Các quốc đảo nhỏ kêu gọi hành động mạnh mẽ hơn tại COP31

Các quốc đảo nhỏ đang kêu gọi cộng đồng quốc tế đẩy nhanh hành động ứng phó với biến đổi khí hậu tại Hội nghị COP31 diễn ra ở Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. Trong bối cảnh nhiệt độ đại dương tăng cao, mực nước biển dâng và hiện tượng El Niño ngày càng nghiêm trọng, các quốc gia này yêu cầu những nước phát thải lớn tăng cường cắt giảm khí nhà kính và hỗ trợ tài chính để bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương.

cop.jpg
Các nhà lãnh đạo thế giới chụp ảnh chung tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu COP31. Ảnh: AP

Bước sang tuần đàm phán thứ hai và cũng là tuần cuối cùng, Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đang chịu sức ép phải tạo ra những kết quả cụ thể sau nhiều tháng thế giới liên tiếp hứng chịu thiên tai, bất ổn địa chính trị và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Các quốc đảo nhỏ đang phát triển (SIDS) yêu cầu những quốc gia giàu có và phát thải lớn hỗ trợ tài chính để thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu tác động tiêu cực và khắc phục hậu quả thiên tai. Dù có quy mô kinh tế nhỏ, các quốc gia này đang phối hợp để tăng sức ảnh hưởng trong tiến trình đàm phán khí hậu toàn cầu.

Các quốc đảo tăng cường tiếng nói tại COP31

Hội nghị COP31 năm nay do Thổ Nhĩ Kỳ và Australia đồng chủ trì. Các nhà lãnh đạo quốc đảo Thái Bình Dương cho biết vai trò của họ được chú ý nhiều hơn, đặc biệt sau cuộc họp chuẩn bị cho COP31 tổ chức tại Fiji vào tháng 10.

Liên minh các quốc đảo nhỏ (AOSIS) hiện gồm 39 quốc gia, đại diện cho những khu vực chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu ở Thái Bình Dương, Caribe và châu Phi.

Đại sứ Palau tại Liên hợp quốc Ilana Seid, Chủ tịch AOSIS, cho rằng việc phối hợp lập trường giúp các quốc đảo tăng khả năng tác động đến những quyết định quốc tế. “Xét riêng từng quốc đảo nhỏ đang phát triển, chúng tôi có nền kinh tế nhỏ và ít khả năng gây ảnh hưởng. Nhưng khi đoàn kết và cùng lên tiếng, chúng tôi có thể tạo ra tiếng nói rất mạnh mẽ” - bà Seid khẳng định.

Theo các đại diện AOSIS, những khó khăn mà các quốc đảo phải đối mặt có nhiều điểm tương đồng, bất kể vị trí địa lý. Sự chú ý lớn hơn tại COP31 được kỳ vọng sẽ giúp các quốc gia này thúc đẩy những yêu cầu cụ thể về cắt giảm phát thải và hỗ trợ tài chính.

Yêu cầu duy trì mục tiêu 1,5 độ C và tăng hỗ trợ tài chính

Một trong những ưu tiên hàng đầu của các quốc đảo tại COP31 là duy trì mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Liên hợp quốc cảnh báo thế giới khó có thể đạt được mục tiêu này khi các cam kết khí hậu hiện nay chưa đủ để đưa lượng phát thải về mức cần thiết.

Bà Adelle Thomas, Giám đốc cấp cao tại Hội đồng Bảo vệ Tài nguyên Thiên nhiên (NRDC), đồng thời là Phó Chủ tịch một nhóm công tác thuộc Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), cho rằng đối với các quốc đảo, giới hạn 1,5 độ C không đơn thuần là một chỉ tiêu về nhiệt độ. "Đối với chúng tôi, đây thực sự là ngưỡng sinh tồn, chứ không chỉ là một ngưỡng nhiệt độ" - bà Thomas, người đến từ Bahamas, nhấn mạnh.

Dù các mục tiêu khí hậu toàn cầu đang chệch hướng, bà Thomas cho rằng các hội nghị COP vẫn góp phần hạn chế mức tăng nhiệt độ so với kịch bản không có hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán hiện chưa theo kịp tốc độ biến đổi khí hậu và những tác động mà các cộng đồng đang phải đối mặt.

Bên cạnh mục tiêu cắt giảm phát thải, AOSIS mong muốn đạt được cam kết huy động 500 triệu USD cho các chương trình tăng cường khả năng chống chịu khí hậu và 200 triệu USD để phát triển hệ thống cảnh báo sớm thiên tai.

Thủ tướng Tonga Fakafānua nhấn mạnh trách nhiệm hỗ trợ cần thuộc về những quốc gia góp phần lớn gây ra biến đổi khí hậu, trong khi các quốc đảo nhỏ phải gánh chịu hậu quả nghiêm trọng. Năm nay cũng là năm thứ hai liên tiếp Chính phủ Mỹ, nền kinh tế lớn nhất thế giới và một trong những quốc gia phát thải lớn, không tham gia các cuộc đàm phán khí hậu.

Năm 2026 tiếp tục ghi nhận những diễn biến khí hậu bất lợi đối với các quốc đảo. Nhiệt độ đại dương toàn cầu đạt mức cao kỷ lục trong tháng 8, trong khi hiện tượng El Niño đang tăng cường với cường độ chưa từng có. Cùng với đó, cuộc chiến tại Iran và những biến động địa chính trị khác đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh.

Những diễn biến này làm gia tăng sức ép lên tiến trình đàm phán khí hậu quốc tế, vốn đang đối mặt với chỉ trích do nhiều thỏa thuận mang tính tự nguyện, không có giá trị ràng buộc pháp lý. Các quốc gia cũng chưa đạt được đồng thuận về lộ trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu.

Quỳnh Trang (Theo AP)

Cùng chuyên mục