Bảo đảm an ninh trật tự (ANTT) không chỉ được đo bằng số vụ án được khám phá hay số đối tượng bị xử lý, mà còn nằm ở khả năng nhận diện, ngăn chặn nguy cơ ngay từ khi chưa phát sinh. Tại Quảng Ninh, phương châm "phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở" đang được cụ thể hóa bằng những việc làm thường xuyên, liên tục của lực lượng công an và cả hệ thống chính trị, bởi đó chính là "lá chắn" góp phần bảo vệ sự bình yên chung.
Chủ động nhận diện nguy cơ từ xa, từ sớm
Một ngày tại Công an phường Đông Mai bắt đầu bằng những công việc tưởng như rất bình thường: Rà soát tình hình địa bàn, nắm thông tin dân cư, kiểm tra các trường hợp cần quản lý, trao đổi với các tổ chức đoàn thể về những vấn đề phát sinh tại khu dân cư.
Nhưng chính từ những công việc thầm lặng ấy, lực lượng công an cơ sở có thể nhận diện sớm những nguy cơ tiềm ẩn, chủ động có giải pháp phòng ngừa, không để những vấn đề nhỏ phát triển thành vụ việc phức tạp.
Trong công tác bảo đảm ANTT hiện nay, quản lý địa bàn không đơn thuần là nắm hộ khẩu, nhân khẩu mà còn phải hiểu rõ từng hoàn cảnh, từng nhóm đối tượng, từng yếu tố có thể tác động đến tình hình địa phương. Với những trường hợp từng vi phạm pháp luật, người nghiện, người sau cai nghiện hoặc những người có hoàn cảnh đặc biệt, sự quan tâm, hỗ trợ đúng lúc có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa tái phạm.
Là một trong những trường hợp từng tái hòa nhập cộng đồng sau khi đi cai nghiện ma túy tập trung, anh Nguyễn Văn Huấn, khu Động Linh, phường Đông Mai chia sẻ: "Sau khi trở về, tôi bắt đầu lại bằng cách cùng với anh em bạn bè phát triển đầm tôm rộng khoảng 20ha. Cho đến nay, tôi đã được giải ngân nguồn vốn vay 200 triệu đồng từ Ngân hàng chính sách dành cho người sau cai nghiện ma túy. Nguồn vốn này giúp tôi có thêm điều kiện mua thiết bị, con giống, mở rộng khu nuôi. Điều quan trọng hơn là sự tin tưởng của chính quyền, của các lực lượng chức năng dành cho những người từng lầm lỡ. Khi được tạo điều kiện, bản thân mình càng phải có trách nhiệm làm ăn nghiêm túc, không để phụ lòng sự giúp đỡ đó”.
Theo lực lượng công an cơ sở, việc hỗ trợ người sau cai nghiện ổn định cuộc sống không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội, mà còn là một giải pháp phòng ngừa tội phạm từ gốc. Bởi khi một người có việc làm, có thu nhập, có môi trường sống tích cực, nguy cơ tái nghiện, tái phạm cũng được hạn chế.
Thiếu tá Khổng Văn Hoằng, Phó Trưởng Công an phường Đông Mai, cho biết: "Trong quá trình quản lý địa bàn, chúng tôi xác định việc hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng là một nhiệm vụ quan trọng. Công an phối hợp với chính quyền, các tổ chức đoàn thể thường xuyên theo dõi, động viên, hỗ trợ người dân sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Mục tiêu không chỉ là quản lý mà còn giúp họ thực sự hòa nhập, trở thành những công dân có ích cho xã hội”.
Có thể khẳng định, từ cơ sở, khi những nguy cơ được nhận diện sớm, những con người có nguy cơ lạc hướng được hỗ trợ kịp thời, đó chính là cách xây dựng nền tảng bình yên một cách bền vững.
Không để tội phạm hình thành điểm nóng
Nhằm giữ vững ANTT ngay từ cơ sở, một trong những nhiệm vụ thường xuyên của lực lượng chức năng là chủ động nắm tình hình, đấu tranh quyết liệt với các hành vi vi phạm pháp luật.
Trong bối cảnh các loại tội phạm ngày càng có nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, việc chuyển từ tư duy xử lý vụ việc sang chủ động phòng ngừa, nhận diện nguy cơ từ sớm, từ xa được lực lượng công an các cấp ở Quảng Ninh xác định là yêu cầu xuyên suốt.
Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ việc phức tạp nếu được phát hiện từ những dấu hiệu ban đầu sẽ có thể được ngăn chặn kịp thời. Vì vậy, công tác quản lý địa bàn, quản lý cư trú, quản lý đối tượng, tiếp nhận và xử lý thông tin từ nhân dân luôn được xem là những nhiệm vụ nền tảng của công an cơ sở.
Một trong những lĩnh vực được tập trung đấu tranh quyết liệt là tội phạm và tệ nạn ma túy. Đây không chỉ là loại tội phạm gây ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh trật tự, mà còn là nguyên nhân kéo theo nhiều hành vi vi phạm pháp luật khác, tác động đến đời sống của người dân và sự phát triển ổn định của địa phương.
Mới đây, qua công tác kiểm tra cư trú tại khu vực đầm tôm thuộc khu phố Hà Khẩu 2, Công an phường Việt Hưng đã phát hiện ba đối tượng đang tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Kết quả giám định cho thấy các đối tượng đều dương tính với Methamphetamine, Ketamine và MDMA.
Để đấu tranh, xử lý vụ việc, lực lượng công an đã phải kiên trì bám địa bàn, xác minh thông tin, theo dõi hoạt động của các đối tượng trong thời gian dài.
Thiếu tá Phạm Trung Đức, Trưởng Công an phường Việt Hưng, cho biết: "Các đối tượng thường lựa chọn những địa điểm vắng người, ít có sự chú ý để tổ chức sử dụng ma túy, đồng thời tìm cách che giấu hành vi vi phạm. Do đó, công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn và phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong cung cấp thông tin có ý nghĩa rất quan trọng. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, chúng tôi huy động lực lượng nhanh chóng xác minh, xử lý, không để kéo dài hoặc hình thành điểm phức tạp”.
Vụ việc tại Hà Khẩu 2 chỉ là một trong nhiều kết quả từ quá trình triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm đấu tranh, kiểm soát tình hình ma túy trên địa bàn.
Thực hiện Kế hoạch số 483 của Bộ Công an về tổng rà soát, thống kê người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và đấu tranh, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ma túy, lực lượng chức năng Quảng Ninh đã tăng cường rà soát, phân loại, quản lý chặt chẽ các nhóm đối tượng, đồng thời triển khai nhiều giải pháp phòng ngừa từ cơ sở.
Quan điểm xuyên suốt trong đấu tranh với tội phạm ma túy của tỉnh là "đánh cả đường dây, không đánh khúc giữa". Điều này thể hiện quyết tâm không chỉ xử lý các vụ việc nhỏ lẻ mà tập trung bóc gỡ tận gốc các đường dây, đối tượng cầm đầu, không để hình thành các điểm, tụ điểm phức tạp, không để địa bàn bị lợi dụng làm nơi trung chuyển ma túy.
Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng toàn tỉnh đã triệt phá 175 vụ tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy; xử lý hình sự 430 đối tượng, tăng 94,4% số vụ và tăng 86,9% số đối tượng so với cùng kỳ năm trước.
Theo Đại tá Nguyễn Quang Dũng, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh, trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm ma túy, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là đấu tranh với các vụ án cụ thể mà phải kiểm soát được cả nguy cơ phát sinh tội phạm từ cơ sở.
"Lực lượng công an tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, chủ động nắm chắc tình hình, rà soát các tuyến, địa bàn trọng điểm, các đối tượng có nguy cơ vi phạm. Trong đấu tranh, phải kiên quyết xử lý các đối tượng tổ chức, mua bán, vận chuyển, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy; đồng thời kết hợp chặt chẽ với các giải pháp phòng ngừa xã hội, quản lý người nghiện, người sau cai nghiện, góp phần giảm nguồn cầu, từng bước đẩy lùi tội phạm ma túy”, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy khẳng định.
Không chỉ riêng ma túy, công tác bảo đảm ANTT ở cơ sở còn bao gồm việc chủ động phòng ngừa, đấu tranh với nhiều loại tội phạm khác; giải quyết các vụ việc liên quan đến trật tự xã hội; quản lý các địa bàn tiềm ẩn nguy cơ; bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.
Trong quá trình đó, vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể và quần chúng nhân dân ngày càng được phát huy. Các mô hình tự quản về an ninh trật tự, tổ liên gia, tổ bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở, phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được củng cố, tạo thành mạng lưới phòng ngừa rộng khắp.
Tại phường Bãi Cháy, công tác bảo đảm an ninh trật tự được gắn với việc phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân trong quản lý địa bàn.
Đồng chí Nguyễn Hoàng Quý, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bãi Cháy, cho biết: "Để giữ vững an ninh trật tự, điều quan trọng là phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Khi mỗi tổ chức, mỗi lực lượng đều có trách nhiệm trong quản lý địa bàn; khi người dân tích cực tham gia phát hiện, cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm pháp luật thì nhiều vụ việc có thể được giải quyết ngay từ cơ sở, không để phát sinh phức tạp”.
Với mục tiêu xây dựng địa bàn an toàn, Quảng Ninh tiếp tục triển khai các giải pháp xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy; nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự; xây dựng lực lượng công an cơ sở ngày càng gần dân, sát dân, hiểu dân.
Thiếu tướng Nguyễn Tiến Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Ninh, khẳng định: "Công an tỉnh tiếp tục chỉ đạo toàn lực lượng chủ động nắm chắc tình hình, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm; tăng cường quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa lực lượng công an với các cấp, ngành và nhân dân. Mục tiêu cao nhất là giữ vững ANTT từ cơ sở, xây dựng môi trường sống an toàn, ổn định cho nhân dân”.
Thực tế ở Quảng Ninh cho thấy, một địa bàn bình yên không chỉ được tạo nên từ những chuyên án lớn hay những vụ án được khám phá thành công. Đó là kết quả từ những công việc thường xuyên, bền bỉ. Bởi khi công tác phòng ngừa được thực hiện từ những điều nhỏ nhất, khi mỗi người dân trở thành một chủ thể tham gia giữ gìn ANTT, khi mỗi khu dân cư thực sự trở thành một "pháo đài" phòng, chống tội phạm, đó cũng là lúc thế trận an ninh nhân dân được củng cố vững chắc.
Giữ bình yên từ cơ sở vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là chiến lược lâu dài, góp phần tạo dựng môi trường ổn định, an toàn để Quảng Ninh phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
