Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà sở hữu vẻ đẹp tuyệt tác của đá và nước, còn Quần thể di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc lại hàm chứa chiều sâu lịch sử văn hóa dân tộc gắn với nhà Trần và một dòng Phật giáo đề cao tinh thần hòa giải, hòa hợp, hòa bình, có sức cảm hóa lớn trong một thế giới còn nhiều biến động.
Trên vùng đất Đông Triều hôm nay, dấu tích của một vương triều từng làm nên những trang sử rực rỡ của dân tộc vẫn hiện diện trong những lăng tẩm, đền, chùa, am, tháp cổ nằm giữa núi rừng. Đó không chỉ là những chứng tích của quá khứ, mà còn tạo nên một không gian lịch sử, văn hóa, tâm linh đặc biệt của quê gốc nhà Trần. Qua nhiều thế kỷ, mạch nguồn ấy đang tiếp tục được gìn giữ, phục dựng và đánh thức, để di sản trở thành nguồn lực cho sự phát triển của vùng đất.
Ngọa Vân là quần thể di tích tâm linh đặc biệt của Phật giáo Việt Nam, nơi lưu giữ những dấu ấn gắn với những năm tháng cuối đời của Phật hoàng Trần Nhân Tông. Là điểm dừng chân cuối trên hành trình tu hành, giảng pháp và độ tăng của Phật hoàng Trần Nhân Tông, Ngọa Vân được xem là thánh địa linh thiêng của Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử.
Giữa vùng đất thiêng Đông Triều – nơi hội tụ linh khí non thiêng Yên Tử, chùa Quỳnh Lâm hiện lên như dấu ấn trầm mặc của lịch sử. Ngôi cổ tự từng là trung tâm Phật giáo lớn của Đại Việt, nơi khởi nguồn và lan tỏa tinh thần Thiền phái Trúc Lâm. Trải qua thăng trầm thời gian, chùa không chỉ là chốn tâm linh mà còn lưu giữ ký ức văn hóa cộng đồng; nơi mỗi độ xuân về, lễ hội lại được mở ra như một cuộc trở về với cội nguồn.
Từ tư tưởng Trần Nhân Tông cũng như Thiền phái Trúc Lâm, sự đoàn kết trong tôn giáo là nền tảng cho sự đoàn kết toàn xã hội, góp phần giữ vững độc lập và ổn định quốc gia trong bối cảnh nhiều biến động.
Di sản thế giới Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là bằng chứng ngoại hạng về một truyền thống văn hóa được hình thành, phát triển trên quê hương vương triều Trần – nơi khai sinh Thiền phái Trúc Lâm, dòng Phật giáo độc đáo của Việt Nam. Từ một điểm đến nổi tiếng ở miền Bắc, rồi Di tích Quốc gia đặc biệt, quần thể đã vươn tầm trở thành di sản chung của nhân loại – hành trình tỏa sáng rực rỡ, đưa văn hóa và triết lý Phật giáo Việt Nam lan tỏa ra thế giới.
Nhà Trần là một trong những triều đại thịnh trị nhất trong lịch sử dân tộc. Phật giáo vào triều đại này cũng phát triển rực rỡ và đã ảnh hưởng sâu sắc vào mọi phương diện xã hội. Và cũng chính vào thời kỳ này, lần đầu tiên trong lịch sử Phật giáo Việt Nam một dòng thiền của người Việt đã được thành lập, đó là Thiền phái Trúc Lâm. Ba vị Tổ của Thiền phái này là Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang.
Trong hệ thống các di tích có mối liên hệ mật thiết và giữ vị trí quan trọng trong Thiền phái Trúc Lâm tại Chí Linh (Hải Dương), không thể không kể đến chùa Ngũ Đài.
