Quán triệt sâu sắc Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, cùng các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, Quảng Ninh đã và đang triển khai công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 với tinh thần chủ động, nghiêm túc, đúng tiến độ và đúng quy định. Từ khâu lãnh đạo, chỉ đạo đến tổ chức thực hiện, tỉnh đặt yêu cầu cao về tính dân chủ, công khai, minh bạch và an toàn, bảo đảm để ngày bầu cử thực sự trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn dân.
Ngay từ đầu, Ủy ban bầu cử tỉnh Quảng Ninh đã cụ thể hóa Kế hoạch của Hội đồng bầu cử quốc gia bằng chương trình hành động chi tiết, phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ. Theo Kế hoạch bầu cử của tỉnh, tiến trình cuộc bầu cử được chia thành 3 bước: Bước 1 từ ngày 05/11/2025 đến ngày 25/12/2025; Bước 2 từ ngày 26/12/2025 đến ngày 25/02/2026; Bước 3 từ ngày 26/02/2026 đến khi kết thúc cuộc bầu cử. Trong đó, bước 1 (gồm 12 nội dung công việc chính) đã được các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức phụ trách bầu cử trong toàn tỉnh đã chủ động triển khai từ công tác quán triệt, lãnh đạo, chỉ đạo đến việc thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử; công tác nhân sự, tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất; điều chỉnh số lượng, cơ cấu và thành phần phân bổ đại biểu HĐND các cấp; ấn định danh sách đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử; tổ chức hội nghị giới thiệu người ứng cử; tiếp nhận hồ sơ người ứng cử và chuẩn bị các điều kiện, cơ sở vật chất cần thiết phục vụ bầu cử đảm bảo chu đáo, chặt chẽ, đúng tiến độ Luật định. Một số công việc được Ủy ban bầu cử các cấp chủ động thực hiện sớm hơn so với Luật định.
Bước hai của tiến trình bầu cử tiếp tục được Quảng Ninh triển khai đúng tiến độ với sự vào cuộc đồng bộ, chặt chẽ. Hội đồng bầu cử quốc gia và Ủy ban bầu cử các cấp đã ấn định và công bố 381 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Trong đó, ngày 14/2/2026, Hội đồng bầu cử quốc đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI ấn định 3 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, cụ thể: Đơn vị bầu cử số 1 gồm 14 phường bầu 3 đại biểu; đơn vị bầu cử số 2 gồm 11 phường bầu 3 đại biểu; đơn vị bầu cử số 3 gồm 29 xã, phường, đặc khu bầu 3 đại biểu. Ủy ban bầu cử tỉnh cũng đã ban hành Nghị quyết số 24/NQ-UBBC ngày 18/12/2025 ấn định 15 đơn vị bầu cử; trong đó, có 4 đơn vị bầu 5 đại biểu; 3 đơn vị bầu 4 đại biểu; 8 đơn vị bầu 3 đại biểu. Ủy ban bầu cử cấp xã ấn định 363 đơn vị bầu cử, trong đó 38 đơn vị bầu 2 đại biểu; 272 đơn vị bầu 3 đại biểu; 42 đơn vị bầu 4 đại biểu; 11 đơn vị bầu 5 đại biểu.
Trên cơ sở đó, các cấp quyết định thành lập 381 Ban bầu cử, gồm 3 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội (46 thành viên), 15 Ban bầu cử đại biểu HĐND tỉnh (186 thành viên) và 363 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã (4.642 thành viên). Việc thành lập các ban bầu cử hoàn thành sớm hơn hai ngày so với quy định của luật, bảo đảm đủ thành phần, cơ cấu và năng lực điều hành.
Cùng với đó, công tác tiếp nhận và chuyển giao hồ sơ người ứng cử được Quảng Ninh tổ chức khoa học, công khai. Ủy ban bầu cử các cấp thông báo rộng rãi thời gian, địa điểm tiếp nhận; bố trí phòng riêng, mở sổ theo dõi, phân công cán bộ trực tiếp nhận hồ sơ. Toàn tỉnh tiếp nhận 3.529 hồ sơ ứng cử, trong đó có 33 hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội, 217 hồ sơ ứng cử đại biểu HĐND tỉnh và 3.279 hồ sơ ứng cử đại biểu HĐND cấp xã. Ngay sau khi kết thúc thời hạn nhận hồ sơ, tỉnh hoàn thành việc bàn giao đúng quy định để phục vụ hội nghị hiệp thương lần thứ hai.
Quy trình hiệp thương và giới thiệu người ứng cử được triển khai bài bản, dân chủ. Từ kết quả hiệp thương lần thứ nhất, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp hướng dẫn các cơ quan, tổ chức tổ chức hội nghị lãnh đạo, hội nghị cử tri, hội nghị lãnh đạo mở rộng nhằm lựa chọn, giới thiệu người đủ tiêu chuẩn. Hầu hết các ứng viên đạt tỷ lệ tín nhiệm cao, thể hiện sự đồng thuận và thống nhất trong hệ thống chính trị.
Tại hội nghị hiệp thương lần thứ hai, tỉnh lập danh sách sơ bộ 21 người ứng cử đại biểu Quốc hội với số dư 1,75 lần; 140 người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh với số dư 2,5 lần; cấp xã lập danh sách sơ bộ 2.431 người với số dư 2,18 lần. Cơ cấu bảo đảm tỷ lệ nữ, người ngoài Đảng, người dân tộc thiểu số, người trẻ tuổi và tái cử theo định hướng. Sau đó, các địa phương tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đúng hướng dẫn. Hàng chục nghìn cử tri tham dự, tham gia nhận xét thẳng thắn, trách nhiệm. Tất cả 21 người ứng cử đại biểu Quốc hội đều đạt tín nhiệm 100%; 139/140 người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh đạt 100% tín nhiệm, một trường hợp đạt 98%. Không phát sinh vụ việc cần xác minh.
Đến hội nghị hiệp thương lần thứ ba, tỉnh lập danh sách chính thức 1.967 người ứng cử ở cả ba cấp. Danh sách đại biểu Quốc hội gồm 15 người, bảo đảm cơ cấu hợp lý về giới tính, dân tộc và trình độ chuyên môn; đa số có trình độ trên đại học; được Hội đồng Bầu cử quốc gia công bố tại Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG ngày 14/2/2026. Danh sách đại biểu HĐND tỉnh gồm 93 người; cấp xã gồm 1.859 người. Các chỉ tiêu về tỷ lệ nữ, dân tộc thiểu số, người trẻ tuổi đều đạt yêu cầu đề ra, thể hiện quyết tâm xây dựng đội ngũ đại biểu có chất lượng, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Song song với công tác nhân sự, tỉnh tập trung chuẩn bị điều kiện tổ chức ngày bầu cử. Toàn tỉnh có 1.243 khu vực bỏ phiếu (KVBP), trong đó: 36 KVBP riêng (gồm 33 KVBP của đơn vị vũ trang, 01 trường học; 01 cơ sở cai nghiện bắt buộc; 01 khu công nghiệp); 115 KVBP chung giữa địa phương và đơn vị vũ trang; 135 KVBP dưới 300 cử tri (không có KVBP trên 4.000 cử tri). Một số địa phương có số lượng KVBP lớn như: Vân Đồn 76, Cửa Ông 55, Cẩm Phả 51, Mạo Khê 48, Đông Triều 36; địa phương có số KVBP ít: Cái Chiên 03, Hải Sơn 05, Hải Ninh 05, Hải Lạng 05. Để chuẩn bị chu đáo các điều kiện cho ngày bầu cử, Ủy ban bầu cử tỉnh đã chỉ đạo các xã, phường, đặc khu rà soát kỹ lưỡng các địa điểm là nhà văn hóa, trung tâm văn hóa thể thao, đơn vị lực lượng vũ trang, trường học, trụ sở cơ quan, đơn vị (không chọn địa điểm bỏ phiếu là nhà dân), theo đó: có 1.190 KVBP tại nhà văn hóa thôn, bản, khu phố; 07 KVBP tại Trung tâm văn hóa thể thao cấp xã; 08 KVBP tại các trường học; 34 KVBP tại đơn vị lực lượng vũ trang; 04 KVBP tại địa điểm khác (01 hội trường UBND phường; 01 hội trường Cửa khẩu Bắc Phong Sinh; 01 trung tâm cai nghiện tỉnh; 01 khu công nghiệp). Các địa điểm bỏ phiếu được lựa chọn đảm bảo khang trang, phù hợp, thuận tiện để cử tri đi bỏ phiếu; có lối vào, lối ra theo quy định.
Trên cơ sở xác định các khu vực bỏ phiếu, sau khi thống nhất với Thường trực HĐND và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp, UBND các xã, phường, đặc khu đã quyết định thành lập 1.243 Tổ bầu cử, số lượng thành viên Tổ bầu cử trong toàn tỉnh là 20.893 người (trung bình 16,8 người/tổ).
Công tác lập và niêm yết danh sách cử tri được thực hiện nghiêm túc. Công an cấp xã đã phối hợp kết xuất dữ liệu dân cư cung cấp cho UBND cấp xã để lập danh sách cử tri. Đồng thời, UBND các xã, phường, đặc khu đã chủ động lập danh sách theo cách truyền thống (rà soát lập danh sách theo từng hộ gia đình, tổ dân, xóm, ngõ để tránh bỏ sót cử tri và thuận lợi trong việc theo dõi, cập nhật biến động về cử tri). Đến ngày 31/01/2026, toàn tỉnh đã hoàn thành việc rà soát, lập và niêm yết danh sách cử tri (sớm hơn 04 ngày so với Luật định) với tổng số cử tri là 1.037.495 cử tri. Đến 12/2, tổng số cử tri là 1.041.301 cử tri (tăng 3.806 cử tri); số lượng cử tri có sự chênh lệch tương đối lớn giữa các địa phương, các khu vực bỏ phiếu.
Nhằm nâng cao năng lực điều hành, Ủy ban bầu cử tỉnh ban hành hướng dẫn nghiệp vụ, tổ chức tập huấn trực tiếp và trực tuyến với sự tham gia của báo cáo viên Trung ương, đồng thời yêu cầu các xã, phường, đặc khu tập huấn theo phương châm “cầm tay chỉ việc”. Nội dung tập trung vào quy trình trước, trong và sau ngày bầu cử, cách kiểm phiếu, lập biên bản và báo cáo kết quả. Sở Nội vụ thường xuyên theo dõi, giải đáp kịp thời vướng mắc cho cơ sở.
Tỉnh cũng chủ động xây dựng cơ chế tiếp công dân, xử lý khiếu nại, tố cáo liên quan đến bầu cử; thành lập tổ chuyên trách, phối hợp chặt chẽ giữa Mặt trận Tổ quốc, chính quyền, công an và thanh tra. Đến nay, các cơ quan chức năng chưa ghi nhận đơn thư, dư luận tiêu cực liên quan đến cuộc bầu cử.
Với sự chuẩn bị chu đáo, toàn diện và trách nhiệm, Quảng Ninh đang từng bước hoàn tất các khâu quan trọng, bảo đảm cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và thành công, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị và mở ra nhiệm kỳ phát triển mới cho địa phương.
Thực hiện: Bảo Bình
Trình bày: Vũ Đức