Lễ hội mua sắm trực tuyến Ngày Độc thân (11/11) tại Trung Quốc năm nay ghi nhận doanh số gần như không tăng so với cùng kỳ năm trước, phản ánh tâm lý thận trọng và xu hướng thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng, ngay cả khi các nhà bán lẻ đưa ra nhiều chương trình giảm giá.
Ngày Độc thân, được xem là sự kiện mua sắm trực tuyến lớn nhất Trung Quốc, diễn ra cao điểm vào ngày 11/11 nhưng thường khởi động trước đó nhiều tuần. Theo nền tảng dữ liệu bán lẻ Syntun, tính đến 31/10, doanh số lũy kế mùa Ngày Độc thân năm nay đạt hơn 1.000 tỷ nhân dân tệ (154 tỷ USD), gần như không tăng so với cùng kỳ, dấu hiệu người tiêu dùng vẫn dè dặt dù nhà bán lẻ giảm giá. Những năm trước, nhà bán lẻ chủ yếu nâng doanh số bằng cách kéo dài mùa khuyến mại. Cả mùa 2025 vì thế lập kỷ lục gần 1.700 tỷ nhân dân tệ (254 tỷ USD).
Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng thận trọng trong chi tiêu, một phần do thị trường bất động sản suy giảm kéo dài khiến niềm tin của họ giảm sút.
“Kỳ vọng về sự phục hồi của nhu cầu trong nước đang giảm dần, trong khi tâm lý lạc quan của người tiêu dùng thường chỉ duy trì trong thời gian ngắn”, ông Max Zenglein, chuyên gia kinh tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương của tổ chức Conference Board, nhận định.
Các tập đoàn thương mại điện tử lớn như Alibaba đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm khuyến khích người tiêu dùng chi tiêu nhiều hơn. Nền tảng Taobao và Tmall của tập đoàn này đã tích hợp công cụ AI Qwen để hỗ trợ đặt hàng và đề xuất sản phẩm. Các gói token AI cũng lần đầu được đưa vào chương trình khuyến mại năm nay.
Tuy nhiên, người tiêu dùng ngày càng dè dặt với các khoản chi tiêu không thiết yếu. Một số người cho biết họ giảm mua mỹ phẩm, hàng hóa thuộc các thương hiệu cao cấp và thiết bị điện tử, trong khi nhiều ý kiến nhận định các chương trình giảm giá không còn hấp dẫn như trước do khuyến mại được triển khai quanh năm.
Tại Phật Sơn, trung tâm sản xuất đồ nội thất ở miền Nam Trung Quốc, cô Gabby Liang cho biết đang ngày càng thận trọng hơn trong chi tiêu.
“Tôi mua sắm trực tuyến ít hơn nhiều, đặc biệt là những mặt hàng không thiết yếu. Ngày Độc thân năm ngoái, tôi đã mua khá nhiều sản phẩm chăm sóc da, nhưng năm nay tôi mua ít hơn”, cô Gabby Liang chia sẻ.
Nhiều người tiêu dùng khác cũng cho biết đang cắt giảm chi tiêu cho các mặt hàng đắt tiền. Kong Min, một người dân Bắc Kinh, cho biết trong dịp Ngày Độc thân năm nay, cô không còn quá chú trọng đến các thương hiệu nổi tiếng hoặc cao cấp như trước.
Sức mua vẫn yếu trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc vẫn tăng trưởng 4,6% trong 9 tháng đầu năm, nhưng động lực chủ yếu đến từ xuất khẩu. Trong cùng kỳ, doanh số bán lẻ hàng tiêu dùng chỉ tăng 1,1% so với năm trước. Giá nhà giảm từ khoảng 20% trở lên so với đỉnh năm 2021 khiến nhiều hộ gia đình cảm thấy tài sản suy giảm, từ đó hạn chế chi tiêu.
Dù vậy, một số lĩnh vực vẫn duy trì đà tăng trưởng, đặc biệt là các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và thực phẩm bổ sung. Theo dữ liệu của công ty tư vấn WPIC, doanh số trực tuyến dầu cá nhập khẩu trong 12 tháng tính đến tháng 9 tăng gần 43% so với cùng kỳ năm trước.
Các chuyên gia cho rằng thị trường tiêu dùng Trung Quốc không suy yếu đồng đều mà đang phân hóa, với một số nhóm hàng vẫn có nhu cầu tốt. Tuy nhiên, tâm lý thận trọng, tốc độ tăng thu nhập chậm và tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên ở mức khoảng 18% tiếp tục hạn chế khả năng chi tiêu của các hộ gia đình.
Với dân số khoảng 1,4 tỷ người, Trung Quốc có thị trường tiêu dùng rất lớn, dù nhu cầu và thói quen chi tiêu của người dân đang dần thay đổi.
