Những tháng đầu năm 2026, mặc dù có chiều hướng giảm về số vụ và số người bị nạn, nhưng tình hình tai nạn lao động (TNLĐ) vẫn xảy ra, tập trung ở những ngành nghề, lĩnh vực có nguy cơ cao. Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục siết chặt quản lý, nhận diện sớm nguy cơ và xây dựng văn hóa an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) từ từng doanh nghiệp, công trường, phân xưởng.
6 tháng đầu năm, toàn tỉnh xảy ra 203 vụ TNLĐ, làm 204 người bị nạn ở cả khu vực có quan hệ lao động và khu vực dân dụng (người làm việc không theo hợp đồng lao động). Qua điều tra, kiểm tra của các cơ quan chức năng cho thấy, các yếu tố gây tai nạn chủ yếu liên quan đến máy, thiết bị cán, kẹp, cuốn, va đập; ngã từ trên cao, trượt ngã; điện giật; vật rơi, đổ sập và bỏng nhiệt.
Có rất nhiều nguyên nhân đan xen dẫn đến TNLĐ trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua, như: Đặc thù sản xuất trong khai thác khoáng sản, xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng; một số lĩnh vực vẫn thiếu lao động có tay nghề…
Từ phía người sử dụng lao động, công tác quản lý, tổ chức điều hành sản xuất ở một số nơi chưa thực sự sâu sát; việc nhận diện, đánh giá nguy cơ mất an toàn chưa kịp thời. Một số nội quy, quy trình, biện pháp làm việc an toàn chưa đầy đủ; công tác phối hợp giữa chủ đầu tư, tổng thầu, nhà thầu và các lực lượng liên quan chưa đồng bộ. Công tác kiểm tra, giám sát, tuyên truyền, huấn luyện ATVSLĐ cũng có nơi chưa đạt hiệu quả như yêu cầu.
Còn về phía một bộ phận người lao động vẫn hạn chế về trình độ, kinh nghiệm và nhận thức; thiếu thận trọng trong thao tác, chủ quan, vi phạm nội quy, quy trình hoặc chưa nhận diện đầy đủ các nguy cơ có thể xảy ra trong quá trình làm việc. Sự phối hợp chưa tốt giữa các thành viên trong nhóm cũng có thể dẫn đến tai nạn cho bản thân và đồng nghiệp.
TNLĐ không chỉ gây tổn thất về sức khỏe, tính mạng mà còn để lại những thiệt hại lớn cho doanh nghiệp và xã hội. Trong 6 tháng đầu năm, chi phí thiệt hại do TNLĐ trên địa bàn tỉnh là 15,47 tỷ đồng, gồm chi phí y tế, tiền lương trong thời gian điều trị, trợ cấp cho người bị nạn và thân nhân.
Trước thực tế đó, Quảng Ninh đang tiếp tục chuyển mạnh từ xử lý sau tai nạn sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở. Tại Lễ phát động Tháng hành động về ATVSLĐ - Tháng Công nhân năm 2026, tỉnh xác định tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý an toàn; thường xuyên đánh giá rủi ro, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm. Các lĩnh vực có nguy cơ cao, như: Khai thác khoáng sản, xây dựng, công nghiệp chế biến, chế tạo được xác định là trọng tâm cần kiểm soát chặt chẽ.
Cùng với đó, Hội đồng ATVSLĐ tỉnh tổ chức khảo sát, nắm tình hình thực hiện công tác an toàn tại các doanh nghiệp; các địa phương, đơn vị tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tập huấn cho người sử dụng lao động và người lao động.
Theo Sở Nội vụ (Cơ quan theo dõi, quản lý về ATVSLĐ), thời gian tới, các doanh nghiệp cần kiện toàn bộ phận làm công tác ATVSLĐ; tổ chức huấn luyện đầy đủ; đánh giá, kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, có hại; xây dựng nội quy, quy trình an toàn; trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân và thực hiện khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động. Đặc biệt, cần tăng cường kiểm tra hiện trường, kèm cặp lao động mới, lao động phổ thông và người chưa có nhiều kinh nghiệm.
Trong các ngành nghề có nguy cơ cao, yêu cầu phòng ngừa càng phải cụ thể. Với khai thác khoáng sản, cần kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ về bục nước, cháy nổ khí, tụt đổ lò, sạt lở tầng và bãi thải. Trong thi công xây dựng, các chủ thể phải nhận diện đầy đủ yếu tố nguy hiểm, lập và tổ chức thực hiện nghiêm các biện pháp thi công, biện pháp an toàn, đồng thời kiểm tra, giám sát chặt chẽ tại hiện trường.
Được biết, công tác điều tra, xử lý sau tai nạn luôn được các cơ quan chức năng thực hiện nghiêm túc. Trong 6 tháng đầu năm, các vụ tai nạn chết người đều được điều tra kịp thời, khách quan; qua đó, cơ quan chức năng đưa ra 55 kiến nghị, xử lý kỷ luật 17 người, đề xuất xử phạt hành chính 4 doanh nghiệp với tổng số tiền 109 triệu đồng và phối hợp khởi tố 2 vụ án liên quan đến vi phạm quy định về ATLĐ.
Với một địa bàn có thế mạnh công nghiệp, khai khoáng, xây dựng và dịch vụ, việc giảm TNLĐ không chỉ nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động mà còn góp phần xây dựng nền sản xuất hiện đại, nhân văn và phát triển bền vững. Mỗi nguy cơ được nhận diện sớm, mỗi quy trình được tuân thủ nghiêm và mỗi hành vi chủ quan được ngăn chặn kịp thời sẽ là thêm một bước tiến để Quảng Ninh xây dựng môi trường làm việc an toàn hơn cho người lao động.
