Đến với Quảng Ninh hiện nay, du khách không chỉ bị thu hút bởi thiên đường du lịch biển đảo mà còn ấn tượng bởi du lịch văn hóa tâm linh gắn với những quần thể di tích linh thiêng, mang trong mình những giá trị lịch sử - văn hóa ngàn năm...
Mùa xuân là mùa du xuân, trẩy hội, thu hút hàng triệu lượt khách đến với Quảng Ninh trong những tháng đầu năm. Năm nay cũng vậy, hàng trăm di tích trên địa bàn tỉnh đều mở cửa đón khách, không khí sôi động càng gia tăng hơn với số lượng lớn những lễ hội đã và đang được tổ chức từ đồng bằng tới vùng núi, từ miền biển đảo tới vùng cao…
Nằm trong Quần thể di tích, danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc mới được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 2025 vừa qua, các khu di tích trên địa bàn Quảng Ninh như Yên Tử, Bạch Đằng, hay khu di tích nhà Trần bước vào mùa lễ hội xuân năm nay với một tâm thế mới, hứa hẹn sức thu hút lớn hơn đối với người dân, du khách bốn phương.
Ngày 26/1, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh phối hợp với phường Đông Triều tổ chức Lễ khánh thành chùa - quán Ngọc Thanh, di tích nằm trong quần thể Khu di tích Quốc gia đặc biệt nhà Trần tại Đông Triều.
Với việc thành lập Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử từ 3 Ban Quản lý vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Bái Tử Long và Ban Quản lý Di tích - Danh thắng tỉnh, Quảng Ninh không chỉ thực hiện chủ trương tinh giản bộ máy, biên chế mà còn tạo sự thống nhất trong quản lý các di sản có tầm thế giới, khu vực này.
Sáng 11/10 (tức ngày 20 tháng 8 năm Ất Tỵ), tại khu di tích Đền An Sinh, lễ hội truyền thống Đền An Sinh năm 2025 đã long trọng khai mạc trong không khí trang nghiêm, thành kính và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc.
Chịu tác động không nhỏ của bão Yagi, các di tích thuộc Quần thể di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trên địa bàn 3 địa phương Uông Bí, Đông Triều, Quảng Yên của tỉnh, bị những thiệt hại nhất định. Trong đó, nặng nhất là hệ thống cây xanh nằm trong khuôn viên các điểm di tích và khu rừng quốc gia Yên Tử…
Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc là một cảnh quan văn hóa dạng chuỗi liên hoàn, tiến triển hữu cơ tại vùng Đông Bắc Việt Nam. Khu di sản chủ yếu là vùng miền núi nhưng cũng trải rộng xuống vùng ven biển, là nơi khai sinh Phật giáo Trúc Lâm độc đáo của Việt Nam, đồng thời là quê hương của họ Trần - dòng họ đã tạo dựng nên một trong những triều đại quân chủ rực rỡ nhất ở Đại Việt vào thế kỷ 13-14.
Giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng, vùng đất Đông Triều còn lưu giữ nhiều di sản văn hóa đặc sắc qua các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là dấu ấn của vương triều Trần với các di tích nằm trong quần thể khu di tích lịch sử nhà Trần trên địa bàn.
Vùng đất Đông Triều cho du khách ấn tượng về các điểm đến du lịch văn hoá tâm linh, du lịch đồng quê, sinh thái, trải nghiệm. Chững lại vào quãng thời gian dịch Covid-19 lây lan, giờ đây, việc tìm hướng đi mới để phục hồi và phát triển đang là bài toán đòi hỏi sự chung tay của địa phương và các doanh nghiệp trên địa bàn.
Nhà Trần là một triều đại quân chủ cai trị nước Đại Việt từ năm 1226-1400. Đây là triều đại được lưu danh với những chiến công hiển hách trong lịch sử Việt Nam và cũng là một trong các triều đại để lại dấu ấn lịch sử, văn hoá đậm nét trên vùng đất Quảng Ninh.
Đông Triều có trên 120 di tích các loại, là địa phương có số lượng lớn di tích của tỉnh. Dù vậy, quá trình biến động lịch sử, mưa nắng thời gian và sự huỷ hoại của con người cũng khiến số di tích bị tàn phá, xuống cấp rất nhiều...
Thiên Long Uyển là một di tích lịch sử đặc biệt, bao gồm toàn bộ vùng núi Thiên Liêu (thuộc địa bàn xã Yên Đức, TX Đông Triều) của nhà Trần bao gồm phần núi và vùng bãi triều nằm giữa núi Thiên Liêu và sông Đá Bạc.
Đông Triều và Uông Bí là vùng đất ghi dấu ấn đậm nét của văn hóa, kiến trúc thời Trần. Các di sản còn lại ở đây là hệ thống các đình, đền, chùa, miếu, am, tháp, tượng Phật... có giá trị văn hóa, lịch sử lớn. Chính từ khối "tài sản" quý báu này mà Đông Triều, Uông Bí luôn là điểm đến của du khách bốn phương về tham quan, lễ Phật, trải nghiệm.
Thiên Long Uyển là tên gọi dùng để chỉ khu vực nằm trong cụm núi đá vôi bên tả ngạn sông Bạch Đằng. Dưới thời Trần, nơi này gọi là Thiên Liêu sơn, thuộc trang Ma Liêu, nay thuộc thôn Đức Sơn, xã Yên Đức, TX Đông Triều.
Du xuân trảy hội là truyền thống văn hoá tốt đẹp của người Việt. Với hệ thống các di tích phong phú, trong đó nhiều di tích đã được tu bổ, tôn tạo khang trang thì việc hút khách dịp đầu năm cũng là tất yếu. Vì vậy, với mục tiêu của Quảng Ninh là đón 3-3,5 triệu khách trong 3 tháng đầu năm 2022 thì con số khách đến với các điểm du lịch văn hoá tâm linh chắc chắn sẽ chiếm tỷ lệ đáng kể.
Hệ thống các di tích nhà Trần tại Quảng Ninh chính là một phần quan trọng trong “bức tranh” đời sống, văn hóa, kinh tế đời nhà Trần mà các thế hệ hiện nay và mai sau đều muốn tìm hiểu, khám phá.
Đền An Sinh là ngôi điện thờ 8 vị tiên đế triều Trần và An sinh vương Trần Liễu. Đền được xây dựng trên một địa thế đẹp có non bình, thủy tụ, là trung tâm của cả khu di tích nhà Trần tại Đông Triều.
