Nhật Bản đề xuất thành lập cơ chế an ninh năng lượng châu Á

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 17/11 đề xuất thành lập một cơ quan năng lượng khu vực nhằm giúp các nước châu Á ứng phó với nguy cơ khủng hoảng dầu mỏ. Sáng kiến được đưa ra bên lề Hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) tại Manila, Philippines, trong bối cảnh chiến sự Iran gây gián đoạn nguồn cung và đẩy giá năng lượng tăng cao.

ap26321213947620.jpg
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu tại Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13, bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế Philippines ở Manila, Philippines, ngày 17/11/2026. Ảnh: AP

Thủ tướng Takaichi đã đề xuất thành lập một nhóm đặc trách an ninh dầu mỏ và xây dựng cơ quan năng lượng khu vực có trụ sở tại Nhật Bản, hoạt động theo mô hình của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

IEA là tổ chức liên chính phủ độc lập được thành lập năm 1974 nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng dầu mỏ nghiêm trọng đầu thập niên 1970. Cơ quan này đưa ra các khuyến nghị chính sách năng lượng và hỗ trợ điều phối nguồn dự trữ dầu mỏ giữa các quốc gia thành viên.

Theo đề xuất, Nhật Bản sẽ phối hợp với Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA), có trụ sở tại Indonesia, dẫn dắt nhóm đặc trách an ninh dầu mỏ khu vực. Nhóm sẽ xây dựng các quy định về xuất kho dự trữ dầu khẩn cấp và chia sẻ nguồn dự trữ giữa các quốc gia khi xảy ra gián đoạn nguồn cung.

Thủ tướng Takaichi cũng kêu gọi các nước tăng cường hợp tác dự trữ dầu mỏ và thiết lập hệ thống dự trữ chung cho khu vực Đông Nam Á. Theo bà, những bể chứa dầu hiện chưa được sử dụng tại Nhật Bản có thể được tận dụng để phục vụ cơ chế này. Đề xuất mới tiếp nối sáng kiến do Nhật Bản dẫn đầu được công bố hồi tháng 4, nhằm củng cố chuỗi cung ứng năng lượng và tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trong khu vực.

Nhật Bản cùng nhiều nền kinh tế châu Á phụ thuộc lớn vào nguồn dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu. Xung đột Trung Đông bắt đầu từ cuối tháng 2 đã làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng, đặc biệt khi hoạt động vận chuyển dầu từ Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

Giá dầu và khí đốt tăng mạnh cùng những khó khăn trong vận chuyển đã buộc một số nước châu Á áp dụng các biện pháp khẩn cấp nhằm tiết kiệm năng lượng. Tình hình cũng thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo, trong đó có điện mặt trời áp mái, cũng như tăng cường sử dụng xe điện.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục