Tại Quảng Ninh - nơi hội tụ văn hóa biển, văn hóa công nhân mỏ cùng bản sắc văn hóa của hơn 20 dân tộc anh em - nghệ thuật múa đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần. Những điệu múa dân gian truyền thống được các nghệ sĩ gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững của tỉnh.
UBND tỉnh Quảng Ninh vừa ban hành Quyết định số 35/2026/QĐ-UBND, kèm theo Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị hệ thống di sản văn hóa của tỉnh.
Đối với cộng đồng người Dao Lô Gang ở Quảng Ninh, sách chữ Nôm không chỉ là di sản ngôn ngữ, văn tự mà còn chứa đựng bản sắc văn hóa, tín ngưỡng, tri thức dân gian sâu sắc cần được bảo tồn và phát huy giá trị.
Chiều 18/3, tại Bảo tàng- Thư viện Quảng Ninh, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam phối hợp với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh tổ chức kỷ niệm 73 năm Ngày truyền thống Nhiếp ảnh Việt Nam 15/3 (1953-2026) và khai mạc triển lãm ảnh “Sắc màu các dân tộc Việt Nam”.
Quảng Ninh là nơi hội tụ nhiều bản sắc văn hóa các dân tộc và văn hóa của cư dân miền biển. Sớm nhìn thấy giá trị của việc đưa văn hóa địa phương vào trường học, tỉnh đã chủ trương triển khai chương trình giáo dục địa phương trên toàn tỉnh với các tài liệu giảng dạy dành cho từng bậc học. Qua đó nội dung về lịch sử, lễ hội, nghề truyền thống và âm nhạc dân gian được hệ thống hóa để trở thành một phần của chương trình học tập và hoạt động ngoại khóa tại nhà trường.
Khi được đầu tư bài bản về nhân lực, sự kiện và xây dựng mô hình quản trị hiệu quả, Quảng Ninh sẽ hội tụ điều kiện cần thiết để bứt phá, tạo dấu ấn riêng trên bản đồ sáng tạo quốc gia và khu vực.
Các nhà nghiên cứu cho rằng, sự phong phú, đa dạng, nhiều sắc màu của văn hóa Quảng Ninh có được là do có sự giao thoa kỳ diệu giữa văn hóa công nhân mỏ với văn hóa biển và văn hóa các dân tộc thiểu số.
Văn hóa ngày càng khẳng định vai trò là nền tảng tinh thần, động lực nội sinh thúc đẩy phát triển bền vững. Đặc biệt, công nghiệp văn hóa - nơi hội tụ giữa sáng tạo, bản sắc và công nghệ - đang được định vị trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của thời đại mới.
Quảng Ninh có nhiều tiềm năng để biến những sản phẩm OCOP thành những món quà lưu niệm mang đậm dấu ấn văn hóa, trở thành “đại sứ” quảng bá hình ảnh địa phương.
Trong khuôn khổ Hội nghị đánh giá thực trạng, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành văn hóa tỉnh Quảng Ninh diễn ra tại TP Hạ Long ngày 11/12/2024, phóng viên Trung tâm Truyền thông Quảng Ninh đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS Bùi Hoài Sơn (ảnh), Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, về vấn đề này.
Phát triển văn hóa, con người là một trong những nhiệm vụ được tỉnh Quảng Ninh quan tâm đặc biệt, xác định là sức mạnh nội sinh quan trọng phục vụ cho sự tăng trưởng nhanh, bền vững của tỉnh. Trên nền tảng giá trị văn hóa được hình thành và vun đắp, tiêu chí xây dựng con người Quảng Ninh được đặt ra từ những năm đầu thời kỳ đổi mới và tiếp tục được bổ sung, điều chỉnh trong suốt chặng đường phát triển của tỉnh. Từ đó, không ngừng được nuôi dưỡng, bồi đắp, từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Văn hóa Quảng Ninh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc mang đậm tính đặc trưng của sự hội nhập và phát triển. Quảng Ninh đang nỗ lực xây dựng và phát triển văn hóa tỉnh trong bối cảnh mới, thúc đẩy sự sáng tạo từ cộng đồng và tăng cường hợp tác quốc tế. Điều này phản ánh tầm nhìn chiến lược của tỉnh, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc để góp phần vào sự phát triển chung của dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Ngày 11/12 tại Bảo tàng Quảng Ninh (TP Hạ Long), Sở Văn hóa và Thể Thao Quảng Ninh tổ chức Hội nghị đánh giá thực trạng, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Văn hóa tỉnh Quảng Ninh.
Kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, chào mừng thành công đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số Quảng Ninh, Bảo tàng Quảng Ninh phối hợp với Bảo tàng Văn hoá các dân tộc Việt Nam tổ chức triển lãm trưng bày chuyên đề: “Sắc màu Di sản văn hóa phi vật thể tỉnh Quảng Ninh trong văn hóa phi vật thể Việt Nam”.
Trong quá trình phát triển, hát then nghi lễ của người Tày Quảng Ninh và diễn xướng chầu văn hầu đồng có khá nhiều điểm tương đồng, tác động qua lại với nhau.
Người Quảng Ninh có nhiều cách để giải nhiệt mùa hè. Ngoài những món ăn truyền thống như chè hay sữa chua, có một món giải khát rất đặc trưng đó là nước khoáng có ga. Từ vị nguyên bản đến pha thêm chanh, đường, cách người Quảng Ninh thưởng thức món đồ uống truyền thống này đã sáng tạo ra một nét văn hóa độc đáo và đặc sản gắn bó mật thiết với đời sống, sinh hoạt của người Quảng Ninh.
Đến với vùng đảo Hà Nam những ngày đầu xuân, chúng ta sẽ thấy không khí náo nhiệt, rộn ràng ở khắp đường làng, ngõ xóm. Bởi người dân nơi đây đang hồ hởi chuẩn bị cho Lễ hội Tiên Công, lễ hội có tục rước người độc đáo đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội được người dân vùng đảo Hà Nam gìn giữ và phát huy từ bao đời nay nhằm tạ ơn 17 vị tổ tiên của mình, những người đầu tiên đến khai hoang lập ấp, tạo thành vùng dân cư trù phú như ngày nay.
Vào dịp đầu xuân, tại các địa phương miền Tây của Quảng Ninh diễn ra nhiều lễ hội liên quan đến các di tích lịch sử thì tại miền Đông lại náo nức với những hội xuân gắn với tín ngưỡng của đồng bào các dân tộc thiểu số.
Những năm qua, TP Hạ Long đã tích cực bảo tồn một số loại hình văn hóa phi vật thể, khôi phục và phát triển các loại hình văn hóa, văn nghệ truyền thống đặc trưng, văn hóa các dân tộc thiểu số, bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử - văn hóa phục vụ giáo dục truyền thống và phát triển kinh tế.
