(Đồng chí Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, khuyến ngư tỉnh, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Đồng chí có thể cho biết đến nay trên địa bàn tỉnh đã hình thành được các vùng sản xuất nông sản tập trung chưa?
+ Với đặc thù của tỉnh miền núi, ven biển Quảng Ninh có những ưu thế thuận lợi nhưng cũng có nhiều khó khăn tác động đến tình hình sản xuất nông nghiệp. Dù đất đai manh mún, không được như các tỉnh đồng bằng nhưng đến nay trên địa bàn tỉnh đã hình thành nên một số vùng chuyên canh cây ăn quả vải chín sớm ở xã Bình Khê (Đông Triều), Phương Nam (Uông Bí), na dai, củ đậu ở xã Việt Dân, An Sinh (Đông Triều), vùng trồng chè tập trung ở Hải Hà, Đầm Hà. Các địa phương đã xây dựng thành công mô hình trồng rau, hoa theo hướng công nghệ cao giá trị thu nhập bình quân đạt từ 500 - 800 triệu đồng/ha. Chăn nuôi đã phát triển theo quy mô trang trại, gia trại mang tính sản xuất hàng hoá, toàn tỉnh đang có 18 cơ sở nuôi gia cầm tập trung có quy mô từ 1- 2 vạn con, 2 trang trại nuôi lợn công nghiệp và hàng trăm trang trại chăn nuôi lợn thịt, bò và động vật hoang dã. Thế mạnh về nghề trồng rừng và nuôi trồng thuỷ sản đã và đang được phát huy tích cực, có đóng góp đáng kể trong sự tăng trưởng của ngành nông nghiệp và Quảng Ninh là một trong những điển hình của cả nước trên 2 lĩnh vực sản xuất này.
- Như vậy chúng ta đã có được các vùng sản xuất nông sản hàng hoá thưa đồng chí?
+ Đúng là chúng ta đã có được một số vùng sản xuất chuyên canh nhưng chưa mang tính hàng hoá bởi quy mô sản xuất nhỏ, manh mún, nông dân chưa được tổ chức trong các hợp tác xã, hiệp hội, ngành hàng nên chất lượng nhiều loại nông sản còn thấp nhất là rau quả, sản phẩm chăn nuôi. Phần lớn nông sản chế biến ở dạng sơ chế, mẫu mã bao bì chưa phù hợp, chưa có thương hiệu, giá trị gia tăng thấp. Trong sản xuất thâm canh do nhận thức và chưa được hướng dẫn thông tin đầy đủ nên bà con nông dân sử dụng nhiều loại phân bón, hoá chất, thuốc bảo vệ, chất kích thích sinh trưởng và tạo ra nhiều chất thải ở các vùng chăn nuôi tập trung, các vùng chuyên canh cây trồng làm ô nhiễm môi trường, tạo ra dư lượng các chất độc hại trong nông sản, thực phẩm. Tỷ lệ cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp hiện quá thấp.
- Được biết năm 2012 tỉnh đặt mục tiêu hình thành các vùng sản xuất nông sản tập trung, quy mô lớn, gắn với thương hiệu sản phẩm vậy theo đồng chí giải pháp thành công sẽ là gì?
+ Theo tôi để hình thành được vùng sản xuất tập trung cần 3 yếu tố, thứ nhất phải quy tụ được đất đai. Yếu tố này từ nhiều năm trước chúng ta đã tính đến và vận động nông dân thực hiện dồn điền đổi thửa nhưng kết quả đạt được không như mong muốn. Kinh nghiệm của nhiều địa phương khác là họ không làm dồn điền đổi thửa mà họ vận động nông dân thực hiện dồn điền nhưng không đổi thửa. Nghĩa là vẫn chân ruộng đấy nhưng hợp với nhà hàng xóm bằng cách phá bờ mương, bờ thửa, chính quyền xã, hộ gia đình 3 mặt một lời có mặt tại hiện trường đo đạc vẽ sơ đồ hiện trạng, đóng dấu ký tên vào, sau đó đóng cọc bê tông đầu bờ làm mốc phân định ranh giới. Nếu làm được như vậy sẽ rất nhanh chóng tạo được các khu sản xuất liền vùng, liền thửa, thuận tiện cho áp dụng cơ giới hoá, sử dụng cùng một loại giống, thời điểm chăm sóc, thu hoạch cùng nhau... nói chung là rất tốt cho áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Có lẽ đây cũng là cách nhanh nhất để người nông dân chấp nhận và làm theo. Thứ 2 là đưa giống mới, biện pháp canh tác mới vào sản xuất, trong khi bản chất của người nông dân e ngại, không mạnh dạn đưa cái mới vào thử nghiệm vì vậy để làm được việc này không còn cách nào khác là Nhà nước phải đứng ra bảo lãnh bằng uy tín, thí dụ bà con cấy giống mới nếu hỏng Nhà nước sẽ đền chứ không phải đợi doanh nghiệp cung ứng giống đền có như vậy bà con mới tin. Thứ 3 phải có sự ràng buộc hay nói nôm na là mồi nhử, thí dụ nếu bà con vào vùng sản xuất tập trung sẽ được hỗ trợ giống mới, phân bón, thuốc trừ sâu sinh học, các thiết bị làm đất, sản phẩm được bảo lãnh tiêu thụ... Làm một vụ thành công thì những vụ tiếp theo chẳng cần nhà nước hỗ trợ gì bà con cũng sẽ tự biết cách làm mà thậm chí là còn có sự sáng tạo và hiệu quả hơn rất nhiều. Tất nhiên thực tế thực hiện sẽ còn rất nhiều phát sinh mà vừa làm vừa khắc phục nhưng theo tôi đây là 3 yếu tố quan trọng nhất để hình thành được vùng sản xuất nông sản tập trung theo quy mô hàng hoá.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lan Hương
