Quảng Ninh trở thành thành phố: Những bước tiến vượt bậc của vùng đất Mỏ

“Với tôi thì khoảnh khắc ấy không bao giờ quên và để lại một thời để nhớ và mãi mãi yêu thương vì tôi đã là máu thịt của người Quảng Ninh tự bao giờ mà mình chưa kịp nhận ra, đã không còn giây phút nào để suy ngẫm lựa chọn hay từ chối…” – Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tự sự trước mùa xuân năm 2015 khi ông làm Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh. Hơn một thập kỷ đã trôi qua, Quảng Ninh hôm nay đã vươn mình lớn mạnh, là một cực tăng trưởng của đất nước, một thực tiễn sinh động của rất nhiều những đổi mới, sáng tạo thực sự hiệu quả, để lại những bài học kinh nghiệm quý giá. Ghi nhận sự phát triển của tỉnh, Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết công nhận Quảng Ninh trở thành thành phố, đó là niềm vui, là hạnh phúc với mỗi người dân Quảng Ninh, những người đã từng sinh sống, làm việc tại vùng Mỏ thân yêu. Trong bước ngoặt lịch sử này, nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, nguyên Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh đã chia sẻ “10 năm, 20 năm hay hơn thế nữa thì vùng đất mặt trời lên sớm, mặt trăng lặn muộn, nắng nắng thật vàng, gió gió dạt dào, mưa mưa ngập tràn và con người đã yêu yêu nồng nàn mãi mãi là máu thịt của tôi!”.

Kính thưa đồng chí, tỉnh Quảng Ninh vừa được Quốc hội thông qua Nghị quyết trở thành thành phố, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Ninh đang rất vui, tự hào, hạnh phúc đón nhận danh xưng này, từng làm Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh, cảm xúc của đồng chí lúc này như thế nào?

Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Trước hết, tôi xin chúc mừng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Ninh khi Trung ương và Quốc hội đã quyết định thành lập thành phố Quảng Ninh. Đây là niềm vinh dự, tự hào rất lớn, đồng thời cũng là trách nhiệm mới đối với Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố trong kỷ nguyên mới. Trung ương Đảng, Quốc hội đã rất tin tưởng, kỳ vọng Quảng Ninh sẽ tiếp tục có những bước phát triển bứt phá hơn nữa, trong chuyển đổi hiệu quả hơn nữa tư duy, triết lý, phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, thực sự là một cực tăng trưởng mới của đất nước.

Dù không sinh ra, lớn lên nhưng khi được Trung ương tin tưởng giao trọng trách làm Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh từ năm 2011 đến 2015, tôi đã là máu thịt của người Quảng Ninh tự bao giờ mà chính bản thân mình cũng chưa kịp nhận ra. Vì thế, người Quảng Ninh hạnh phúc thì tôi hạnh phúc; người Quảng Ninh vui thì tôi vui; người Quảng Ninh còn băn khoăn, trăn trở thì tôi cũng luôn băn khoăn, trăn trở. Quảng Ninh trở thành thành phố là niềm vui chung của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố, là thành quả được vun đắp qua nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân. Tôi chỉ là một người may mắn được cùng tập thể lãnh đạo tỉnh trong một giai đoạn lịch sử, góp một phần nhỏ vào hành trình ấy. Điều đáng quý nhất không phải là dấu ấn của một cá nhân, mà là sự kế thừa, tiếp nối và phát huy của nhiều thế hệ để biến khát vọng cháy bỏng thành hiện thực hiệu quả sinh động và nhân dân được thụ hưởng.

Một số hoạt động của đồng chí Phạm Minh Chính khi giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh.

Kính thưa đồng chí, ở mỗi giai đoạn phát triển sẽ có những quyết sách lịch sử tạo đà bứt phá mạnh mẽ cho một địa phương, nhìn lại giai đoạn 2011 - 2015, thấy rằng, đây là thời kỳ có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình đổi mới của Quảng Ninh, được Trung ương ghi nhận là một trong những hình mẫu phát triển của cả nước. Ngày hôm nay nhìn lại, đồng chí có thể chia sẻ suy nghĩ về những nguyên nhân thành công của Quảng Ninh thời điểm đó?

Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Có thể thấy có một số nguyên nhân cốt lõi đã tạo dựng nền tảng để Quảng Ninh đạt được những thành tựu như ngày hôm nay.

Trước hết, Quảng Ninh đã quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo đường lối đổi mới của Đảng vào điều kiện thực tiễn của địa phương. Tỉnh không sao chép mô hình phát triển của nơi khác mà chủ động tìm ra con đường phù hợp với tiềm năng, lợi thế và bối cảnh của mình, trên cơ sở kế thừa, phát huy kinh nghiệm gần 30 năm đổi mới của đất nước.

Thứ hai, Quảng Ninh biết phát huy truyền thống lịch sử hào hùng của vùng đất mỏ, đặc biệt là giá trị của tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm", trở thành sức mạnh nội sinh, tạo sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân để cùng hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.

Thứ ba, Quảng Ninh đã chủ động nghiên cứu, xây dựng và đề xuất với Trung ương nhiều đề án lớn mang tính chiến lược. Dấu mốc đặc biệt quan trọng là Đề án "Phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; bảo đảm vững chắc quốc phòng an ninh và thí điểm xây dựng hai đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Móng Cái", được Bộ Chính trị đồng ý chủ trương và ban hành Thông báo số 108-TB/TW vào ngày 1/10/2012. Đề án đã xác lập những định hướng phát triển có ý nghĩa lâu dài, từ mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành cực tăng trưởng của phía Bắc và cả nước, đến quan điểm phát triển tự lực tự cường dựa trên nội lực là cơ bản; chiến lược, lâu dài là quyết định; ngoại lực là quan trọng và đột phá. Cũng trong giai đoạn này, Quảng Ninh hình thành tư duy phát triển với không gian "Một tâm, hai tuyến, đa chiều, hai mũi đột phá" trên cơ sở đó xây dựng 7 quy hoạch chiến lược. Trong đó có Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Quy hoạch phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Quy hoạch phát triển nhân lực tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030; Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030… Tiếp đó là Đề án về nâng cao năng lực, sức chiến đấu; đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và tinh giản bộ máy biên chế” (gọi tắt là Đề án 25) và tiếp tục đổi mới trong nhiều vấn đề khác. Đến nay, nhiều định hướng của giai đoạn đó vẫn còn nguyên giá trị và còn có giá trị lâu dài hơn nữa như mục tiêu phát triển; không gian phát triển; quan điểm phát triển; tư duy, triết lý; phương thức phát triển và các giải pháp phát triển...

Quảng Ninh là vùng đất địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc, nơi hội tụ những giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và con người; là mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, kiên cường, năng động và luôn khát vọng vươn lên.

Thứ tư, Quảng Ninh tổ chức thực hiện rất hiệu quả ba đột phá chiến lược theo Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, đặc biệt là đột phá về hạ tầng, thể chế và nguồn nhân lực. Tỉnh đã tiên phong triển khai nhiều chủ trương chưa từng có tiền lệ như thuê tư vấn nước ngoài lập quy hoạch, thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh, cấp huyện, cấp xã; tổ chức thi tuyển cán bộ lãnh đạo; phát triển Chương trình OCOP đầu tiên trong cả nước; thành lập Trường Đại học Hạ Long và đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, văn hóa... Chính những quyết sách đó đã tạo ra nền tảng phát triển mới cho Quảng Ninh từ đó tới bây giờ và hướng đến tương lai lâu dài.

Thứ năm, tỉnh luôn tranh thủ sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và đồng chí Tổng Bí thư, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước. Đồng thời phát huy sức mạnh đoàn kết của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để tháo gỡ khó khăn, tạo động lực phát triển; sự giúp đỡ ủng hộ của bạn bè quốc tế.

Thứ sáu, Quảng Ninh đã rất mạnh dạn đổi mới phương thức huy động nguồn lực. Khi mô hình hợp tác công - tư (PPP) còn rất mới ở Việt Nam, tỉnh đã chủ động áp dụng để đầu tư nhiều công trình hạ tầng chiến lược như hệ thống đường cao tốc, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, sân vận động, trụ sở làm việc của một số cơ quan... Lúc bấy giờ, tỉnh sử dụng hiệu quả nguồn vốn nhà nước như "vốn mồi" để kích hoạt và huy động mọi nguồn lực xã hội, thay vì trông chờ vào ngân sách Trung ương. Đây là một tư duy rất mới vào thời điểm đó và đã mang lại hiệu quả rõ rệt, nhìn thấy sản phẩm cụ thể, lượng hóa được, “cân, đong, đo đếm được”.

Quảng Ninh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với vị thế là thành phố. Từ góc nhìn của người luôn dành nhiều tâm huyết với vùng đất này, đồng chí kỳ vọng điều gì ở Quảng Ninh trong chặng đường sắp tới để tiếp tục giữ vững vai trò là địa phương đi đầu trong đổi mới và phát triển?

Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính: Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội quyết định thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ là sự ghi nhận những thành tựu mà địa phương đã đạt được, mà còn là sự định hình cho một không gian phát triển mới với những yêu cầu và kỳ vọng cao hơn. Điều quan trọng nhất là Quảng Ninh phải tiếp tục giữ vững mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, phát huy vai trò là một cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc, cả nước và đóng góp ngày càng lớn vào sự phát triển chung của đất nước. Phải dựa trên nguyên tắc và lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực cho sự phát triển thì sẽ mang lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho nhân dân và sẽ được nhân dân ủng hộ. Tôi tin chắc rằng với tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”, “một mục tiêu, một đội ngũ, một con đường”, thành phố Quảng Ninh sẽ gặt hái được nhiều thành công to lớn hơn nữa trong tương lai.

bqn_tl_nguoi-dan-den-tham-du-ngay-hoi-dai-doan-ket-tai-xa-bang-ca111117.jpg

Dẫu ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí Phạm Minh Chính vẫn luôn là người đã đồng hành trong những thời khắc đổi mới quan trọng của Quảng Ninh, là người luôn dõi theo từng bước phát triển của quê hương Vùng mỏ bằng trách nhiệm, niềm tin và tình cảm chân thành.

Một nhiệm vụ rất quan trọng nữa là Quảng Ninh phải đi đầu trong phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đây sẽ là động lực tăng trưởng mới, tạo ra năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh và bảo đảm cho sự phát triển nhanh nhưng bền vững trong giai đoạn tới.

Và mục tiêu cuối cùng là góp phần cùng cả nước xây dựng đất nước Việt Nam độc lập, giàu có, hùng mạnh, tự chủ, tự cường, văn minh, nhân dân luôn luôn được ấm no hạnh phúc. Đời sống vật chất của người dân thì năm sau phải tốt hơn năm trước. Thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Trong hành trình đó, Quảng Ninh cần tiếp tục là địa phương gương mẫu, tiên phong đi đầu, phát huy mạnh mẽ tinh thần đổi mới, tự lực, tự cường, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo làm nền tảng, lấy đổi mới làm động lực, lấy con người làm trung tâm để không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của nhân dân. Đó cũng là mục tiêu cao nhất của sự phát triển.

Tôi tin rằng với định hướng đúng đắn của Trung ương, các thế hệ lãnh đạo hôm nay và mai sau sẽ tiếp tục giữ gìn, phát huy truyền thống vẻ vang của vùng đất Mỏ anh hùng, đặc biệt là tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm"; tiếp tục khơi dậy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp; tranh thủ tối đa sự lãnh đạo của Trung ương, đồng thời chủ động hội nhập quốc tế để đưa Quảng Ninh phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Tiếp tục giữ vững vai trò là địa phương đi đầu trong đổi mới, phải phấn đấu trở thành một trong những địa phương có thu nhập bình quân đầu người cao nhất cả nước trong nhiều thập kỷ tới đây. Đó không chỉ là thước đo về sự phát triển kinh tế, mà còn là minh chứng cho khát vọng vươn lên, cho truyền thống, bản lĩnh và những đóng góp ngày càng lớn đối với sự nghiệp phát triển của đất nước.

Trân trọng cảm ơn đồng chí! Kính chúc đồng chí và gia đình sức khoẻ, hạnh phúc!