“Người ta vẫn thường nói đùa rằng có những người được mệnh danh là "cử tri chuyên nghiệp", nghĩa là cứ mỗi khi có Đại biểu Quốc hội về là họ đều có mặt...
Bác là Đại biểu Quốc hội đương nhiệm, từng đi tiếp xúc cử tri nhiều lần, bác thấy điều đó thế nào?" - Tôi hỏi đồng chí Phạm Lễ Chi, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, nhân chuyến "tháp tùng" ông đi dự hội nghị tiếp xúc cử tri ở các huyện miền Đông dịp vừa rồi.
Ông cười, rồi bảo: "-Gọi là "cử tri chuyên nghiệp" e hơi quá! Nhưng đúng là có nhiều cử tri lần tiếp xúc nào tôi cũng gặp...”.
Đời sống người nông dân ở Bình Liêu đã thay đổi nhiều hơn nhờ chuyển đổi cách làm kinh tế.
Từ chuyện về những “cử tri chuyên nghiệp"...
Theo đồng chí Phạm Lễ Chi, điều đó cũng là chuyện bình thường, bởi trong khuôn khổ một cuộc tiếp xúc, số người tham gia chỉ có giới hạn nhất định. Và vì thế, các địa phương phải lựa chọn đại biểu cử tri có uy tín ở cơ sở để trực tiếp tiếp xúc với Đại biểu Quốc hội. Mà những người có uy tín nhất định ở các xã, phường, thị trấn thường là các bậc cao niên, những cựu chiến binh, hoặc các tổ trưởng, khu trưởng ở các khu dân cư v.v... Những người này đi dự hội nghị tiếp xúc cử tri một lần, hai lần... thành quen, nói năng gãy gọn, lưu loát; nên sau đó, cán bộ xã, phường đâm ra "tín nhiệm" họ, cứ có thông báo chuẩn bị có cuộc tiếp xúc cử tri tại cơ sở, dù là với Đại biểu Quốc hội, hay với Đại biểu HĐND tỉnh, huyện, họ đều được cử thay mặt dân phố tham dự...
“-Còn một đối tượng khác cũng thường rất quan tâm tới các cuộc tiếp xúc cử tri, ấy là những người đang "bức xúc" về một vấn đề gì đó với chính quyền sở tại..."
- Đồng chí Phạm Lễ Chi nói - "Họ chỉ cần nghe thông báo có Đại biểu Quốc hội hay Đại biểu HĐND tỉnh, huyện về tiếp xúc cử tri là có mặt ngay!".
Nghe đồng chí Phạm Lễ Chi nói, tôi lại nhớ có lần dự một buổi tiếp dân tại Văn phòng tiếp dân của UBND tỉnh. Ngồi cùng với những người đang chờ đến lượt mình ngoài hành lang, tôi thấy một nhóm người, cả đàn ông và đàn bà, đang thì thầm trao đổi với nhau. Lân la làm quen, tôi được họ cho biết họ đang chuẩn bị ý kiến để "khiếu nại, tố cáo" một số vị quan chức tại địa phương họ về những hành vi quan liêu, tham nhũng...(?). Hỏi thêm, còn được biết những người này có hẳn cả một quyển sổ ghi chép, trong đó có đầy đủ lịch tiếp dân của chính quyền tỉnh, huyện, lịch tiếp xúc cử tri của Đại biểu Quốc hội v.v... Thậm chí còn ghi cụ thể đồng chí lãnh đạo nào chủ trì buổi tiếp dân hôm đó, Đại biểu Quốc hội đi tiếp xúc cử tri lần này là ai v.v...
"-Với những người đến dự các cuộc tiếp xúc cử tri thuộc "nhóm 2", là Đại biểu Quốc hội, thường thì bác ứng xử như thế nào?" - Tôi hỏi đồng chí Phạm Lễ Chi. Ông có vẻ trầm ngâm: "-Việc có mặt tại các cuộc tiếp xúc với Đại biểu Quốc hội hay Đại biểu HĐND là quyền của cử tri. Thêm nữa, nếu cử tri có bức xúc mà phản ánh kịp thời với Đại biểu Quốc hội hay Đại biểu HĐND thì lại càng nên hoan nghênh. Nhưng tất nhiên, theo kinh nghiệm của tôi, trong một số trường hợp, cần phải tỉnh táo, khách quan. Cái gì biết chắc chắn thì mình trả lời, giải đáp; cái gì chưa thực nắm rõ thì sau đó phải tìm hiểu thấu đáo. Thậm chí trong một vài trường hợp cá biệt, mình cũng phải nhắc nhở cử tri nào đó về thái độ ứng xử, nếu cảm thấy họ đã vượt ra ngoài khuôn khổ cho phép...".
Nhân nói điều này, đồng chí Phạm Lễ Chi còn kể tôi nghe chuyện, có lần trong một cuộc tiếp xúc, khi ông giải thích cho một cử tri ở địa phương nọ về những quy định của pháp luật liên quan đến vấn đề ông ta đang bức xúc... Vị cử tri vẫn cứ khăng khăng, cho rằng điều đó không đúng. Mấy hôm sau, ông đã trực tiếp ra hiệu sách mua và gửi tặng vị cử tri nọ cuốn sách luật ghi những điều, khoản liên quan...
"-Trình độ hiểu biết của đa số cử tri bây giờ đã được nâng lên một bước so với trước đây. Và vì thế, được cử tri tín nhiệm bầu vào Quốc hội là một vinh dự, nhưng áp lực về trách nhiệm cũng rất nặng nề. Nếu không thường xuyên bổ túc về kiến thức, lý luận cũng như thực tiễn, khó hoàn thành nhiệm vụ lắm!"- Đồng chí Phạm Lễ Chi chia sẻ.
Đồng chí Phạm Lễ Chi (bên trái), sau cuộc tiếp xúc với cử tri...
Đến những ghi nhận từ một chuyến đi...
Câu chuyện về những lần tiếp xúc cử tri của đồng chí Phạm Lễ Chi khiến thời gian từ TP Hạ Long ra Đầm Hà, địa phương đầu tiên trong lịch trình tiếp xúc cử tri lần này của ông, dường như trôi qua nhanh hơn. Tôi nhìn đồng hồ, đã gần chính ngọ...
"-Chúng mình rẽ vào quán ăn cái gì cho chắc dạ đã, giờ vào huyện cũng trưa rồi?" - Đồng chí Phạm Lễ Chi nói.
Cuộc tiếp xúc cử tri tại huyện Đầm Hà bắt đầu từ 1 giờ 30 chiều. Theo chương trình, các cử tri sẽ nghe Đại biểu Quốc hội báo cáo kết quả Kỳ họp thứ 9, sau đó là thời gian dành cho các đại biểu cử tri phát biểu, kiến nghị... Nhìn chung, các ý kiến của cử tri đều xoay quanh những vấn đề liên quan đến đời sống, xã hội ở địa phương. Đó là chuyện an ninh trật tự chưa thực sự đảm bảo, tình trạng tai nạn giao thông, rồi chế độ đãi ngộ cho những người có công chưa được thực hiện đầy đủ v.v... Tuy nhiên, càng về cuối, các ý kiến càng có vẻ gay gắt hơn khi một số cử tri đề cập đến công tác giải phóng mặt bằng, đền bù đất đai, đến việc giải quyết đơn khiếu tố của công dân của chính quyền sở tại. Thậm chí có cử tri còn phê phán gay gắt việc thực hiện công tác giám sát của các vị trong đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh... Tôi liếc nhìn đồng chí Phạm Lễ Chi, thấy ông vẫn bình tĩnh lắng nghe, thỉnh thoảng lại ghi chép điều gì đó vào sổ tay. Về sau, khi nghe ông phát biểu trả lời, tôi mới hiểu, thì ra đây là những cử tri mà "lần nào tiếp xúc cũng gặp", như ông nói ở trên. Trong quá trình giải đáp khúc mắc của họ, tôi thấy ông từ tốn nhưng cũng rất kiên quyết, không "hứa tiếp thu..." một cách chung chung! Đến cuối buổi, tôi hỏi ông về những vấn đề mà một số cử tri đã nêu ra một cách "bức xúc" vừa nãy, ông cho biết ông không hề bất ngờ; bởi lẽ những việc này thực ra chính quyền sở tại cũng biết và đã giải quyết. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, những người khiếu nại vẫn chưa thỏa mãn... "Tất nhiên, chính quyền và cơ quan chức năng cũng có phần lỗi của mình trong việc chưa giải quyết triệt để những khúc mắc của người dân..." - Đồng chí Phạm Lễ Chi nói - "Thế nhưng, vốn đã từng nhiều năm làm công tác thanh tra, tôi biết không phải vụ việc khiếu kiện nào cũng đều do oan sai! Đôi khi chỉ vì chưa nắm đầy đủ các quy định của luật pháp mà dẫn đến khúc mắc; ấy là chưa kể cá biệt còn có người cố ý làm méo mó sự việc... Trong những trường hợp này, nếu không bình tĩnh, rất dễ có những quyết định thiếu cân nhắc, chí ít là "hứa suông" chẳng hạn!
Nếu ở cuộc tiếp xúc với cử tri huyện Đầm Hà, các ý kiến xem ra khá sôi nổi, thì ở Hải Hà, Móng Cái, Bình Liêu, không khí lại có vẻ hơi trầm lắng; hầu như mỗi nơi cũng chỉ có một vài ý kiến cử tri phát biểu. Ở Hải Hà, ngồi bên cạnh mấy đại biểu cử tri của thị trấn, tôi tò mò hỏi vì sao họ không phát biểu, đề xuất gì với Đại biểu Quốc hội, một bác già nói:
"-Không phải ở thị trấn chúng tôi không có những vấn đề khúc mắc cần giải quyết. Nhưng tôi nghĩ, cái gì mà địa phương giải quyết được thì đề đạt với chính quyền địa phương. Quốc hội có bao nhiêu việc phải quan tâm, chuyện nào không đáng thì thôi, nêu lên làm gì!". Ông bác còn nói thêm: "-Với lại hôm nay chúng tôi đi dự cuộc tiếp xúc cử tri, mục đích chính là để nghe Đại biểu Quốc hội báo cáo về kết quả Kỳ họp thứ 9, đây là kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XII nên chắc chắn là có nhiều vấn đề để quan tâm...".
Cử tri huyện Đầm Hà đang trình bày ý kiến tại cuộc tiếp xúc với Đại biểu Quốc hội.
Thay lời kết
Tại huyện Bình Liêu, trong cuộc tiếp xúc với cử tri, ngoài đồng chí Phạm Lễ Chi còn có thêm Đại biểu Quốc hội Triệu Đình Sinh. Anh vừa đi tiếp xúc với cử tri ở huyện Ba Chẽ và Tiên Yên về. Trò chuyện với anh, anh tâm sự rất thật: "-Sau một khóa làm Đại biểu Quốc hội, tôi thấy mình già dặn lên rất nhiều! Hồi mới được bầu vào Quốc hội, thú thực là tôi còn bỡ ngỡ lắm!".
Lại nhớ lời bộc bạch của một Đại biểu Quốc hội đã nghỉ hưu trong lần tôi đến phỏng vấn ông nhân bàn về công tác bầu cử Quốc hội và HĐND sắp diễn ra vào tháng 5 tới. Ông bảo: "-Chú biết không, có làm mới thấy trách nhiệm mà dân trao là nặng nề đến thế nào!".
Chợt nghĩ, nếu ai được đề cử hoặc ứng cử làm Đại biểu của dân trong cuộc bầu cử Quốc hội và HĐND sắp tới, nhất định không thể không nghĩ đến điều đó! Và các cử tri khi cầm lá phiếu để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình cũng không thể không nghĩ đến điều đó!
