Cửa khẩu quốc tế Móng Cái duy trì nhịp độ giao thương tích cực, hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh (XNK, XNC) tăng so với cùng kỳ. Cùng với cải cách thủ tục hành chính, đầu tư hạ tầng logistics, việc triển khai Cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng đang tạo thêm điều kiện để kết nối thông thương, thúc đẩy thương mại biên giới.
Sôi động hoạt động cửa khẩu
Những ngày này, không khí XNK, XNC tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái luôn nhộn nhịp. Ở khu vực cầu Bắc Luân II, hàng dài xe tải nối đuôi nhau chờ làm thủ tục, hàng hóa được kiểm tra và giám sát chặt chẽ trước khi qua biên giới, trong khi lượng người qua lại cũng duy trì ở mức cao.
Theo báo cáo của Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Chi cục Hải quan Khu vực VIII), từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã làm thủ tục cho 2.013 doanh nghiệp với 190.952 tờ khai, tổng kim ngạch hàng hóa XNK đạt 11,324 tỷ USD. Riêng tại Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã tiếp nhận, giải quyết 71.815 tờ khai, tổng kim ngạch đạt 4,005 tỷ USD.
Hoạt động XNC tiếp tục tăng. Tổng số phương tiện vận tải XNC đạt 185.145 lượt, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Lượng hành khách làm thủ tục đạt hơn 5,06 triệu lượt, tăng 27%; trong đó khách du lịch đạt trên 1,51 triệu lượt, tăng 32%, cư dân biên giới đạt hơn 3,54 triệu lượt, tăng 24%.
Số thu ngân sách nhà nước do Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái thực hiện đạt 2.755,96 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ. Đây là kết quả từ sự gia tăng hoạt động XNK và các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, cải cách thủ tục hành chính được triển khai thời gian qua.
Từ ngày 7/3/2026, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái thí điểm thông quan hàng hóa vào thứ bảy, chủ nhật tại cầu Bắc Luân II. Trung bình mỗi ngày cuối tuần, đơn vị làm thủ tục cho trên 200 phương tiện, với khối lượng hàng hóa trên 3.000 tấn. Việc mở thêm thời gian thông quan giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch đưa hàng qua biên giới, giảm chi phí lưu kho, bãi.
Để hàng hóa thông quan nhanh hơn
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động thương mại biên giới, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số. Các dịch vụ công trực tuyến, hệ thống một cửa quốc gia và những giải pháp công nghệ hỗ trợ xử lý hồ sơ được triển khai nhằm rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Ông Phạm Ngọc Linh, Đội phó Đội Hải quan Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, cho biết: Những đổi mới trong công tác quản lý và ứng dụng công nghệ không chỉ giúp rút ngắn thời gian thông quan mà còn nâng cao tính minh bạch, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Cùng với cải cách thủ tục, công tác kiểm soát người và phương tiện XNC được thực hiện chặt chẽ, gắn với ứng dụng công nghệ. Hệ thống quản lý, kiểm soát hàng hóa tự động; đọc mã vạch, mã QR; camera giám sát, nhận dạng khuôn mặt và quản lý phương tiện tự động đang được sử dụng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tại cửa khẩu. Hạ tầng cửa khẩu và logistics cũng đang được đầu tư theo hướng đồng bộ hơn. Tại khu vực cầu Bắc Luân II, các dự án bến bãi, kho hàng được mở rộng, nâng cấp, đáp ứng nhu cầu bốc xếp, lưu giữ và vận chuyển hàng hóa.
Công ty CP XNK Quốc tế Tân Đại Dương đã đầu tư dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật dịch vụ thương mại Trạm Kiểm soát liên ngành cầu Bắc Luân II gắn với khu thương mại, dịch vụ giai đoạn 1 theo hình thức đối tác công - tư, tổng mức đầu tư 910 tỷ đồng. Dự án gồm khu vực kiểm tra, giám sát phương tiện XNC và khu vực kho lưu giữ hàng. Công ty đang triển khai giai đoạn 2 với tổng mức đầu tư 2.072 tỷ đồng.
Doanh nghiệp cũng phối hợp với đối tác Trung Quốc đầu tư Trung tâm Giám định thử nghiệm nông, thủy sản tại bãi kiểm hóa Bắc Luân II. Trung tâm được trang bị hệ thống máy móc, thiết bị phục vụ kiểm nghiệm, xét nghiệm hàng hóa xuất khẩu và đã được công nhận đủ điều kiện hoạt động theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025. Việc đầu tư hạ tầng tại khu vực cửa khẩu cần gắn với yêu cầu hiện đại hóa, nâng cao năng lực thông quan và giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, ngày 11/2/2026, Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) chính thức khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II. Đây là bước triển khai cụ thể trong hợp tác giữa hai địa phương nhằm hiện đại hóa quản lý biên giới, thúc đẩy thương mại và logistics. Trước đó, ngày 26/1/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 164 phê duyệt Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Mục tiêu là ứng dụng công nghệ số trong kiểm soát XNC, kiểm tra hàng hóa và quản lý vận hành, qua đó giảm thời gian thông quan và chi phí logistics.
Theo phương án, hai bên tổ chức hai luồng riêng biệt: Luồng khách du lịch tại cầu Bắc Luân I và luồng vận tải hàng hóa tại cầu Bắc Luân II. Cửa khẩu thông minh được định hướng ứng dụng AI, dữ liệu lớn, internet vạn vật, nhận diện sinh trắc học, camera giám sát thông minh và nền tảng quản lý số hóa liên thông. Dự án triển khai theo hai giai đoạn: Năm 2026 xây dựng hạ tầng; giai đoạn 2027-2030 mở rộng, hoàn thiện.
Những chuyển động từ hạ tầng, cải cách hành chính đang tạo nền tảng để Cửa khẩu quốc tế Móng Cái mở rộng vai trò kết nối thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Tại phường Móng Cái 1, hơn 20 doanh nghiệp tham gia hoạt động logistics với các dịch vụ cảng, kho bãi, vận chuyển. Hệ thống kho lạnh hiện có khả năng đáp ứng trên 2.500 container 40 feet, tương đương khoảng 50.000 tấn hàng hóa XNK; tổng diện tích kho, bãi bốc xếp khoảng 130.000m².
Ông Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch UBND phường Móng Cái 1, cho biết: Địa phương đang tập trung phát triển hạ tầng, nâng cao hiệu quả đầu tư công, từng bước hình thành hệ sinh thái thương mại - logistics gắn với yêu cầu phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái nhằm phát huy tốt hơn lợi thế cửa ngõ giao thương quốc tế, thúc đẩy thương mại biên giới theo hướng ổn định, hiện đại và hiệu quả.
