Đề án di dân tổng thể ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm và quy hoạch bố trí dân cư phòng, tránh thiên tai trên địa bàn TP Cẩm Phả đang được các cấp, ngành nỗ lực thực hiện nhằm đảm bảo an toàn cho người dân, góp phần thực hiện tốt công tác an sinh xã hội trên địa bàn.
Tuy nhiên, quá trình triển khai, địa phương cũng gặp nhiều khó khăn. Phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với đồng chí Phạm Ngọc Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP Cẩm Phả (ảnh) về vấn đề này.
- Đồng chí đánh giá khái quát tình hình thực hiện Đề án di dân tổng thể ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm trên địa bàn TP Cẩm Phả?
+ Ngay sau khi có chỉ đạo của UBND tỉnh, ngày 30-12-2016, UBND TP Cẩm Phả đã có Quyết định phê duyệt Đề án di dân tổng thể ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm và quy hoạch bố trí dân cư phòng, tránh thiên tai trên địa bàn TP Cẩm Phả giai đoạn 2016-2020 và định hướng đến năm 2025; phê duyệt kế hoạch triển khai Đề án, đồng thời phối hợp với các đơn vị thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam nhanh chóng thực hiện.
Theo Đề án, các hộ dân cần di dời tại một số khu vực phường Mông Dương; thôn Khe Sím, xã Dương Huy và rải rác ở một số phường, xã khác trên địa bàn thành phố. Theo đó, tại phường Mông Dương có 145 hộ phải di dời, đến nay đã di dời 128 hộ, 17 hộ còn lại là ở tổ 9, khu 6. Thực tế còn lại số hộ này chưa di dời là ngày 6-7-2017, UBND thành phố đã có báo cáo đề xuất UBND tỉnh đưa ra khỏi danh sách Đề án di dân. Bởi khu vực này nằm gần khai trường của Công ty TNHH MTV Thăng Long (Tổng Công ty Đông Bắc) theo Đề án sẽ thực hiện di dời vào giai đoạn 2019-2020. Qua kiểm tra thực tế, doanh nghiệp đã thực hiện phương án cải tạo, phục hồi môi trường theo quy hoạch được duyệt để ngăn ngừa nguy cơ sạt lở, đảm bảo an toàn cho các hộ dân sinh sống, vì vậy UBND thành phố đã kiến nghị đưa ra khỏi danh sách hộ cần di dời khỏi Đề án. Đến nay, công tác di dân tại phường Mông Dương đã thực hiện xong.
Đối với các hộ dân thuộc diện di dời tại thôn Khe Sím, xã Dương Huy là 209 hộ. Theo Đề án, năm 2017 di dời 47 hộ tại xóm Cột Điện, Lép Mỹ, Ngã Ba với 2,7ha cần thu hồi. Tính đến ngày 15-8-2017, tại thôn Khe Sím đã có 26 hộ ký phương án, nhận tiền đền bù, 16 hộ còn lại chưa chấp nhận với nhiều lý do khác nhau. Chủ yếu các hộ đề nghị bồi thường theo thoả thuận với giá trị gấp đôi giá trị phương án lập theo chính sách hiện hành của Nhà nước, một số đề nghị hợp thửa thành đất ở, tách hộ riêng biệt...
Cũng từ năm 2016 đến nay, UBND TP Cẩm Phả đã thực hiện bồi thường, hỗ trợ di dời 7 hộ dân ở phường Cẩm Thành, Cẩm Đông, Cẩm Tây ra khỏi vùng nguy cơ ngập lụt, sạt lở. Mặt khác, từ đầu năm 2017 đến nay, UBND thành phố đã chủ động rà soát các vị trí có nguy cơ sạt lở, nguy hiểm để phối hợp với các đơn vị liên quan xây kè, cải tạo hạ tầng kỹ thuật, nạo vét dòng chảy. Đến nay, trên địa bàn chưa phát sinh thêm trường hợp cần phải di dời do nguy hiểm.
- Quá trình thực hiện Đề án, địa phương gặp những khó khăn gì, thưa đồng chí?
+ Có thể nhận thấy, việc đền bù, giải phóng mặt bằng nói chung và việc di dời các hộ ra khỏi vùng sạt lở, nguy hiểm là vấn đề khó. Trước hết là do cơ chế, chính sách liên quan đến đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng có thời điểm chưa phù hợp, dẫn đến khó khăn cho việc vận động, tuyên truyền, tạo sự đồng thuận của người dân. Thêm nữa, có thời điểm, có nơi, việc quản lý đất đai, quy hoạch sử dụng đất của chính quyền cơ sở còn hạn chế, còn tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép, dẫn đến việc kiểm đếm đền bù khó xác định nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất của các hộ...
Cùng với đó, một số người dân không hiểu hoặc cố tình không hiểu các chính sách của pháp luật. UBND thành phố đã cử các đoàn công tác đến tuyên truyền, hướng dẫn các chế độ liên quan. Tuy nhiên, nhiều hộ vẫn yêu cầu việc đền bù, giải phóng mặt bằng phải theo thoả thuận và đòi hỏi chính sách ưu đãi vượt các quy định của Nhà nước, địa phương...
- Đồng chí cho biết, địa phương tiếp tục có giải pháp gì để Đề án được thực hiện đúng tiến độ?
+ Cấp uỷ, chính quyền địa phương luôn xác định việc di dời các hộ dân ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm là nhiệm vụ cấp bách. Vì vậy, lãnh đạo thành phố đã xây dựng nhiều chương trình, kế hoạch để huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tổ chức rà soát, xác định nguồn gốc đất, kiểm đếm vật kiến trúc, cây trồng đối với từng hộ; chỉ đạo MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội từ thành phố đến các xã, phường nắm bắt cơ sở để tuyên truyền, giải thích các chủ trương, chính sách liên quan đến đền bù, giải phóng mặt bằng.
Đặc biệt, lãnh đạo thành phố tiếp tục tổ chức đối thoại trực tiếp với các hộ dân thuộc Đề án nhưng chưa chấp nhận phương án đền bù để phân tích những điều còn băn khoăn của từng hộ. Đối với những hộ dân nằm trong vùng đặc biệt nguy hiểm mà không chấp thuận, chính quyền địa phương sẽ có biện pháp cương quyết di dời đến nơi an toàn.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Quang Minh
