Năm 2012, dịch bệnh xảy ra trên tu hài đã làm chết hơn 200 triệu con giống cấp 2, gây thiệt hại về kinh tế lên tới 200 tỷ đồng đối với các cơ sở nuôi trên địa bàn tỉnh. Để tạo điều kiện cho các hộ nuôi có điều kiện khôi phục sản xuất, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 2322/UBND quy định chính sách hỗ trợ giống tu hài nuôi bị thiệt hại do dịch bệnh. Theo đó, mức hỗ trợ được tính trên lượng con giống nuôi thả bị thiệt hại và các hồ sơ được hỗ trợ phải có hoá đơn chứng từ mua bán giống hoặc giấy kiểm dịch con giống thuỷ sản của cơ quan có thẩm quyền. Đã hơn 1 năm trôi qua, nhưng việc giải ngân nguồn vốn này hầu như chưa thực hiện được. Lý do vì sao? Xung quanh vấn đề này, đồng chí Lưu Văn Dần, Phó Chi cục trưởng Chi cục Nuôi trồng thuỷ sản tỉnh (ảnh) đã trao đổi với phóng viên Báo Quảng Ninh.
- Đồng chí cho biết đến thời điểm này đã có hộ nuôi nào nhận được tiền hỗ trợ giống tu hài bị thiệt hại do dịch bệnh năm 2012?
+ Năm 2012, dịch bệnh xảy ra trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã gây chết hàng loạt tu hài nuôi của các hộ dân ở Vân Đồn, Hạ Long và Cẩm Phả. Để hỗ trợ một phần cho các tổ chức và hộ gia đình thiệt hại, ngày 19-4-2012 UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 2322/QĐ-UBND, quy định chính sách hỗ trợ giống tu hài bị thiệt hại do dịch bệnh gây ra. Theo đó, mức hỗ trợ đối với hộ gia đình cá nhân, tổ hợp tác, HTX là: Thiệt hại trên 70%, hỗ trợ 200 đồng/con giống; thiệt hại từ 30-70%, hỗ trợ 100 đồng/con giống. Đối với các doanh nghiệp (DN), hỗ trợ bằng 50% mức hỗ trợ cho các hộ gia đình cá nhân, tổ hợp tác, HTX như quy định nêu trên.
Thực hiện chính sách hỗ trợ trên, tính đến ngày 31-3 tổng số hồ sơ gửi về các địa phương là 909 bộ. Qua kết quả thẩm định và phê duyệt đến nay, có 2 bộ hồ sơ của TP Hạ Long và 19 bộ hồ sơ của TP Cẩm Phả không đủ điều kiện do không có hoá đơn mua giống. Riêng huyện Vân Đồn có 32 bộ hồ sơ đủ điều kiện theo quy định, còn lại không đủ điều kiện để hỗ trợ.
Vì vậy đến thời điểm này, nguồn kinh phí hỗ trợ giống tu hài nuôi bị thiệt hại do dịch bệnh năm 2012 chưa giải ngân được.
- Nguyên nhân vì sao, thưa đồng chí?
+ Nguyên nhân chính dẫn tới việc không giải ngân được nguồn vốn trên là do hầu hết các hoá đơn chứng từ của các cơ sở đều không hợp lệ theo quy định của Nhà nước.
Điển hình ở Vân Đồn, UBND huyện đã tiếp nhận 888 hồ sơ của các cơ sở nuôi tu hài bị thiệt hại trên địa bàn. Tuy nhiên, qua thẩm tra, xác minh hầu hết các hoá đơn, chứng từ mua bán con giống tu hài của các cơ sở đều không có đủ căn cứ. Bởi các cơ sở khi nuôi đều không lấy hoá đơn chứng từ mua bán, đến khi có chính sách hỗ trợ của Nhà nước mới hợp thức hoá bằng việc tự lập thủ tục hoàn tất hồ sơ, hoá đơn chứng từ. Trong số 912 hoá đơn kê khai có rất nhiều hoá đơn bán lẻ ghi số tiền mua con giống tu hài có giá trị từ 200 triệu đồng cho đến hơn 10 tỷ đồng. Đây là điều rất bất bình thường, nhất là đối với các tờ hoá đơn bán lẻ được hợp thức trong các bộ hồ sơ đề nghị được UBND tỉnh hỗ trợ.
Qua thẩm tra của các phòng, ban chức năng của huyện Vân Đồn, tất cả hoá đơn của 888 hồ sơ này đều không phải là hoá đơn đỏ, không nằm trong hoá đơn chứng từ thanh toán của Bộ Tài chính. Thậm chí là trong 1 hoá đơn có nhiều màu mực, người kê khai tự viết, rất nhiều trường hợp người kê khai thiệt hại cũng là người viết hoá đơn cho chính mình theo số lượng mình kê khai. Vì thế mà trong quá trình thực hiện, huyện đã chỉ đạo Cục thuế, Công an huyện rà soát, xác minh đến các cơ sở cung cấp giống và có kết luận những hoá đơn chứng từ này không hợp pháp, hợp lệ, nên huyện không thể triển khai hỗ trợ theo chính sách của nhà nước.
- Như vậy, việc giải ngân nguồn vốn này sẽ không thể thực hiện được?
+ Sau khi tiếp nhận các hồ sơ đề nghị hỗ trợ, qua kiểm tra, xác minh, huyện Vân Đồn và các địa phương có đề nghị UBND tỉnh xem xét quy định các điều kiện và mức hỗ trợ phù hợp với tình hình thực tế hơn và cũng là để tháo gỡ những vướng mắc, để các hộ thực sự bị thiệt hại được nhận nguồn kinh phí hỗ trợ này. Liên ngành NN&PTNT, Tài chính đã báo cáo UBND tỉnh. UBND tỉnh đã có chỉ đạo các ngành liên quan và các địa phương triển khai thực hiện hỗ trợ phải đảm bảo nguyên tắc chặt chẽ, đúng đối tượng, kiên quyết không chấp nhận bất kỳ một trường hợp nào khi không đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định.
Việc đến nay vẫn chưa thể giải ngân được nguồn vốn hỗ trợ cho các cơ sở, hộ nuôi tu hài bị thiệt hại do dịch bệnh là điều rất đáng tiếc. Và qua đây cũng là bài học không chỉ cho những hộ nuôi tu hài, mà còn cả với chính quyền sở tại trong việc quy hoạch, quản lý nuôi trồng thuỷ sản sao cho đảm bảo tính bền vững, hợp lý và cân bằng giữa các đối tượng nuôi.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lan Hương (Thực hiện)