Thời gian qua, một số cử tri quan tâm đến việc khai thác tại vỉa 18 thuộc mỏ Khe Chàm I của Công ty TNHH MTV Thăng Long - Tổng Công ty Đông Bắc; tiến độ thực hiện quy hoạch sắp xếp lại các cảng và bến thuỷ nội địa tiêu thụ than theo Quyết định số 577/QĐ-UBND ngày 3-3-2010 của UBND tỉnh. Tại kỳ họp thứ 9, HĐND tỉnh khoá XII, đồng chí Phạm Văn Mật, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) trả lời các vấn đề nêu trên như sau:
Việc khai thác tại vỉa 18 thuộc mỏ Khe Chàm I của Công ty TNHH MTV Thăng Long - Tổng Công ty Đông Bắc:
Trong khi chờ Bộ Công thương phê duyệt quy hoạch chi tiết các vùng thì giải pháp cấp bách là chỉ đạo các đơn vị thành viên của Tập đoàn rà soát, thực hiện đúng thiết kế kỹ thuật và quy trình đổ thải để đảm bảo môi trường cho các khu dân cư xung quanh. Về nhiệm vụ này, năm 2012 và 6 tháng năm 2013, Tập đoàn đã chỉ đạo các mỏ lộ thiên lớn như Cọc Sáu, Cao Sơn, Đèo Nai thực hiện nghiêm túc các cam kết đề ra. Tuy nhiên, năm 2012, còn Công ty TNHH MTV Thăng Long - Tổng Công ty Đông Bắc chưa thực hiện nghiêm túc và đã bị UBND tỉnh đình chỉ khai thác than tại vỉa 18 thuộc mỏ than Khe Chàm I, phường Mông Dương tại văn bản số 511/UBDN-CN ngày 29-1-2013 và phạt hành chính 315 triệu đồng.
Về vụ việc này, Tập đoàn xin được giải trình như sau: Về hồ sơ và các thủ tục pháp lý liên quan, Tập đoàn có Quyết định số 1293/QĐ-VINACOMIN “V/v chuyển giao thầu quản lý bảo vệ ranh giới mỏ, tài nguyên trữ lượng than và tổ chức khai thác than tại khu vực các vỉa 15, 16, 17, 18, 19 thuộc mỏ than Khe Chàm I (CP-0028) cho Tổng Công ty Đông Bắc”. Ngày 6-7-2011 của Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đông Bắc có quyết định số 2324/QĐ-ĐB về việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ ranh giới mỏ và tổ chức thăm dò, khai thác cho Công ty TNHH MTV Thăng Long. Ngày 14-12-2011, Tập đoàn có văn bản số 696/TTĐHSX-KCM về việc góp ý kiến thiết kế cơ sở của Dự án; giao cho Tổng Công ty Đông Bắc tổ chức phê duyệt Dự án khai thác lộ thiên các lộ vỉa 18, 19 khu Đông Bắc Khe Chàm và hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định để thực hiện dự án. Ngày 2-5-2012, Tổng Công ty Đông Bắc có Quyết định số 1452/QĐ-ĐB phê duyệt Dự án.
Sau khi được phê duyệt, Công ty TNHH MTV Thăng Long đã đồng thời tiến hành vừa khai thác, vừa làm các thủ tục pháp lý liên quan như báo cáo đánh giá tác động môi trường, dự án cải tạo phục hồi môi trường, giấy phép khai thác, thủ tục thuê đất, dẫn tới Công ty đã vi phạm các quy định hiện hành làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của dân cư khu 6 phường Mông Dương. Công ty đã bị xử lý dừng khai thác, thực hiện hoàn nguyên môi trường, bị phạt hành chính.
Về biện pháp khắc phục: Ngay sau khi bị đình chỉ khai thác than tại vỉa 18 thuộc mỏ than Khe Chàm I, phường Mông Dương, Tổng Công ty Đông Bắc đã chỉ đạo Công ty TNHH MTV Thăng Long thực hiện ngay các biện pháp khắc phục cải tạo, phục hồi môi trường theo chỉ đạo của UBND tỉnh.
Tập đoàn đã chỉ đạo Tổng Công ty Đông Bắc yêu cầu Công ty TNHH MTV Thăng Long kiểm điểm làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm báo cáo Tập đoàn và Bộ Quốc phòng xem xét xử lý. Đến nay, Công ty TNHH MTV Thăng Long đã kết thúc khai thác và thực hiện xong các công việc trong phương án cải tạo phục hồi môi trường theo chỉ đạo của UBND tỉnh tại văn bản số 511/UBDN-CN.
Ngày 14-6-2013, UBND phường Mông Dương và Công ty TNHH MTV Thăng Long đã có biên bản làm việc kiểm tra, thống nhất, nghiệm thu quá trình thực hiện công tác cải tạo phục hồi môi trường thuộc tổ 6, khu 9 và tổ 9, khu 6, phường Mông Dương của Công ty TNHH MTV Thăng Long. Theo đó, cơ bản nhất trí với các nội dung đã thực hiện, các hạng mục công trình đảm bảo theo nội dung phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Qua sự việc khai thác tại vỉa 18 thuộc mỏ Khe Chàm I của Công ty TNHH MTV Thăng Long - Tổng Công ty Đông Bắc, Tập đoàn đã yêu cầu tất cả các đơn vị rà soát toàn bộ các thủ tục pháp lý liên quan đến khai thác mỏ để khẩn trương hoàn thiện các thủ tục còn thiếu, báo cáo Tập đoàn và Tổ công tác tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp của UBND tỉnh về các vướng mắc cần tháo gỡ trong quá trình sản xuất để phối hợp xử lý kịp thời, đảm bảo công tác an toàn và môi trường tránh hiện tượng tái diễn như trường hợp nêu trên.
Trong năm 2012 và 6 tháng đầu năm 2013, Tập đoàn cùng các đơn vị sản xuất than vùng Cẩm Phả đã được lãnh đạo tỉnh và các sở, ban, ngành, địa phương tổ chức nhiều buổi làm việc nhằm tháo gỡ khó khăn về các thủ tục pháp lý như: Quy hoạch chi tiết sử dụng đất, thuê đất, giấy phép đầu tư... để các đơn vị sớm hoàn thành các thủ tục khai thác mỏ theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, các thủ tục về hành chính rất phức tạp, đề nghị lãnh đạo tỉnh và các sở Xây dựng, TNMT, KHĐT tiếp tục xem xét tạo điều kiện giải quyết nhanh các thủ tục cho các đơn vị khai thác lộ thiên lớn vùng Cẩm Phả.
+ Về tiến độ thực hiện quy hoạch sắp xếp lại các cảng và bến thuỷ nội địa tiêu thụ than theo Quyết định số 577/QĐ-UBND ngày 3-3-2010 của UBND tỉnh.
Về tiến độ xây dựng Nhà máy tuyển than tại Hà Khánh:
Thực hiện Quyết định số 577/QĐ-UBND, ngày 25-4-2011, Công ty Tuyển than Hòn Gai (được Tập đoàn giao làm chủ đầu tư dự án) có tờ trình UBND tỉnh về việc lựa chọn địa điểm nhà máy sàng tuyển than Hòn Gai. Tiếp đó, Tập đoàn, Công ty Tuyển than Hòn Gai, đơn vị tư vấn cùng lãnh đạo tỉnh, các sở, ban, ngành tỉnh họp, kiểm tra thực địa nhiều lần trong năm 2011 và 2012. Tập đoàn đã thực hiện đầy đủ các yêu cầu làm rõ, bổ sung tại các cuộc làm việc.
Ngày 19-4-2012, UBND tỉnh có công văn số 1631/ UBND-QH1 về việc địa điểm xây dựng nhà máy sàng tuyển than Hòn Gai. Theo đó, UBND tỉnh đồng ý với đề xuất của Sở Xây dựng và liên ngành về việc lựa chọn địa điểm xây dựng nhà máy sàng tuyển than Hòn Gai tại phường Hà Khánh, TP Hạ Long.
Ngày 19-7-2012, lãnh đạo TP Hạ Long chủ trì họp báo công bố địa điểm xây dựng nhà máy tại phường Hà Khánh. Thông qua cuộc họp này còn có nhiều ý kiến khác nhau chưa thống nhất với địa điểm đã công bố. Đồng thời, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, Tập đoàn gặp nhiều khó khăn về vốn đầu tư.
Ngày 19-10-2012, trong buổi làm việc của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, lãnh đạo Tập đoàn đề nghị tỉnh xem xét lùi thời gian di chuyển nhà máy tuyển than Nam Cầu Trắng đến năm 2020. Ngày 2-11-2012, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ có thông báo số 848/TB-TU, yêu cầu Tập đoàn phối hợp với các cơ quan của tỉnh làm rõ và có phương án phù hợp nếu có thay đổi thời hạn di chuyển nhà máy. Hiện tại, Tập đoàn đang triển khai báo cáo và lấy ý kiến phản biện theo yêu cầu.
Như vậy, nguyên nhân chính dẫn đến chậm tiến độ là do chưa lựa chọn được địa điểm phù hợp để xây dựng nhà máy mới. Thực hiện kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ số 970/TB-TU ngày 13-3-2013, Tập đoàn và UBND TP Hạ Long, các sở liên quan tiếp tục triển khai nghiên cứu lựa chọn địa điểm nhà máy tuyển than mới. Sau khi lựa chọn được địa điểm, Tập đoàn sẽ triển khai các bước đầu tư. Dự kiến thời gian đầu tư khoảng 4 đến 5 năm (nếu năm 2013 lựa chọn được địa điểm thì năm 2018 sẽ hoàn thành).
Về tiến độ đầu tư các cụm cảng:
Cảng Cẩm Thịnh duy trì theo giấy phép gia hạn đến hết năm 2013; cảng Cửa Suốt: Tập đoàn không quản lý mà do Công ty Indevco quản lý; cảng Cái Món: Tập đoàn đang triển khai các thủ tục để trả lại đất cho UBND tỉnh trong quý III năm 2013; cảng Làng Khánh 1 và cảng Hà Ráng: Các cảng này theo quy hoạch có thời gian sử dụng đến hết năm 2012, Tập đoàn đã xin UBND tỉnh gia hạn sử dụng trong thời gian triển khai thực hiện đầu tư xây dựng cụm cảng Làng Khánh.
Việc đầu tư xây dựng cụm cảng Làng Khánh chậm tiến độ so với Quyết định số 577/QĐ-UBND ngày 25-4-2011 là do vướng mắc công tác giải phóng đền bù và khó khăn về tài chính của Tập đoàn. Tập đoàn đã phê duyệt xong dự án đầu tư giai đoạn 1; đang triển khai đầu tư xây dựng kè cảng, dự kiến năm 2015 hoàn thành giai đoạn 1.
Ngọc Hà (Ghi)
