Thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của các bộ, ngành, tỉnh liên quan tới công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá; cấp ủy, chính quyền và các ngành thành viên Ban Chỉ đạo 389 từ tỉnh đến địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã tích cực triển khai thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp. Nhờ vậy tình trạng buôn lậu, kinh doanh, vận chuyển trái phép thuốc lá trên địa bàn tỉnh cơ bản đã được kiểm soát, kiềm chế.
Có được kết quả trên là do hằng năm, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản, chỉ đạo các đơn vị, địa phương, ngành thành viên, ngành chức năng ở địa phương xây dựng các chương trình, kế hoạch đấu tranh phòng, chống buôn lậu thuốc lá phù hợp điều kiện, tình hình địa bàn, địa phương. Đồng thời, liên tục mở các đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; kiểm tra, kiểm soát các hành vi vi phạm trong lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, nhất là mặt hàng thuốc lá. Các lực lượng chức năng của tỉnh cũng kịp thời phát hiện, bắt giữ, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, sản xuất, kinh doanh, vận chuyển trái phép thuốc lá tại khu vực biên giới, vùng biển và trong nội địa.
Đặc biệt, Cục Hải quan tỉnh - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh thành lập các Tổ công tác đi kiểm tra, nắm tình hình, thu thập thông tin về hoạt động buôn lậu, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu trên tuyến biên giới, các khu vực cửa khẩu và trên tuyến biển. Từ đó, có giải pháp, phương án đấu tranh với các đường dây, ổ nhóm, đối tượng có hành vi vận chuyển, buôn lậu thuốc lá đạt hiệu quả.
Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về phòng chống buôn lậu thuốc lá, tác hại của việc hút thuốc lá… đã được các ngành, địa phương thực hiện với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó giúp cộng đồng doanh nghiệp và người dân nhận thức rõ tác hại của hành vi buôn lậu thuốc lá, tích cực tham gia tố giác, phòng ngừa, đấu tranh tội phạm buôn lậu thuốc lá v.v..
Do triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, nên tình hình buôn lậu, kinh doanh, vận chuyển trái phép thuốc lá tại địa phương cơ bản được kiểm soát. Hiện trên địa bàn tỉnh không có các điểm tập kết, điểm nóng về buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá. Đặc biệt, trong 4 năm (từ 2014-2018), quá trình đấu tranh, các lực lượng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 595 vụ/585 đối tượng vận chuyển trái phép, thu và tiêu hủy gần 900.000 bao thuốc lá các loại. 11 tháng năm 2018, các lực lượng chức năng tại địa phương chỉ phát hiện bắt giữ được 9 vụ, thu 98.063 bao thuốc lá các loại giảm rất nhiều so với các năm trước đó.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá tại địa phương, lực lượng chức năng hiện còn gặp phải những khó khăn. Đó là, địa hình biên giới Quảng Ninh dài, rộng, phức tạp, nhiều đường mòn, lối mở; thủ đoạn của đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, trong đó có thuốc lá ngày càng tinh vi, manh động; nhận thức của một bộ phận người dân tại các khu vực biên giới còn hạn chế. Đồng thời do điều kiện kinh tế của một bộ phận cư dân biên giới còn quá khó khăn, nhận thức về pháp luật có hạn… nên dễ bị các đối tượng buôn lậu lôi kéo, tham gia, tiếp tay cho các hành vi vi phạm. Đặc biệt, việc thực hiện Quyết định số 20 của Thủ tướng Chính phủ còn gặp nhiều bất cập trong giám định, quyết định tịch thu, tiến hành tiêu hủy thuốc lá lậu.
Hiện nay, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đang đề xuất, kiến nghị các giải pháp tháo gỡ khó khăn, đồng thời, đẩy mạnh các giải pháp để đấu tranh hiệu quả đối với hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá trong thời gian tới.
Tuấn Hương