Đảo Phất Cờ nằm trên Vịnh Bái Tử Long, cách cảng tàu khu du lịch Việt - Mỹ (xã Hạ Long, Vân Đồn) khoảng 1,5km. Thời còn chiếm đóng khu mỏ, người Pháp đặt tên đảo là ile du Marquis (đảo Marquis - hầu tước). Ngày 13-7-1968, Bộ Nội vụ đã ban hành Quyết định số 372-NV về việc sửa đổi và thống nhất tên gọi của các hòn, đảo, cồn, đỉnh, núi, cửa, bến, vịnh, vũng, luồng, lạch, sông, cái, mũi, ghềnh, bãi, chương của miền Bắc, theo đó, ile du Marquis được đổi tên là đảo Phất Cờ và tên đảo được gọi như thế cho đến ngày nay.
Đảo Phất Cờ là một đảo đá giống như nhiều đảo đá khác trên Vịnh Hạ Long và Bái Tử Long, khác chăng là trên đảo có động Phất Cờ - hang động lớn nhất nhì trong số các hang động đã biết trên Vịnh Bái Tử Long. Phía trước cửa chính của động có bãi cát vàng rộng khoảng 15m, dài khoảng 50m, thuận lợi để du khách tắm biển, thư giãn. Để hình dung, nôm na động Phất Cờ giống như quả trứng mà lối lên động là ở khoảng giữa quả trứng. Từ bãi cát đi vào, leo lên các bậc đá cao khoảng 10m là tới cửa động. Động Phất Cờ rất rộng, có khá nhiều thạch nhũ. Do chưa được đầu tư khai thác thành điểm du lịch nên du khách muốn khám phá động phải chuẩn bị đèn pin bởi lối đi trong động nhiều đoạn rất tối. Ở những ngóc ngách tối, nước từ trần hang ngày ngày nhỏ xuống nên không khí khá ẩm ướt.
Qua những ngã tối, bất chợt vỡ oà vì luồng ánh sáng mạnh khiến du khách dễ tưởng ra cửa động nhưng thực ra mới đi đến giữa động. Luồng ánh sáng mạnh chính là ánh sáng tự nhiên dọi qua một cửa động như một miệng phễu khổng lồ cao hàng chục mét bên trên. Chính nhờ ánh sáng này, rất nhiều loài thực vật đã sinh trưởng trong lòng động, tạo nên một thảm xanh dịu khiến du khách thích thú. Gió từ trên thổi xuống, từ các cửa động thổi vào nên ở giữa lòng động khá khô ráo. Mải quan sát, du khách có thể quên lối ra nếu không có người quen dẫn đường bởi động Phất Cờ có đến 4-5 cửa. Từ đáy "quả trứng" leo lên cửa nam là điểm vọng cảnh tuyệt vời để khách tham quan ngắm một góc non nước Bái Tử Long. Từ cửa động này trông ra phía trước không xa là hòn Miếu - nơi có hang Soi Nhụ - di tích cư trú của người Việt Cổ khoảng trên dưới 1 vạn năm trước.
Leo lên, tụt xuống đến vã mồ hôi nhưng chắc chắn chuyến khám phá động Phất Cờ sẽ đem đến sự hài lòng cho du khách bởi vẻ đẹp cũng như sự kỳ bí của tự nhiên. Do đảo Phất Cờ chưa có dịch vụ du lịch nên để khám phá nơi đây, du khách chỉ có cách là tự chuẩn bị cho tour của mình như liên hệ thuê tàu, hoặc xuồng từ bến tàu khu du lịch Việt - Mỹ. Nếu đi theo nhóm (thích hợp nhất), du khách có thể đặt ông Nguyễn Sĩ Bính - chủ nhân của lồng bè nuôi hải sản ngay trước cửa động bữa trưa hoặc thưởng thức hải sản theo khẩu vị, nhu cầu. Ông Bính cũng sẵn sàng là hướng dẫn viên nhiệt tình cho du khách khi tham quan động. Mặc dù dịch vụ mới chỉ có như vậy nhưng bù lại, chuyến tham quan đảo Phất Cờ chắc chắn sẽ mang lại những trải nghiệm không quên với mỗi du khách.
Đại Dương
