Quy định phân cấp quản lý di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh và lễ hội trên địa bàn tỉnh dù mới đang ở “cấp” dự thảo chờ UBND tỉnh phê duyệt, nhưng đã nhận được nhiều sự quan tâm của các địa phương và người dân trong tỉnh. Đồng chí Nguyễn Mạnh Hà, Phó Giám đốc Sở VH,TT&DL (ảnh) đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Quảng Ninh để làm rõ về vấn đề này.
- Thưa đồng chí, nhiều người cho rằng, quản lý các di tích, danh thắng và lễ hội hiện đã được quy định trong Luật Di sản văn hoá và một số văn bản dưới luật khác, việc Sở VH,TT&DL đề xuất UBND tỉnh ra Quyết định ban hành Quy định phân cấp quản lý di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh và lễ hội trên địa bàn tỉnh liệu có cần thiết, có dẫn đến “chồng chéo”?
+ Đúng là công tác quản lý các di tích, danh thắng và lễ hội hiện đã được quy định trong luật và một số văn bản dưới luật. Tuy nhiên, nhằm cụ thể hoá các văn bản đó phù hợp với điều kiện cụ thể của Quảng Ninh, chúng ta vẫn rất cần thiết ban hành Quy định phân cấp quản lý di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh và lễ hội trên địa bàn tỉnh. Hiện nhiều tỉnh, thành khác trong nước cũng đã ban hành các quy định, quy chế về quản lý di tích và lễ hội của riêng mình. Tại Quảng Ninh, tỉnh đã ban hành quy chế quản lý các di tích trọng điểm, quy chế quản lý Vịnh Hạ Long, nhưng đối với trên 600 di tích còn lại đã được kiểm kê, xếp hạng và rất nhiều các lễ hội trên địa bàn thì chưa có quy định riêng.
Việc phân cấp quản lý di tích, danh thắng và lễ hội nhằm nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tổ chức và cá nhân; đồng thời củng cố, kiện toàn, thống nhất mô hình bộ máy quản lý di tích ở các cấp để thực hiện tốt việc gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.
- Vậy việc phân cấp quản lý sẽ được thực hiện như thế nào? Với thực tế công tác quản lý di tích, danh thắng và lễ hội của Quảng Ninh thì có điểm gì khác/mới so với trước đây không?
+ Hiện Quy định đang ở giai đoạn xây dựng dự thảo và xin ý kiến của các địa phương, các ngành, sau đó trình UBND tỉnh ký ban hành. Việc phân cấp quản lý theo hướng: UBND tỉnh thống nhất quản lý toàn diện tất cả các di tích, lễ hội trên địa bàn, phân cấp cho các cơ quan, đơn vị, địa phương trực tiếp quản lý và chịu trách nhiệm bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị di tích, lễ hội theo quy định pháp luật.
Cụ thể, đối với di tích, Sở VH,TT&DL chịu trách nhiệm theo dõi, tham mưu chuyên môn về di tích trên địa bàn tỉnh; hướng dẫn các hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi, bảo tồn và phát huy giá trị di tích, thẩm định hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng di tích, đề nghị cấp có thẩm quyền quyết định xếp hạng di tích; phân cấp cho các địa phương chịu trách nhiệm quản lý các di tích trên địa bàn. Với cụm di tích nằm trên nhiều địa phương, các địa phương nơi có di tích phối hợp, phân rõ trách nhiệm quản lý các điểm di tích nằm trên địa bàn. Phòng VH-TT các địa phương theo dõi các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di tích, bao gồm: Lập quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ phục hồi di tích, báo cáo kinh tế kỹ thuật, tu sửa cấp thiết di tích và các hoạt động khác diễn ra tại di tích.
Đối với lễ hội, Sở chịu trách nhiệm quản lý nhà nước, hướng dẫn chuyên môn các hoạt động tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh; tiếp nhận, thẩm định hồ sơ đề nghị cấp giấy phép và cấp phép tổ chức lễ hội. Các địa phương chịu trách nhiệm quản lý lễ hội trên địa bàn (kể cả lễ tiết, nghi lễ, hội chưa được kiểm kê, phân loại), phân công trách nhiệm cụ thể cho các phòng, ban chuyên môn, UBND cấp xã; chỉ đạo, rà soát, thống kê các lễ hội truyền thống các tộc người đã thất truyền, báo cáo Sở để xem xét, cấp phép tổ chức theo quy định. Phòng VH-TT các địa phương theo dõi các hoạt động tổ chức lễ hội diễn ra trên địa bàn, hướng dẫn thủ tục cấp giấy phép tổ chức lễ hội cho các cơ quan, tổ chức có đề nghị.
Với quy định này, việc phân cấp sẽ giao trách nhiệm quản lý cao hơn, trực tiếp, có tính toàn diện hơn cho cấp huyện và cấp xã, cơ quan quản lý cấp tỉnh sẽ chỉ quản lý chung.
- Như vậy liệu đội ngũ cán bộ văn hoá cấp cơ sở hiện nay có đủ năng lực để thực hiện nhiệm vụ được giao trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di sản?
+ Việc phân cấp quản lý di tích và lễ hội đòi hỏi nhận thức, trách nhiệm của các cấp quản lý cao hơn, đồng thời đặt ra vấn đề năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ cơ sở có đáp ứng được yêu cầu này không. Về việc này, hàng năm Sở đã và sẽ tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ để nâng cao trình độ, cập nhật thông tin cho các cán bộ cơ sở. Gần đây nhất, tháng 4 vừa qua, chúng tôi đã mở lớp tập huấn, mời các nhà khoa học, các học giả uy tín truyền đạt cách để nhận biết các sản phẩm, linh vật lạ không phù hợp với truyền thống Việt Nam cho các cán bộ văn hoá và những người gắn bó trực tiếp với di tích tại cơ sở. Qua theo dõi, các cán bộ được tham gia tập huấn đã phần nào nhận diện được và tham mưu cho cấp uỷ, địa phương thực hiện tuyên truyền, di dời một số linh vật lạ không phù hợp ra khỏi khuôn viên di tích mà thời gian trước đây chưa làm được.
Cùng với việc hoàn thành các công cụ quản lý, như quy hoạch tổng thể di tích toàn tỉnh, chỉnh lý số hoá các tài liệu về di tích, cộng với việc ban hành Quy định kể trên đều nhằm đưa hoạt động quản lý di tích, danh thắng và lễ hội ngày càng đi vào nền nếp. Các hoạt động diễn ra tại các di tích và lễ hội sẽ ngày một văn minh, hiện đại đáp ứng nhu cầu tham quan, chiêm bái của nhân dân và du khách, đúng với chủ trương xây dựng Quảng Ninh thành một tỉnh công nghiệp, dịch vụ hiện đại, một trung tâm du lịch mang tầm cỡ quốc tế.
Phan Hằng (Thực hiện)
| Quý độc giả có thể gửi câu hỏi cho các lãnh đạo theo hòm thư: danhoilanhdaotraloiqn@gmail.com |
