Nhà xuống cấp không được tu sửa; đường đi, lối lại lầy lội vào ngày mưa. Đó là cảnh thiếu thốn, khó khăn về hạ tầng hơn chục năm nay của nhiều hộ dân thuộc thôn Chân Đèo, xã Thống Nhất (Hoành Bồ) do nằm trong vùng dự án khu đô thị Bắc Cầu Bang của Công ty TNHH MTV 508. Mặc dù nhiều lần kiến nghị đến các ngành, các cấp, song đến nay, 34 hộ dân nơi đây vẫn chưa biết phải sống trong cảnh tạm bợ, thiếu thốn đến bao giờ?
Khắc khoải chờ di dời
Đưa chúng tôi đến thôn Chân Đèo, xã Thống Nhất (huyện Hoành Bồ), nơi thuộc vùng dự án của khu đô thị Bắc Cầu Bang, anh Đỗ Quang Trung, cán bộ Hội Nông dân xã cho biết: Mấy năm qua xã đang triển khai xây dựng nông thôn mới, nhưng do nằm trong vùng dự án nên khu vực này chẳng được triển khai gì. Nhất là các tuyến đường bê tông nội thôn, điện chiếu sáng trong khu dân cư cũng chẳng được mắc, nước sạch sinh hoạt cũng không được triển khai, khiến đời sống của bà con rất khổ cực. Do đường nội thôn xuống cấp, thời gian gần đây đã liên tiếp xảy ra tai nạn gãy chân, gãy tay rất đáng tiếc…
Quả đúng như lời anh Trung, khi chúng tôi vào một số hộ trong thôn Chân Đèo, được chứng kiến cuộc sống sinh hoạt và nghe những lời than thở của họ mới thấy được hậu quả của việc triển khai dự án chậm đã tác động như thế nào với bà con nơi đây. Hộ đầu tiên chúng tôi vào thăm là gia đình ông Tạ Văn Khì. Thấy khách đến nhà, ông Khì vội buông mớ rau đang nhặt dở, bê vội chiếc bàn và mấy chiếc ghế nhựa ra ngoài sân mời chúng tôi ngồi. Ông Khì than thở “Lưới điện xuống cấp không được đầu tư, nên trong nhà điện chỉ đủ sáng như con đom đóm. Đây là thời điểm muỗi nhiều nên ngồi ngoài sân sẽ sáng hơn, lại đỡ muỗi”.
Qua câu chuyện của ông Khì, chúng tôi biết, ông nguyên là Phó Chủ tịch UBND xã. Mặc dù khi còn là cán bộ, ông đã cùng cấp uỷ, chính quyền địa phương triển khai biết bao dự án phát triển kinh tế, đảm bảo đời sống dân sinh cho nhân dân trong xã. Thế nhưng, đáng buồn là đến nay bản thân gia đình ông và nhiều hộ trong xóm vẫn mòn mỏi chờ dự án và phải sống trong cảnh tạm bợ trong những căn nhà xuống cấp, chật chội chẳng biết sập lúc nào.
Dẫn chúng tôi vào nhà, ông Khì lấy chiếc đèn pin soi những vết nứt trên tường xót xa: Các anh chị nhìn đây, tường thì nứt toác từ trên xuống dưới; mái nhà thì dột nát từ nhiều năm, có tiền cũng không được xây sửa. Mỗi khi đến mùa mưa bão, vợ chồng càng thêm lo lắng, đêm hôm thấp thỏm vì chỉ lo nhà sập xuống bất cứ lúc nào. Cũng vì nằm trong dự án, nên không gia đình nào được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, con cái lớn lên dựng vợ, gả chồng có nhu cầu ở riêng cũng không được tách hộ, làm nhà. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều gia đình có tới vài cặp vợ chồng sinh hoạt trong một căn nhà vài chục mét vuông. Gia đình tôi, có 4 đứa con đã xây dựng gia đình. Đứa thì ở với bố mẹ, đứa thì phải đi thuê nhà ở.
Vợ ông Khì đứng cạnh góp lời: Gần chục năm trước, Công ty đã đền bù cho gia đình tôi trên 500 triệu đồng cho 2,1 mẫu ruộng và hơn 4ha đầm nuôi trồng thuỷ sản. Mặt bằng đã giao cho doanh nghiệp, chẳng có việc gì để làm. Tái định cư cũng chẳng có, số tiền đền bù cứ cạn dần, cứ đà này, đến lúc có mặt bằng chắc chẳng còn tiền để làm nhà.
Câu chuyện của chúng tôi bị ngắt quãng bởi một bà lão chừng gần 70 tuổi khập khiễng chống gậy đến chơi. Thấy vậy, ông Khì giới thiệu ngay: Cảnh vợ chồng tôi đã khổ, nhà bà Gái này còn khốn khổ hơn. Hai vợ chồng già yếu phải ở trong căn nhà cũ nát. Vài tháng trước bà Gái bị ngã gãy xương quai xanh, vừa ra viện về được mấy ngày thì lại đến lượt chồng bà Gái mệt. Có hôm nhà chẳng có ai, buổi tối bà Gái lọ mọ soi đèn đi mua thuốc. Do đường sá lầy lội, sơ ý, bà ngã gẫy chân, giờ chả làm được việc gì nặng!
Khi được hỏi kỹ hơn về hoàn cảnh gia đình, bà Gái bảo: Vợ chồng tôi chẳng có nghề nghiệp gì, quanh năm sống nhờ mấy sào ruộng và vườn cây ăn quả. Khi dự án vào đền bù có được ít tiền, những tưởng sớm được di chuyển thì sẽ cố gắng xây ngôi nhà mới để an dưỡng tuổi già. Nào ngờ càng chờ càng mất hút. Mấy năm trước, ông nhà tôi lại bị tai biến, nằm liệt một chỗ, có bao nhiêu tiền dồn để chạy chữa. Cả gia đình vẫn ở trong ngôi nhà cũ này bao năm nay. Ngày nắng còn đỡ, chứ ngày mưa thì trong nhà gần như ngoài sân, đồ đạc ướt hết.
Khi bước vào ngôi nhà bà Gái chúng tôi không khỏi ái ngại, bởi trong nhà chẳng có gì quý giá ngoài chiếc tủ, bộ bàn ghế và 2 chiếc giường đã cũ. Bà Gái còn chỉ cho chúng tôi những vỉ kèo trên mái nhà đã mọt võng xuống trông rất nguy hiểm. Gia cảnh của anh Tạ Văn Cường, con trai bà Gái ở kế bên cũng rất đáng thương. Nhà nhỏ chỉ đủ kê một chiếc giường nên 3 con của anh phải ngủ nhờ nhà ông bà nội.
“Khi dự án vào lấy đất, nghe thuyết trình về quy mô hoành tráng, tôi đã bàn với vợ bỏ tiền ra mua của dự án một miếng đất rộng 100m2, thế nhưng đến nay, đất nằm ở chỗ nào cũng chẳng hay. Ngày ngày gia đình vẫn phải chui ra, chui vào căn hộ ọp ẹp đã xuống cấp như thế này”. Anh Cường bùi ngùi.
Dự án “rùa què đẻ trứng”
Trao đổi với chúng tôi về quá trình triển khai Dự án khu đô thị Bắc Cầu Bang, đồng chí Trần Văn Bích, Phó Chủ tịch UBND xã Thống Nhất quả quyết: Việc thực hiện Dự án này là một trong những bước “đột phá” đối với địa phương trong quy hoạch phát triển. Bởi vị trí dự án rất thuận lợi cho phát triển kinh tế, xây dựng kết cấu hạ tầng. Tuy nhiên, theo đánh giá của chúng tôi, sở dĩ doanh nghiệp chưa đẩy nhanh được tiến độ là do thị trường bất động sản đóng băng cùng với sự suy giảm kinh tế, nên doanh nghiệp rất khó huy động được nguồn vốn.
Tìm hiểu thực tế thì thấy rằng, Dự án được UBND tỉnh phê duyệt triển khai từ năm 2003 do Công ty TNHH MTV 508 - CIENCO 5 thực hiện trên diện tích 134ha được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 là 56ha, giai đoạn 2 là 78ha với tổng vốn đầu tư lên tới 418 tỷ đồng. Quy mô của Dự án gồm: Khu biệt thự nhà vườn, sinh thái với 101 căn biệt thự có diện tích 600m2/hộ; khoảng 250 căn biệt thự song lập với diện tích 300m2/hộ; khoảng 19 nhà ở kiêm dịch vụ có diện tích khoảng 1.200m2/ hộ cùng hàng loạt các căn hộ khác nữa. Thời gian thực hiện từ năm 2005-2009. Nghe dự án có vẻ quy mô, thế nhưng từ khi triển khai đến nay, doanh nghiệp mới chỉ làm được một số hạng mục như kiểm đếm, giải phóng mặt bằng, đổ đất san nền một phần diện tích rồi “án binh bất động”. Theo báo cáo của Tổ Đại biểu HĐND tỉnh tại huyện Hoành Bồ thì đến nay, còn 34 hộ dân trong vùng dự án chưa được giải phóng mặt bằng với diện tích 20ha làm ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của nhân dân.
Với thực trạng này, người dân không thể chờ lâu hơn nữa. Các cơ quan chức năng của tỉnh và huyện Hoành Bồ cần quyết liệt hơn trong việc chỉ đạo doanh nghiệp có giải pháp thực hiện dự án, để đảm bảo cuộc sống và an toàn cho người dân.
Quang Minh - Nguyễn Huế
