Chiều 20/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Khai thông điểm nghẽn thể chế, bảo đảm an ninh cung cấp điện
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này nhằm thể chế hóa chủ trương mới về an ninh năng lượng; tháo gỡ điểm nghẽn quy hoạch, đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giá và thị trường điện nhằm khai thông điểm nghẽn thể chế đang ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển nguồn điện, lưới điện và bảo đảm an ninh cung cấp điện; đồng thời bảo đảm giá điện hợp lý, công khai, minh bạch.
Dự thảo Luật bao gồm 3 điều, trong đó, kế thừa và có sửa đổi chủ yếu 27 điều, bãi bỏ 3 điều; bổ sung, thay thế, bãi bỏ một số từ, cụm từ, điểm, khoản của một số điều để bảo đảm thống nhất.
Dự thảo Luật làm rõ phạm vi, cơ chế đặc thù về chủ trương đầu tư; thu hẹp quy định độc quyền nhà nước, ưu tiên, ưu đãi có chọn lọc theo từng loại hình nguồn điện; bổ sung cơ chế hỗ trợ tiền điện cho đối tượng yếu thế.
Về quy hoạch và đầu tư xây dựng, dự án Luật quy định một số dự án điện lực không phải chấp thuận chủ trương đầu tư; giá điện trúng thầu là cơ sở ký kết hợp đồng mua bán điện, hạn chế đàm phán lại giá; bổ sung lưới điện truyền tải theo hình thức đối tác công tư.
Về năng lượng tái tạo và năng lượng mới, dự thảo Luật hoàn thiện quy định về thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo, hệ thống điện gió ngoài khơi và cơ chế cần thiết cho phát triển các nguồn điện khác.
Về cấp phép, thị trường và mua bán điện, dự thảo Luật tiết giảm điều kiện cấp giấy phép hoạt động điện lực và bổ sung các trường hợp miễn trừ; hoàn thiện các cấp độ thị trường điện cạnh tranh; mở rộng mua bán điện trực tiếp.
Về giá điện và giá dịch vụ điện, dự thảo Luật quy định lộ trình giảm và tiến tới xóa bù chéo giữa các nhóm khách hàng; làm rõ giá hợp đồng một số loại hình điện; ban hành cơ chế giá khuyến khích năng lượng tái tạo và lưu trữ điện.
Hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo theo hướng cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực đầu tư. Việc sửa đổi phải bảo đảm tính minh bạch, cạnh tranh, phân bổ rủi ro hợp lý và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia; không tạo kẽ hở để trục lợi, tham nhũng, tiêu cực hoặc làm phát sinh thêm các điểm nghẽn mới.
Về cơ chế đặc thù đối với dự án đầu tư điện lực, Ủy ban tán thành cao việc miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với một số dự án điện lực thực hiện theo quy hoạch đã được phê duyệt. Dù vậy, đề nghị quy định rõ phạm vi, điều kiện áp dụng và sự liên thông với các thủ tục liên quan về đất đai, rừng, khu vực biển. Điều này nhằm tránh tình trạng bỏ được một thủ tục nhưng lại phát sinh điểm nghẽn mới ở các khâu khác.
Đối với chính sách xóa bỏ bù chéo giá điện, Ủy ban đề nghị cần làm rõ lộ trình, đối tượng thực hiện, đồng thời bảo đảm hỗ trợ phù hợp cho hộ nghèo, hộ chính sách và người dân ở địa bàn khó khăn.
Về đầu tư dự án điện lực và cơ chế giá điện, Ủy ban đề nghị cần quy định chặt chẽ điều kiện, thẩm quyền, trách nhiệm giải trình; kiểm soát rủi ro, chi phí đầu tư, bảo đảm việc đơn giản hóa thủ tục không tạo khoảng trống quản lý hoặc cơ chế “xin - cho”. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, bảo đảm cạnh tranh bình đẳng, công khai chi phí và không chuyển gánh nặng bất hợp lý sang người sử dụng điện.
Đối với điện gió ngoài khơi, chứng chỉ năng lượng tái tạo, hệ thống lưu trữ điện và điện hạt nhân mô-đun nhỏ, cần làm rõ các nguyên tắc, điều kiện và giới hạn áp dụng, bảo đảm an toàn, an ninh năng lượng, quốc phòng và chủ quyền biển, đảo.
