Hát nhà tơ, hát múa cửa đình là hình thức diễn xướng dân gian không thể thiếu trong nhiều lễ hội ven biển ở Quảng Ninh. Hiện nay, hát nhà tơ, hát múa cửa đình vẫn được duy trì trong dòng chảy lịch sử và văn hóa thông qua hoạt động của các câu lạc bộ ở địa phương, trong đó có xã Đầm Hà.
Sáng 19/7, tại Di tích quốc gia Đình Cốc, UBND phường Phong Cốc tổ chức khai mạc Lễ hội Xuống đồng năm 2026. Đây là lễ hội truyền thống của cư dân vùng đảo Hà Nam, nhằm phát huy tinh thần đoàn kết, tạo khí thế thi đua lao động, sản xuất, đồng thời góp phần phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương. Lễ hội cũng là hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch quốc gia 2026 và chào mừng Quảng Ninh trở thành thành phố.
Di sản nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vừa được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Tại Quảng Ninh, dòng tranh dân gian Đông Hồ được đưa vào hoạt động trải nghiệm ở Yên Tử và in lên một số mẫu sản phẩm truyền thống.
Quảng Ninh là vùng đất hội tụ đa dạng các cộng đồng cư dân với hệ thống di sản văn hóa phong phú, đặc biệt là các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian gắn với đời sống tín ngưỡng, sinh hoạt cộng đồng và lễ hội truyền thống.
Ngày 9/12, UNESCO đã quyết định đưa Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, đánh dấu di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO công nhận.
Nghề làm tranh Đông Hồ đã được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp tại Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, diễn ra tại Di sản Văn hóa Thế giới Pháo Đài Đỏ, New Delhi, Ấn Độ.
Tại xã Bằng Cả, TP Hạ Long, hội làng của người Dao Thanh Y luôn là một sự kiện đặc biệt, không chỉ thu hút cộng đồng người Dao mà còn là điểm hẹn của cộng đồng các dân tộc trong vùng, đồng thời là điểm nhấn văn hóa đối với du khách khắp nơi. Hội làng là dịp để người dân sum vầy, cầu mong may mắn, bình an cũng là cơ hội để họ gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc mình.
Chu kỳ vòng đời của người con trai Dao Thanh Y từ lúc sinh ra đến khi trưởng thành và mất đi, có một số tục lệ không thể thiếu và quan trọng bậc nhất là lễ cấp sắc.
Kinh tế di sản đang là một xu thế, được coi là động lực mới, tạo sự đột phá cho nền kinh tế, nâng cao vị thế của địa phương. Vấn đề này được PGS.TS Dương Văn Sáu (ảnh), nguyên Trưởng Khoa Du lịch, Trường Đại học Văn hoá Hà Nội, rất quan tâm nghiên cứu.
Ở huyện Hải Hà, Lễ hội Sóng Mun với nghi lễ “Cầu bình an, cầu may mắn” là tập quán xã hội mang những nét đẹp văn hoá tâm linh đặc sắc của người Dao Thanh Y, với mong ước cầu cho mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, ấm no, khoẻ mạnh và hạnh phúc.
TP Hạ Long hiện có 16 lễ hội truyền thống, tiêu biểu như: Lễ hội chùa Long Tiên, Lễ hội đền Bà Men, Lễ hội đền Trần Quốc Nghiễn, Hội làng Bằng Cả, Lễ hội Đại kỳ phúc đình nghè Vạn Yên, Lễ hội đình Giang Võng... Các lễ hội này tạo ra tiềm năng to lớn cho du lịch văn hoá.
Lễ hội là một bộ phận của di sản văn hóa, các lễ hội truyền thống ở Quảng Ninh được cộng đồng sáng tạo, bảo tồn, trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Hệ thống lễ hội phong phú và đặc sắc là nguồn tài nguyên nhân văn quý giá để cho Quảng Ninh phát triển kinh tế di sản.
Dân tộc Sán Chay ở Quảng Ninh gồm 2 nhóm Cao Lan và Sán Chỉ, sống tập trung ở các huyện Tiên Yên, Bình Liêu, Ba Chẽ và một số ít ở Đầm Hà. Trong những năm qua, đồng bào Sán Chay luôn đoàn kết, đẩy mạnh lao động sản xuất, tích cực bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình như: Tiếng nói, chữ Nôm, hát soóng cọ, trang phục dân tộc, phong tục cưới hỏi, ma chay… trong đó có múa tắc xình (còn gọi là múa cầu mùa).
Quảng Ninh có 76 lễ hội dân gian truyền thống, tập trung chủ yếu vào mùa xuân, tạo thành sản phẩm du lịch lễ hội hấp dẫn du khách. Bên lề hội thảo “Thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế di sản của thành phố Hạ Long trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” tổ chức ngày 26/12/2024, phóng viên Trung tâm Truyền thông tỉnh Quảng Ninh đã có cuộc phỏng vấn Tiến sĩ Đỗ Danh Huấn, nghiên cứu viên Viện Sử học, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam, là người quan tâm nghiên cứu nhiều về văn hóa làng quê.
PGS.TS. Phạm Văn Lợi từng là cán bộ nghiên cứu, sưu tầm của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, hiện là Phó Chủ nhiệm Chương trình Thái học Việt Nam, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển. Ông là chuyên gia nghiên cứu chuyên sâu về văn hóa và nghiên cứu văn hóa cộng đồng các dân tộc ở Việt Nam theo định hướng liên ngành, khu vực học và khoa học phát triển.
Tối 25/11, tại Nghệ An, triển lãm “Sắc màu di sản văn hóa, thiên nhiên và sản phẩm thủ công truyền thống Việt Nam” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND tỉnh Nghệ An, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức, đã bế mạc.
Kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, chào mừng thành công đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số Quảng Ninh, Bảo tàng Quảng Ninh phối hợp với Bảo tàng Văn hoá các dân tộc Việt Nam tổ chức triển lãm trưng bày chuyên đề: “Sắc màu Di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Quảng Ninh trong văn hóa phi vật thể Việt Nam”.
Lâu nay, nhiều người thường nghĩ bảo tàng là nơi lưu giữ hiện vật, nghĩa là công tác chuyên môn liên quan đến di sản văn hóa vật thể. Vậy nhưng tại Bảo tàng Quảng Ninh, nhiều loại hình văn hóa phi vật thể đang được tích cực khai thác và mang lại hiệu quả bước đầu.
