Đến hết tháng 10/2026, Công ty Điện lực Quảng Ninh đã hoàn thành lắp đặt, nghiệm thu và đóng điện 3 hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS). Với khả năng tích trữ và phát điện linh hoạt, các hệ thống này được kỳ vọng hỗ trợ cân bằng phụ tải, nâng cao độ ổn định của lưới điện, đồng thời tạo thêm công cụ để đơn vị chủ động ứng phó với những biến động ngày càng lớn của nhu cầu sử dụng điện, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng lưới điện thông minh.
Việc hoàn thành lắp đặt, nghiệm thu và đóng điện BESS diễn ra trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn Quảng Ninh tăng cao. Trong các tháng mùa hè năm 2026, công suất phụ tải cực đại của thành phố đạt khoảng 1.200-1.400MW, trong khi mức cao nhất của năm 2025 là 1.186MW.
Đón đầu xu hướng lưu trữ năng lượng, Công ty Điện lực Quảng Ninh đã phối hợp chặt chẽ với Tổng Công ty Điện lực miền Bắc và các nhà thầu hoàn thành lắp đặt, nghiệm thu, đóng điện 3 hệ thống BESS tại Trạm biến áp 110kV Tràng Bạch (xã Hoàng Quế), Trạm biến áp 110kV Giếng Đáy và Trạm biến áp 110kV Uông Bí. Mỗi hệ thống có công suất 5-10MW, dung lượng lưu trữ 10-20MWh.
Khác với các thiết bị lưu điện thông thường, BESS là hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn, được kết nối trực tiếp với lưới điện. Hệ thống có thể nạp điện vào thời điểm phù hợp và phát điện trở lại khi được huy động. Có thể hình dung BESS như một “kho năng lượng” hai chiều. Khi phụ tải thấp, hoặc hệ thống có điều kiện, BESS tích trữ điện; khi nhu cầu tăng, hoặc lưới điện cần hỗ trợ, hệ thống phát điện trở lại. Nhờ đó, BESS có thể góp phần san phẳng biểu đồ phụ tải, giảm áp lực vào giờ cao điểm và tăng tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện.
Về lâu dài, BESS không thay thế các nguồn phát điện, hoặc các dự án lưới điện truyền thống, mà đóng vai trò bổ trợ, giúp hệ thống sử dụng hiệu quả hơn năng lực hạ tầng hiện có. Hiệu quả của thiết bị phụ thuộc vào vị trí lắp đặt, quy mô công suất, dung lượng lưu trữ, phương thức điều khiển và sự phối hợp với trung tâm điều độ.
Vì vậy, trước khi đưa vào khai thác, các phương án vận hành cần được tính toán cụ thể theo đặc điểm phụ tải, khả năng truyền tải và yêu cầu an toàn của từng khu vực. Đây cũng là cơ sở để Công ty Điện lực Quảng Ninh từng bước đánh giá hiệu quả thực tế, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và chuẩn bị điều kiện cần thiết cho việc vận hành các hệ thống trong thời gian tới.
Ông Vũ Việt Hồng, Phó Giám đốc Xí nghiệp Lưới cao thế (Công ty Điện lực Quảng Ninh) cho biết: Để tiếp nhận và làm chủ công nghệ mới, đơn vị đã phối hợp với các bên trong toàn bộ quá trình từ thi công, nghiệm thu đến đóng điện. Đặc biệt, đội ngũ nhân viên trực vận hành, thao tác lưới điện tại các trạm 110kV đã trực tiếp tham gia quá trình thử nghiệm sau hòa lưới, qua đó nắm bắt những thao tác xử lý tình huống thực tế dưới sự hướng dẫn của chuyên gia. Các quy trình vận hành, xử lý sự cố, bảo trì và bảo dưỡng cũng được xây dựng nhằm bảo đảm hệ thống được khai thác an toàn, ổn định.
Theo Bộ Công Thương, tiến độ thực hiện các dự án điện theo Quy hoạch điện VIII hiện còn chậm. Nếu các dự án nguồn và lưới điện tiếp tục chậm tiến độ, hệ thống điện quốc gia có thể thiếu khoảng 4.256MW công suất và 2,9 tỷ kWh điện năng trong năm 2027. Mức thiếu hụt được dự báo tiếp tục tăng trong giai đoạn 2028-2030, tập trung chủ yếu ở miền Bắc. Năm 2027, khu vực này có thể thiếu khoảng 5.680MW công suất; đến năm 2030, mức thiếu hụt dự kiến lên tới 13.026MW.
Những dự báo trên cho thấy việc bổ sung các giải pháp nâng cao tính linh hoạt cho hệ thống điện là hết sức cần thiết. Trong bối cảnh phụ tải tiếp tục tăng, đặc biệt tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, cơ sở sản xuất công nghiệp và các khu, điểm du lịch trên địa bàn Quảng Ninh, việc đầu tư, hoàn thiện và chuẩn bị đưa BESS vào vận hành có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, liên tục.
Khi được bố trí tại các vị trí phù hợp và tích hợp với hệ thống điều khiển, giám sát, BESS có thể hỗ trợ điều chỉnh công suất, đáp ứng tốt hơn các biến động phụ tải và khai thác hiệu quả hạ tầng điện hiện có. Hệ thống cũng có tiềm năng hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo, nâng cao khả năng thích ứng của lưới điện trước những thay đổi về nguồn và phụ tải.
Ông Lê Bá Quyến, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Quảng Ninh, cho biết: Công ty tiếp tục phối hợp với các cấp, các ngành và đơn vị liên quan nghiên cứu, đánh giá nhu cầu, lựa chọn vị trí, quy mô và phương án vận hành hệ thống pin lưu trữ phù hợp với đặc điểm lưới điện của từng khu vực. Cùng với đó, bảo đảm các yêu cầu về an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy, hiệu quả đầu tư và khả năng phối hợp với hệ thống điện hiện hữu. Nếu được quy hoạch, đầu tư và vận hành phù hợp, BESS sẽ góp phần giúp công ty nâng cao chất lượng cung cấp điện, đáp ứng yêu cầu phát triển phụ tải và đồng hành cùng thành phố thực hiện các mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.
