#văn hóa dân tộc

Chiều 19/8, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về công tác bảo tồn, bảo tàng.

Theo công bố của World Travel Awards (Giải thưởng Du lịch Thế giới), Tà Xùa (tỉnh Sơn La) lần đầu góp mặt trong danh sách đề cử hạng mục “Điểm đến du lịch mới nổi hàng đầu châu Á” năm 2026.

Nhân chuyến công tác gần đây nhất, cũng là một trong những hoạt động cuối cùng của dự án trước khi hoàn tất, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với ông Omori Junpei (ảnh), Giám đốc Viện Nghiên cứu Quy hoạch Môi trường OM (Nhật Bản), Trưởng đoàn chuyên gia nước bạn, về những giá trị đặc sắc của các địa phương cũng như định hướng phát huy hiệu quả các tiềm năng này trong phát triển du lịch cộng đồng.

Theo truyền thống của đồng bào Dao Thanh Y và Dao Thanh Phán xã Đường Hoa, nghi lễ "Khỏi Kêm" có nghĩa là cúng rừng, mở cửa rừng. Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Dao sinh sống lâu đời trên địa bàn, gắn bó mật thiết với đời sống sản xuất và tín ngưỡng cộng đồng. Khỏi nghĩa là khai là mở, Kêm nghĩa là cây là rừng. Hàng năm, cứ vào dịp đầu năm, người Dao Thanh Y và người Dao Thanh Phán đều có tục lệ làm lễ “cúng rừng”.

Chợ phiên vùng cao từ lâu không chỉ là nơi giao thương mà còn là không gian lưu giữ, tái hiện đậm nét đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc. Tuy nhiên, dưới tác động của đô thị hóa, hạ tầng giao thông phát triển và sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng, nhiều chợ phiên đang dần suy giảm vai trò vốn có. Thực tế cho thấy, không ít phiên chợ rơi vào tình trạng thưa vắng, mai một bản sắc, thậm chí chỉ còn tồn tại mang tính hình thức.

Nhân Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), sáng 18/4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có buổi gặp mặt Đoàn đại biểu các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu có nhiều đóng góp trong việc bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc.

Xã Hải Sơn là một xã vùng cao biên giới mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Bắc Sơn và Hải Sơn, có diện tích hơn 132.000 km2, dân số trên 4.500 người. Đây là nơi mang đậm bản sắc của đồng bào dân tộc khi hội tụ ba dân tộc anh em Dao, Kinh, Sán Chỉ cùng sinh sống. Trong đó, dân tộc Dao chiếm 42,8%, dân tộc Sán Chỉ chiếm 18,8%, dân tộc Kinh chiếm 38%. Ngành nghề chủ yếu là sản xuất nông nghiệp kết hợp với phát triển trồng rừng.

Giữa vùng đất ngã ba vùng Đông Bắc của Quảng Ninh – nơi núi rừng và sông suối hòa quyện, tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình – có một miền quê vẫn lưu giữ trọn vẹn những lớp trầm tích văn hóa qua nhiều thế hệ. Đó là Đồng Đình, nơi mỗi độ xuân về lại rộn ràng không khí lễ hội truyền thống; nơi cộng đồng các dân tộc cùng hội tụ, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc.

Đã thành truyền thống, hằng năm, cứ mỗi dịp chuẩn bị đón Tết cổ truyền Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Việt Nam tại Campuchia lại tổ chức liên hoan đón Xuân cùng các hoạt động chung như gói bánh chưng hay nấu các món ăn mang đậm hương vị quê nhà, góp phần lan tỏa văn hóa Việt trong cộng đồng cũng như tới bạn bè Campuchia.

Nhà trưng bày văn hóa cộng đồng dân tộc Sán Dìu tại Vân Đồn mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ là một thiết chế văn hóa cơ sở mà còn là nơi lưu giữ, giới thiệu, tôn vinh những giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể đặc sắc của cộng đồng.

Giới trẻ Quảng Ninh ngày nay không chỉ tiếp thu giá trị văn hóa truyền thống mà còn biết cách làm mới, làm sống động chúng. Những người trẻ ở Quảng Ninh nhận thức rằng, gìn giữ văn hóa không chỉ là nhiệm vụ mà còn là cơ hội để khẳng định bản sắc cá nhân và cộng đồng trong thời đại hội nhập.

Quảng Ninh là địa phương đi đầu trong việc dạy tiếng dân tộc thiểu số cho đội ngũ cán bộ công tác ở vùng đồng bào các dân tộc. Việc này không chỉ giúp công tác vận động quần chúng được thuận lợi hơn mà còn lưu giữ, trao truyền và bồi đắp tình yêu văn hoá trong cộng đồng làng bản.

Đường Hoa không chỉ nổi tiếng với đặc sản chè mà còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa. Với hơn 40% dân số là người Dao, chủ yếu thuộc nhóm Dao Thanh Y và Dao Thanh Phán, nơi đây đã gìn giữ và trao truyền nhiều phong tục, tập quán, làn điệu dân gian cùng kho tàng văn hóa lâu đời, góp phần làm giàu thêm vốn văn hóa của Quảng Ninh.

“Tết Độc lập miền Sán Cố” không chỉ là ngày hội lớn của đồng bào các dân tộc xã Quảng Tân, mà còn là dịp hội tụ, giao lưu văn hóa, nhắc nhở truyền thống lịch sử hào hùng, hun đúc niềm tin và khát vọng về một tương lai phát triển bền vững. Sự kiện cũng là cơ hội quảng bá, lan tỏa những giá trị đặc sắc về thiên nhiên, con người Quảng Tân đến đông đảo du khách gần xa.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi sự phát triển kinh tế - xã hội ngày càng mạnh mẽ, những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số đang đối mặt với nhiều thách thức. Hành trình gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa truyền thống chưa bao giờ dễ dàng. Tuy nhiên, tại mỗi nếp nhà, mỗi bản làng vùng cao ở Quảng Ninh, vẫn có những con người thầm lặng truyền lửa, góp phần giữ cho sắc màu văn hóa dân tộc trường tồn mãi mãi.

Những năm trở lại đây, du lịch cộng đồng như một làn gió mới đem đến nhiều thay đổi cho các bản làng vùng cao.

Bình Liêu là huyện miền núi, biên giới, nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ninh, là mảnh đất đa dạng về văn hóa, mỗi dân tộc có những điệu hát, trang phục, tập quán riêng. Nơi đây hội tụ các lễ hội đặc sắc diễn ra suốt bốn mùa, những hoạt động này không chỉ phản ánh niềm tin tín ngưỡng của cộng đồng, mà còn thể hiện sự gắn kết chặt chẽ, sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc cùng chung sống trên một mảnh đất.

Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa của Quảng Ninh, hướng tới bảo tồn văn hóa, đặc biệt là văn hóa đồng bào DTTS gắn với phát triển bền vững, cần nhìn nhận và phát huy xứng đáng vai trò của các nghệ nhân dân gian. Họ vừa là người nắm giữ hồn cốt văn hoá truyền thống lại vừa trao truyền và bồi dưỡng cho các thế hệ kế cận.

"Bắc Bling" không chỉ là một sản phẩm âm nhạc thông thường mà còn là một câu chuyện văn hóa dân tộc được kể thông qua thứ âm nhạc hoà quyện giữa dân gian và hiện đại.

Trong không khí đón Tết Nguyên đán Ất Tỵ, nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc được tổ chức, góp phần tạo không khí vui tươi cho người dân. “Không gian văn hóa Tết các dân tộc tỉnh Quảng Ninh” lần đầu tiên được tổ chức tại TP Hạ Long đã tái hiện nét đẹp và quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc trong tỉnh tới đông đảo nhân dân và du khách.