Không chỉ thực hành và truyền dạy then nghi lễ cho thế hệ trẻ, Nghệ nhân Dân gian Hà Thị Niên còn sở hữu cả một kho tàng tri thức dân gian tích lũy qua nhiều thế hệ, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Tày vùng Đông Bắc Việt Nam.
Năm 2025, Quảng Ninh ghi dấu ấn trong lĩnh vực di sản văn hóa không chỉ từ việc đã hoàn thành tốt nhiệm vụ trọng tâm, nổi bật là xây dựng và bảo vệ thành công hồ sơ Quần thể di tích - danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, mà còn trong kết quả triển khai hiệu quả các dự án tu bổ, tôn tạo, quy hoạch di tích, lập hồ sơ nghệ nhân di sản phi vật thể và xếp hạng di tích các cấp.
Trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc, nghệ nhân dân gian chính là những người "giữ lửa", "truyền lửa" tình yêu văn hóa dân tộc cho cộng đồng. Họ không chỉ nắm giữ tri thức dân gian mà còn đóng góp to lớn trong việc khôi phục, bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc thiểu số.
Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa của Quảng Ninh, hướng tới bảo tồn văn hóa, đặc biệt là văn hóa đồng bào DTTS gắn với phát triển bền vững, cần nhìn nhận và phát huy xứng đáng vai trò của các nghệ nhân dân gian. Họ vừa là người nắm giữ hồn cốt văn hoá truyền thống lại vừa trao truyền và bồi dưỡng cho các thế hệ kế cận.
Đến nay, qua 3 đợt xét tặng, Quảng Ninh đã có 2 Nghệ nhân Nhân dân (NNND) và 36 Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) được vinh danh. Đấy là chưa kể gần một trăm Nghệ nhân dân gian được Hội Văn nghệ dân gian phong tặng. Tuy nhiên, Quảng Ninh cũng còn nhiều nghệ nhân ở các địa phương đang nắm giữ những di sản văn hoá phi vật thể khác nhau, cần được quan tâm tôn vinh hơn nữa.
Những năm qua, các giá trị văn hóa của các dân tộc thiểu số huyện ba Chẽ tưởng chừng bị mai một đã được làm sống lại trong cộng đồng và truyền bá rộng rãi. Những kết quả của ngày hôm nay là thành quả trong suốt hành trình tìm kiếm, sưu tầm của những Nghệ nhân dân gian – những báu vật nhân văn sống. Họ là chủ thể quan trọng gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Những nội dung về văn hóa, lễ hội, lịch sử truyền thống của tỉnh Quảng Ninh đã được nhiều nghệ nhân dân gian đưa tăng cường vào giờ ngoại khoá trong chương trình giáo dục phổ thông.
Với niềm đam mê hát chèo sâu nặng, Nghệ nhân dân gian Thanh Hương đã thầm lặng cống hiến, biểu diễn và truyền dạy hát chèo đến với công chúng yêu nghệ thuật dân tộc ở Quảng Ninh.
Với nghệ nhân dân gian Đặng A Mản, thôn Nam Hả Trong, xã Nam Sơn, huyện Ba Chẽ, niềm say mê lớn nhất trong suốt cuộc đời chính là giải mã, tìm hiểu và sưu tầm vốn văn hóa độc đáo của người dân tộc Dao quê mình. Những chồng sách Nôm, những lối hát đối cổ truyền, những nghi lễ cần có trong lễ cấp sắc của người Dao…. Tất cả đều được ông sưu tầm và nâng niu, gìn giữ như những báu vật vô giá.
