35 năm - một thời điểm không thể lặp lại đối với sự kiện kỷ niệm Ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Vì vậy, tôi quyết định có mặt tại TP Hồ Chí Minh.
Thoạt đầu, dự kiến đi TP Hồ Chí Minh về Quảng Ninh trong ngày, nhưng sau đó, tôi nán lại một tuần để gặp các nhân chứng 35 năm trước, rồi gặp các doanh nhân - những “chiến sĩ thời bình”, rồi nghe mọi người nói về Quảng Ninh...
Hội ngộ truyền thống của đặc công nước
Tháng 4, cựu chiến binh, Trung tá hải quân Nguyễn Văn Thiềng rất bận rộn tổ chức gặp mặt ngày truyền thống của Binh chủng đặc công Hải quân đối với các cựu chiến binh của Binh chủng.
C126 (Đại đội 126) là tiền thân của Binh chủng đặc công Hải quân, được thành lập ngày 13-4-1966 tại xã Tiền An, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh. Số cán bộ, chiến sĩ có mặt ngày đầu thành lập gồm 27 người. Đồng chí Mai Năng, người chỉ huy đánh sân bay Cát Bi thời chống Pháp làm đại đội trưởng. Thời chống Mỹ, đồng chí Mai Năng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Thời đó, nhân dân tự hào gọi lực lượng tinh nhuệ này là “đặc công nước”.
Anh Nguyễn Văn Thiềng là học sinh khoá đầu tiên của Trường cấp 3 Hồng Gai. Anh là tiểu đội phó của C126, là 1 trong 27 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên của đại đội Đặc công nước lập nên biết bao chiến công oai hùng trên chiến trường miền Nam. Đến nay, chỉ còn một số đồng chí trong số 27 đồng chí còn sống, trong đó có đồng chí Mai Năng; chiến sĩ Nguyễn Văn Tình, nay là Trung tướng.
Các cựu chiến binh đặc công nước họp mặt tại bến Bạch Đằng. Các đồng chí bày tỏ, muốn thông qua Báo Quảng Ninh, sẽ tổ chức cuộc gặp mặt kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Binh chủng tại nơi sinh ra là xã Tiền An (Yên Hưng), đồng thời dựng tấm bia ghi dấu sự kiện lịch sử năm xưa.
Gặp lại các nhà báo chiến trường
Tôi gặp nhà báo Đại tá Trần Thế Tuyển, nguyên phóng viên Báo Quân Đội Nhân Dân, nay là Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng. Là người lính qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, ký ức về một thời chiến tranh khốc liệt vẫn hiển hiện trong ký ức của anh. Trong cuộc gặp gỡ với các đồng nghiệp trong giới báo chí, tôi còn gặp Thượng tá Xuân Dũng, Tổng Biên tập Báo Công an TP Hồ Chí Minh; Nguyễn Quang Thông, Tổng Biên tập Báo Thanh Niên; Phạm Đức Hải, Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ và các nhà báo hoạt động trong phong trào học sinh, sinh viên thời kỳ chống Mỹ...
Họ là những nhà báo chiến trường, đồng thời là chiến sĩ. Họ đưa tin chiến thắng 30-4 nhanh chóng ra khắp thế giới với khí thế hừng hực trên trang báo, trên sóng phát thanh. Nhiều nhà báo đã nằm lại chiến trường.
Những nhà báo cầm súng năm xưa là lực lượng tiên phong của giới báo chí TP Hồ Chí Minh và của Việt Nam thời kỳ đổi mới. Các cơ quan báo chí đều phát triển đa ấn phẩm, đa phương tiện truyền thông. Mấy năm nay, từng cơ quan báo chí tuỳ điều kiện riêng còn mở các dịch vụ, tạo nguồn kinh tế mới phục vụ việc cốt lõi là làm báo. Báo Thanh Niên năm 2009 thu từ quảng cáo được 380 tỷ đồng, còn đóng góp hơn 400 tỷ đồng cho cổ phần một dịch vụ. Báo Tuổi Trẻ năm 2010 dự kiến doanh thu hơn 800 tỷ đồng, trong đó thu từ nguồn quảng cáo hơn 450 tỷ đồng. Vừa qua, Tuổi Trẻ tự bỏ kinh phí xây dựng trụ sở toà soạn trị giá hơn 200 tỷ đồng và mua thêm 2 máy in báo hiện đại. Anh Nguyễn Trung Trực, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành uỷ TP Hồ Chí Minh cho biết: Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh mỗi năm thu từ quảng cáo 9.000 tỷ đồng, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp hơn 200 tỷ đồng và nộp riêng cho thành phố 1.000 tỷ đồng. Các nhà báo nói với nhau: Mỗi đêm ngủ dậy, Đài nộp cho thành phố gần 3 tỷ đồng.
Nhà báo, Thượng tá Xuân Dũng, Tổng Biên tập Báo Công an TP Hồ Chí Minh bày tỏ: Thời chiến tranh, nhà báo là chiến sĩ, nay nhà báo cũng là chiến sĩ - chiến sĩ trong thời bình với tư duy mới.
Trong cơ chế mới, báo chí ở TP Hồ Chí Minh không những đã xoá hoàn toàn bao cấp mà còn tạo ra nguồn thu lớn, mới mẻ cho thành phố.
Doanh nhân - những chiến sĩ trên mặt trận kinh tế
Mới đây, một doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh - Công ty cổ phần Đầu tư Việt Đông Dương vừa ký hợp đồng, tạo một cái bắt tay lịch sử với ông Michel ADam, Chủ tịch Fashion TV (FTV) để cùng sáng tạo FTV Indochina. FTV Indochina độc quyền khai thác kênh FTV trên 3 nước Đông Dương 7,2 giờ một ngày và chắt lọc nội dung phát trên toàn thế giới 30 phút mỗi ngày. Hợp đồng thực hiện trong 5 năm, Công ty cổ phần Đầu tư Việt Đông Dương trả kinh phí 1.000 tỷ đồng. Đây là kênh quảng bá thời trang, văn hoá, du lịch ra thế giới cực kỳ hiệu quả, đang được các đối tác quan tâm để khai thác. Đây là cách thức kinh doanh mới nhất ở Việt Nam đến bây giờ.
Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Việt Đông Dương Phạm Văn Việt còn rất trẻ, quê ở đồng bằng sông Hồng, cho biết: Phát huy chiến thắng 30-4 trong thời kỳ đổi mới phải bằng những sáng tạo. Những sáng tạo trong cuộc kháng chiến của cha anh mang tính thời đại, thì những sáng tạo của chúng tôi kế thừa truyền thống ấy cũng phải mang tầm quốc tế. Công ty của anh trả lương theo hiệu quả của sức sáng tạo. Anh là Chủ tịch Hội đồng quản trị của 13 công ty. Cấp trưởng phòng ở các công ty ấy lương tháng trung bình gần 100 triệu đồng. Phương châm của Công ty là “sống bằng lương, giàu bằng thưởng, tăng trưởng bằng cổ phiếu”. Được biết thu nhập của trưởng phòng một năm hơn 2 tỷ đồng. Vừa qua, Công ty cổ phần Đầu tư Việt Đông Dương thuê KaThy Uyên, một người Mỹ gốc Việt là diễn viên điện ảnh, người dẫn chương trình truyền hình trên các NBC, Direct TV, nhưng chỉ trả lương bằng nửa già lương các trưởng phòng người Việt Nam. “Người Mỹ làm thuê, không có hiệu quả thì thôi luôn” - anh Phạm Văn Việt nói vậy trước KaThy Uyên và mọi người.
Tôi tới trại nuôi cá sấu Tồn Phát, tại Củ Chi của gia đình anh Trương Văn Đông, nguyên Tổng Biên tập Báo Đồng Khởi (tỉnh Bến Tre). Trại nuôi hơn 50.000 con cá sấu mỗi năm. Ở miệt quê nhưng mọi người nói tiếng Anh làu làu và đi nước ngoài như cơm bữa. Hàng hoá từ cá sấu chủ yếu tiêu thụ ở nước ngoài. Nâng cao trí tuệ, sản xuất hàng hoá có thương hiệu cao, mở mang làm ăn với thế giới là xu thế đi tới của các doanh nhân TP Hồ Chí Minh bây giờ.
Hướng về Quảng Ninh
Chúng tôi tổ chức một cuộc gặp mặt tại đường Đồng Khởi. Thành phần gồm cựu chiến binh tham gia giải phóng Sài Gòn ngày 30-4, các nhà báo chiến trường thời chống Mỹ, một số trí thức, doanh nhân, nghệ sĩ. Mọi người nói về đất nước, về quê hương, về đồng đội, về gia đình. Rồi mọi người nói và suy ngẫm, rồi hướng về quê hương Quảng Ninh. Mọi người bày tỏ như sau:
- “Chúng tôi muốn tổ chức kỷ niệm 45 năm khai sinh Binh chủng đặc công Hải quân tại xã Tiền An, huyện Yên Hưng”, một cựu đặc công Hải quân nêu ý tưởng.
- “Công ty tôi xin tài trợ sự kiện đó” - Anh Phạm Văn Việt nhận lời ngay.
(Ngày hôm sau, anh Nguyễn Quang Thông, Tổng Biên tập Báo Thanh Niên xin tài trợ học bổng cho con của 27 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên của C126 để học nghề, học đại học).
Câu chuyện càng trở nên sôi nổi hơn khi có những ý tưởng khác:
- Ngày 1-5-1960, khu Hồng Quảng và tỉnh Hải Ninh kết nghĩa với nhân dân các tỉnh: Bà Rịa, Rạch Giá, Long Xuyên, Châu Đốc, Hà Tiên sát vai đánh Mỹ. Lúc đó, ở Vùng mỏ có công trường Bà Rịa (mỏ Hà Tu), công trường Rạch Giá (mỏ Cọc 6). Nay Quảng Ninh nên khơi lại truyền thống đó.
- Bà Rịa - Vũng Tàu có địa phương Bà Rịa kết nghĩa với Quảng Ninh thời chống Mỹ vừa được Chính phủ đề nghị thưởng thu vượt ngân sách cùng Quảng Ninh. Nếu Quảng Ninh đặt văn phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh thì sức mạnh hội nhập sẽ mang thêm tầm đất nước và quốc tế.
- Báo Thanh Niên và các cơ quan báo chí khác đưa tin TS Vũ Đức Đam - Bí thư kiêm Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh được giải thưởng Sao Khuê cá nhân duy nhất về công nghệ thông tin 2010.
(Mọi người nâng cốc chúc mừng người quê Quảng Ninh có mặt).
- Đầu tư ở Quảng Ninh luôn luôn được các vị lãnh đạo ủng hộ, quan điểm nhất quán. Nhưng việc triển khai ở cấp sở rất chậm! Anh Phạm Văn Việt nhận xét.
Sau lời nhận xét của anh Phạm Văn Việt, tâm sự sau đây của một doanh nhân trong buổi gặp mặt càng khiến mọi người “tâm trạng”.
- Dân làm ăn miền Nam rất ít quan tâm tới nội vụ của nơi đến đầu tư. Nhưng vì ảnh hưởng đến công việc nên đành phải nói ra thế này: Một số sở quản lý nhà nước của Quảng Ninh dù đã có cải tiến cung cách làm việc nhưng vẫn chậm trong khâu giải quyết thủ tục hành chính. Có lẽ, do nhiều lãnh đạo sở quản lý trái ngành với nghề họ theo học. Thậm chí đến nay, vẫn còn những vị lãnh đạo sở tốt nghiệp tại chức thì quả là đuối tầm trong thời buổi hiện đại hoá này.
Như để lái câu chuyện sang chiều khác cho sôi nổi hơn, anh Phạm Văn Việt cho biết:
- Công ty cổ phần Đầu tư Việt Đông Dương đã đầu tư số kinh phí khá lớn để nghiên cứu dòng chảy các con sông của Quảng Ninh để tìm hiểu sự hội tụ, phong thuỷ, văn hoá truyền thống... rất cẩn trọng. Từ đó, Công ty đã lập các phương án đầu tư, mang bản sắc văn hoá thật độc đáo.
Cả trong chuyến đi và khi đã về Hạ Long, tôi rất vui bởi trong những ngày cùng cả nước tưng bừng kỷ niệm 35 năm giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước và kỷ niệm 55 năm giải phóng Khu mỏ, Quảng Ninh luôn nhận được trí tuệ đắp xây và tình cảm ấm nồng của người phương Nam.
