AT-VSLĐ-PCCN nay không chỉ là vấn đề của các đơn vị sản xuất mà đã trở thành mối quan tâm của toàn xã hội. Chính vì vậy, hàng năm, Tuần lễ AT-VSLĐ-PCCN được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức nhằm tăng cường, nâng cao ý thức của cộng đồng cũng như mỗi cá nhân.
Và giờ đây, khẩu hiệu “An toàn để sản xuất, sản xuất phải an toàn” không chỉ là sự hô hào mà đã thực sự “ngấm” vào bản thân mỗi người lao động. Đây cũng chính là điều mà chúng tôi ghi nhận khi tham gia cùng Đoàn kiểm tra của tỉnh về công tác AT-VSLĐ-PCCN.
Hệ thống giám sát tự động các hoạt động sản xuất tại Công ty CP Than Hà Lầm góp phần hạn chế sự cố gây mất ATLĐ trong sản xuất.
An toàn - tiêu chí đánh giá thi đua
Kết quả đầu tiên được khẳng định đó là công tác đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN hầu hết đã được các đơn vị triển khai khá nghiêm túc. Điều đáng mừng hơn cả là vấn đề này không chỉ dừng lại ở mức “Tuần lễ” mà luôn được các đơn vị duy trì với đích thực hiện tốt trong suốt cả năm. Đặc biệt, đối với một số ngành nhạy cảm luôn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cũng như “có vấn đề” về VSLĐ như sản xuất xi măng, điện, khai thác than… thì từ Ban lãnh đạo cho đến từng CNLĐ luôn quán triệt sâu sắc và có ý thức cao trong quá trình làm việc. Cùng với hình thức tổ chức nhiều cuộc họp, hội thảo, sinh hoạt chuyên đề về công tác đảm bảo an toàn trong sản xuất thì các đơn vị đã tổ chức huấn luyện định kỳ về an toàn cho người lao động và cấp thẻ an toàn cho các đối tượng làm việc trong khu vực có nguy cơ. Nhiều đơn vị phối hợp với Phòng cảnh sát PCCC Công an tỉnh tổ chức huấn luyện nghiệp vụ, diễn tập các phương án PCCC phù hợp với tình hình thực tế doanh nghiệp; tổ chức khám chữa bệnh định kỳ trong đơn vị… Song song với đó, các đơn vị quan tâm đầu tư hệ thống máy móc thiết bị hiện đại nhằm nâng cao hệ số an toàn cho người lao động tại các khu vực sản xuất. Với những việc làm trên đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong công tác đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN ở các đơn vị. Số vụ tai nạn lao động do sự cố thiết bị hiện đã giảm.
Đồng chí Nguyễn Tuấn Lợi, Trưởng Phòng cảnh sát PCCC, Công an tỉnh cho biết: Qua nhiều năm theo dõi công tác, có thể thấy thay đổi đáng kể nhất chính là ở nhận thức của các doanh nghiệp cũng như công nhân về vấn đề đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN. Nếu như trước đây công tác chỉ đạo điều hành về vấn đề AT- VSLĐ-PCCN tại các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn còn khá lỏng lẻo, thiếu tính hệ thống và thường chỉ mang tính hình thức thì hiện nay các mặt công tác này đã đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả. Đặc biệt, ở những ngành như khai thác than, sản xuất điện, xi măng… thì công tác quản lý AT-VSLĐ-PCCN lại càng được quan tâm, chú trọng hơn nữa. Hiện nay yếu tố an toàn lao động đã được đưa vào là một trong các tiêu chí đánh giá thi đua quan trọng nhất của hầu hết các đơn vị Đây thực sự là những kết quả hết sức khích lệ cho các phong trào đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN.
Cái Gốc vẫn là ý thức người lao động
Bên cạnh những mặt đã đạt được, cũng phải nhìn nhận một thực tế rằng, với sự phát triển sản xuất không ngừng thì vấn đề đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN ngày càng trở nên khó khăn hơn. Mặc dù thực hiện khá tốt công tác AT-VSLĐ-PCCN nhưng trong năm 2009, số vụ tai nạn lao động vẫn có chiều hướng gia tăng mạnh ở một số ngành sản xuất. Tai nạn lao động trong ngành Than tuy có giảm hơn so với năm 2008 song vẫn ở mức cao. Một nguyên nhân quan trọng dẫn đến các vụ tai nạn lao động trên chủ yếu là do người lao động chủ quan, sơ ý trong khi sản xuất. Đối với ngành Than - một trong những ngành được đánh giá có mức đầu tư về chất xám cũng như nguồn kinh phí dồi dào bậc nhất cho các hoạt động đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN. Hàng năm, mỗi đơn vị ngành Than chi hàng chục tỷ đồng phục vụ các hoạt động liên quan đến vấn đề trên. Trong năm 2009, số lượng TNLĐ trong ngành gây thiệt hại về người đã giảm, song số vụ tai nạn lao động vẫn ở mức cao (chiếm trên 70% tổng số vụ tai nạn lao động gây tử vong) trong đó, nhiều trường hợp tai nạn hoàn toàn có thể tránh được nếu người lao động cẩn thận hơn. Theo đồng chí Trần Mạnh Cường, Phó Giám đốc Công ty CP Than Hà Lầm: Một khó khăn không chỉ ở đơn vị chúng tôi mà còn ở các đơn vị khác trong ngành đó là làm sao để công tác đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN ở mọi lúc mọi nơi. Vì dù hệ thống giám sát có tăng cường đến mấy nhưng thiếu đi sự tham gia của người lao động cũng sẽ trở thành vô nghĩa. Những sai phạm tưởng như rất nhỏ như trường hợp công nhân ăn, ngủ sai nơi quy định hay đi lại bất cẩn tại các điểm khai thác cũng đã trở thành tai nạn lao động gây tử vong tại một số đơn vị trong ngành thời gian qua. Đối với các trường hợp vi phạm an toàn, người lao động phải tham gia học lại các khoá huấn luyện về an toàn; nếu sai phạm ở mức nặng hơn có thể điều chuyển công tác; sai phạm gây hậu quả nghiêm trọng có thể dẫn đến kỷ luật hoặc buộc thôi việc… Tuy nhiên, đối với các trường hợp rõ ràng là có vi phạm song lại chưa gây ra hậu quả thì cũng rất khó trong việc xử lý. Nhiều khi anh em rơi vào trường hợp “bỏ thì thương, vương thì tội”…
Vấn đề đảm bảo an toàn lao động trong các ngành sản xuất, kinh doanh VLXD cũng tồn tại nhiều điểm yếu. Đây là ngành nghề sản xuất mà người lao động phải tiếp xúc hàng ngày với các nguy cơ mất an toàn. Hoành Bồ, Đông Triều là hai địa phương tập trung khá đông đảo các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Song, khảo sát cho thấy, ý thức người lao động về vấn đề đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN vẫn còn hạn chế. Thói quen tự tiện trong lao động sản xuất, làm tắt các quy trình để đạt hiệu quả cao hơn, nhanh hơn đã khiến cho nhiều người lao động bỏ qua các quy tắc an toàn. Khi được hỏi, nhiều người lao động lại không ý thức được vai trò trách nhiệm của mình với công tác đảm bảo an toàn trong sản xuất.
Công nhân Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân luôn thực hiện đầy đủ các nội quy về an toàn trong lao động.
Kinh nghiệm an toàn của một đơn vị
Trên thực tế, để quản lý tốt công tác đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN không phải là một việc làm đơn giản. Tuy nhiên, khó không có nghĩa là không làm được. Nằm trong chương trình của Đoàn kiểm tra, chúng tôi đã được tìm hiểu công tác đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN tại Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân (KCN Cái Lân). Đây là một trong những đơn vị thực hiện khá hiệu quả công tác an toàn trong nhiều năm. Bí quyết của Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân chỉ nằm ở ba chữ “xử lý nghiêm”. Tại đơn vị này, ngay khi công nhân ký hợp đồng lao động với nhà tuyển dụng đã đi kèm với các tiêu chí về an toàn lao động cũng như cam kết thực hiện đúng các nội quy về an toàn nơi sản xuất. Bất cứ trường hợp vi phạm nào cũng sẽ bị xử lý một cách nghiêm minh và công bằng. Chính vì vậy, người lao động ngay khi bắt đầu làm quen với môi trường sản xuất đã phải tự ý thức được trách nhiệm cũng như nghĩa vụ của mình đối với việc đảm bảo an toàn nơi sản xuất. Công ty, luôn có một đội ngũ các an toàn viên làm nhiệm vụ giám sát, kiểm tra các hoạt động sản xuất, kịp thời phát hiện và ngăn chặn những hành vi có nguy cơ mất an toàn. Nhờ làm tốt các mặt công tác này nên tình hình đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN tại Công ty luôn được duy trì qua các năm, trong sản xuất tại đơn vị đã không có tai nạn lao động nặng, gây thiệt hại về người và tài sản.
Rõ ràng, để công tác đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN tại các đơn vị, doanh nghiệp luôn đòi hỏi các đơn vị phải có quyết sách mạnh, chặt chẽ. Từ thực tiễn của Công ty TNHH Dầu thực vật Cái Lân có thể thấy, nếu bản thân doanh nghiệp có thể song hành hai yếu tố tuyên truyền, giáo dục cùng với kiểm tra, xử lý thật nghiêm minh thì vấn đề đảm bảo AT-VSLĐ-PCCN sẽ được duy trì một cách bền vững.
