PCCC, với tổng số tiền hơn 1,087 tỷ đồng. Đồng thời, tổ chức thực tập 516 phương án chữa cháy và 12 phương án cứu nạn, cứu hộ. Qua đó, góp phần nâng cao khả năng huy động lực lượng, phương tiện, phối hợp xử lý tình huống, hạn chế bị động khi xảy ra sự cố.
Để nâng cao khả năng phát hiện, xử lý cháy ngay từ ban đầu, các mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng” tiếp tục được củng cố, duy trì. Người dân được hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy, kỹ năng báo động, thoát nạn và hỗ trợ người gặp nạn. Đến nay, 228.995 hộ gia đình trên địa bàn đã cài đặt, sử dụng ứng dụng “Báo cháy 114”; 1.840 cơ sở hoàn thành lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy. Việc ứng dụng công nghệ kết hợp với tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp góp phần nâng cao khả năng cảnh báo, tiếp nhận thông tin và xử lý kịp thời khi có cháy, nổ xảy ra.
Nguy cơ cháy trong mùa hanh khô cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác bảo vệ rừng. Quảng Ninh hiện có hơn 430.000ha rừng và đất lâm nghiệp, địa bàn quản lý rộng, địa hình đồi núi phức tạp. Khi thời tiết khô hanh kéo dài, thảm thực bì và vật liệu dưới tán rừng dễ bắt lửa, làm tăng nguy cơ cháy lan, nhất là tại những khu vực có hoạt động sản xuất lâm nghiệp hoặc người dân thường xuyên đi lại, canh tác gần rừng. Lực lượng kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương và chủ rừng duy trì tuần tra, kiểm soát 24/7; rà soát các khu vực trọng điểm, phát dọn thực bì, làm đường băng cản lửa, chuẩn bị nhân lực và phương tiện chữa cháy.
Thành phố đã đầu tư 7 tháp quan trắc lửa rừng và 18 thiết bị bay không người lái tại những địa bàn trọng điểm, hỗ trợ giám sát, phát hiện sớm nguy cơ cháy. Cùng với đó, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng lửa an toàn, không đốt nương, đốt thực bì tùy tiện trong thời tiết hanh khô.
Hiệu quả phòng cháy phụ thuộc không chỉ vào lực lượng chức năng mà còn ở ý thức, trách nhiệm của từng cơ quan, doanh nghiệp và người dân. Mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, không sử dụng thiết bị vượt quá khả năng chịu tải; quản lý chặt nguồn lửa, nguồn nhiệt, không để hàng hóa cản trở lối thoát nạn và chủ động trang bị phương tiện chữa cháy.
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh cần duy trì việc tự kiểm tra an toàn, kịp thời khắc phục nguy cơ phát sinh. Đối với khu vực rừng, chủ rừng và người dân phải chấp hành quy định về sử dụng lửa, thông báo ngay cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu cháy.
Mùa hanh khô còn kéo dài, nguy cơ cháy, nổ vẫn hiện hữu trong sinh hoạt, sản xuất và tại các khu vực rừng. Vì vậy, phòng cháy cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, từ mỗi hộ gia đình đến từng cơ sở sản xuất, kinh doanh. Chủ động phát hiện, loại trừ nguy cơ từ sớm, đồng thời chuẩn bị tốt lực lượng, phương tiện và phương án ứng phó sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và giữ vững an toàn trên địa bàn.