Thượng viện Mỹ ngày 9/11 đã bỏ phiếu thúc đẩy một dự luật lưỡng đảng nhằm đẩy nhanh quy trình cấp phép cho các dự án năng lượng, trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng. Đây là động thái lập pháp lớn đầu tiên của Quốc hội Mỹ kể từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tuần trước, trong đó đảng Dân chủ giành chiến thắng áp đảo, qua đó giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội.
Với 73 phiếu thuận và 25 phiếu chống, Thượng viện đã bỏ phiếu đưa dự luật ra xem xét. Văn kiện được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian triển khai các dự án năng lượng, từ năng lượng sạch đến nhiên liệu hóa thạch, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh nhưng nhiều dự án phải chờ đợi nhiều năm mới được kết nối vào lưới điện. Dự luật cũng yêu cầu các trung tâm dữ liệu phải chi trả đầy đủ chi phí năng lượng tiêu thụ.
Tổng thống Trump đã kêu gọi các thượng nghị sĩ ủng hộ dự luật, coi đây là bước tiến lớn nhằm củng cố vị thế tự chủ và vai trò dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực năng lượng.
“Dự luật bảo đảm chúng ta có thể xây dựng các đường ống dẫn, mỏ khai thác và nhà máy điện nhanh hơn bao giờ hết, qua đó giảm chi phí năng lượng cho các gia đình Mỹ”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Nhiều hiệp hội doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng sạch và dầu khí, trong đó có Hiệp hội Năng lượng sạch Mỹ và Viện Dầu khí Mỹ, bày tỏ ủng hộ dự luật. Tuy nhiên, nhiều tổ chức môi trường phản đối, cho rằng các quy định được đề xuất sẽ thúc đẩy phát triển nhiên liệu hóa thạch, làm suy yếu các biện pháp bảo vệ môi trường và gây khó khăn hơn cho cộng đồng trong việc phản đối các quyết định phê duyệt dự án năng lượng.
Dù nhận được sự ủng hộ của cả hai đảng, chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể khiến việc thông qua dự luật trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ Quốc hội hiện nay trở nên phức tạp. Một số nghị sĩ Dân chủ cho rằng đảng này nên tận dụng ưu thế tại Quốc hội khóa tới để thúc đẩy các dự án năng lượng sạch, đồng thời hạn chế mở rộng hoạt động khai thác dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản. Những người chỉ trích cảnh báo dự luật có thể tạo điều kiện gia tăng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và thúc đẩy việc xây dựng ồ ạt các trung tâm dữ liệu sử dụng khí đốt làm nguồn năng lượng.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries, nghị sĩ đảng Dân chủ đại diện bang New York và dự kiến trở thành Chủ tịch Hạ viện vào tháng 1/2027, đã chỉ trích dự luật, cho rằng văn kiện chưa đáp ứng được nhiều yêu cầu. Các tổ chức môi trường lớn như Câu lạc bộ Sierra và Liên đoàn Động vật hoang dã Quốc gia cũng phản đối, đặc biệt là những điều khoản hạn chế quyền xem xét của tòa án đối với các quyết định phê duyệt dự án và sửa đổi Đạo luật Chính sách Môi trường Quốc gia (NEPA) cùng Đạo luật về các loài có nguy cơ tuyệt chủng. NEPA yêu cầu các cơ quan liên bang đánh giá những tác động môi trường có thể xảy ra của dự án và tạo điều kiện để công chúng đóng góp ý kiến trước khi cấp phép. Tuy nhiên, những người ủng hộ cải cách cho rằng quy trình này thường kéo dài nhiều năm, gây cản trở việc triển khai các dự án.
Bốn thượng nghị sĩ thuộc hai đảng, đứng đầu các ủy ban phụ trách lĩnh vực năng lượng và môi trường của Thượng viện, đã công bố một loạt nội dung sửa đổi nhằm tăng sự ủng hộ đối với dự luật. Các điều chỉnh bao gồm yêu cầu cơ quan liên bang tham vấn các bộ lạc bản địa đối với những dự án có ảnh hưởng đến các địa điểm mang ý nghĩa văn hóa quan trọng, kéo dài thời hạn phản đối các báo cáo của cơ quan chức năng và mở rộng vai trò tham gia của chính quyền các bang.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Martin Heinrich cho rằng nếu được thông qua, dự luật sẽ giúp các hộ gia đình tiết kiệm hàng tỷ USD chi phí điện, tạo việc làm và giảm phát thải. Ông nhấn mạnh các tập đoàn lớn cần thanh toán đầy đủ chi phí điện cho những trung tâm dữ liệu tiêu thụ nhiều năng lượng, thay vì đẩy khoản chi này sang người tiêu dùng.
