Giải thưởng Caine dành cho văn học châu Phi đã bác bỏ cáo buộc nhà văn Zimbabwe Simbarashe Kundizeza sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sáng tác truyện ngắn đoạt giải năm nay, đồng thời công bố các biện pháp mới nhằm ngăn chặn việc sử dụng AI tạo sinh trong các tác phẩm dự thi.
Ngày 12/11, Nhà văn Zimbabwe Kundizeza cho biết ông cảm thấy "nhẹ nhõm" sau khi những cáo buộc được nêu trong một bài viết của tạp chí The Atlantic bị bác bỏ.
"Tôi cho rằng những cáo buộc này ngay từ đầu đã không nên xảy ra. Tôi rất vui vì có thể gác lại mọi chuyện và tiếp tục sáng tác", ông Kundizeza chia sẻ.
Vụ việc đã làm dấy lên cuộc tranh luận rộng rãi trên mạng xã hội, trong đó có ý kiến đặt câu hỏi liệu các nhà văn da màu có đang trở thành mục tiêu của những cáo buộc thiếu công bằng liên quan đến việc sử dụng AI hay không.
Ban tổ chức Giải thưởng Caine tuyên bố "vụ việc đã khép lại" sau quá trình rà soát nội bộ, bao gồm các cuộc phỏng vấn chuyên sâu với tác giả và phân tích dữ liệu kỹ thuật của các bản thảo.
Chủ tịch giải thưởng Ellah Wakatama khẳng định các bằng chứng đã rõ ràng và ban tổ chức quyết định giữ nguyên kết quả trao giải cho Simbarashe Kundizeza. Bà cho biết lễ trao giải và vinh danh nhà văn này sẽ được tổ chức tại Zimbabwe vào cuối năm nay.
Tác phẩm "The Blue Fighter" của Kundizeza đã giành giải Caine dành cho văn học châu Phi trị giá 10.000 USD hồi tháng 10. Tuy nhiên, sau đó, một bài viết trên tạp chí The Atlantic dẫn kết quả từ công cụ phát hiện AI Pangram, cho rằng toàn bộ truyện ngắn này do AI tạo ra, ngoại trừ một đoạn trích từ bài thơ của một tác giả khác.
Kundizeza bác bỏ cáo buộc, khẳng định truyện ngắn xoay quanh các mối quan hệ gia đình và khó khăn kinh tế hoàn toàn do ông sáng tác, phản ánh cuộc sống của gia đình mình trong những năm Zimbabwe trải qua khủng hoảng kinh tế.
Nhà văn cho biết một số yếu tố trong truyện, bao gồm các nhân vật và bối cảnh, được xây dựng từ những trải nghiệm thực tế của bản thân. Ông mô tả đây là tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân, viết về sự sụp đổ kinh tế và các mối quan hệ gia đình.
Bên cạnh quyết định giữ nguyên kết quả trao giải, ban tổ chức Giải thưởng Caine cũng công bố các biện pháp mới nhằm tăng cường kiểm soát việc sử dụng AI tạo sinh. Theo đó, các nhà xuất bản gửi tác phẩm dự thi và tất cả tác giả lọt vào danh sách rút gọn sẽ phải khai báo việc sử dụng AI. Ban tổ chức cũng sẽ ban hành chính sách hướng dẫn cụ thể về vấn đề này.
