Khi những dòng than bắt đầu hành trình qua hệ thống sàng tuyển ở Cửa Ông, cũng là lúc hàng trăm công nhân bước vào ca làm việc của mình. Từ dây chuyền sản xuất, phòng điều hành trung tâm, kho bến đến công tác giám định chất lượng, họ đang âm thầm đảm nhiệm những vị trí quan trọng, góp phần giữ cho nhịp sản xuất luôn vận hành an toàn, liên tục và hiệu quả.
Những "mắt xích" thầm lặng
7h sáng tại Phân xưởng Tuyển than 2, Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV, một ngày sản xuất mới bắt đầu. Các công nhân ca 3 chuẩn bị tan ca và công nhân ca 1 vào nhận lệnh sản xuất. Hơn 50% trong số họ là lao động nữ. Trong màu áo công nhân, họ thực hiện điểm danh bằng công nghệ nhận diện khuôn mặt, tiếp nhận thông tin sản xuất, tình trạng thiết bị và những nhiệm vụ của ca làm việc mới.
Ngay từ đầu ca, công tác giao nhận nhiệm vụ được thực hiện khẩn trương, chặt chẽ. Đặc biệt, những quy định, cảnh báo và yêu cầu về an toàn lao động lại được nhắc lại một cách nghiêm túc. Bởi trong ngành Than, an toàn luôn là ưu tiên số một.
Sau khi nhận nhiệm vụ đầu ca và phổ biến các quy định an toàn, công nhân nhanh chóng trở về những vị trí quen thuộc của mình trong dây chuyền sản xuất. Tại Phân xưởng Tuyển than 2, những dòng than nguyên khai được dẫn qua hệ thống băng tải, sàng rung và các thiết bị phân loại. Phía sau những thiết bị hoạt động liên tục là sự theo dõi sát sao của đội ngũ công nhân, phần đông là các chị em phụ nữ.
Đứng trực tiếp tại khu vực sản xuất mới cảm nhận rõ quy mô và cường độ làm việc ở nơi đây. Tiếng động cơ, tiếng băng tải vận hành liên tục tạo nên nhịp điệu rất đặc trưng của một đơn vị sản xuất công nghiệp.
Đặc thù công việc thường xuyên phải tiếp xúc với hệ thống máy móc siêu trường siêu trọng, làm việc trong điều kiện tiếng ồn lớn, việc trao đổi giao tiếp cũng khó khăn. Nhưng với những công nhân nơi đây, đó lại là những âm thanh quen thuộc của công việc hằng ngày. Mỗi tiếng động bất thường. Mỗi thay đổi nhỏ của thiết bị đều có thể được họ nhận biết bằng kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều năm gắn bó với nghề.
Chị Nguyễn Thúy Vân là một trong số những nữ công nhân tiêu biểu của Tổ sàng tuyển 1, Phân xưởng Tuyển than 2, Công ty Tuyển than Cửa Ông và đã có thâm niên 30 năm trong nghề. Chị Vân chia sẻ: Tổ tôi có 9 nữ nhưng chỉ có 4 nam. Công việc chính của chúng tôi ở đây là tập trung theo dõi từng thiết bị, từng thông số vận hành. Bởi chỉ cần một dấu hiệu bất thường xuất hiện, chúng tôi phải kịp thời phát hiện và xử lý. Mỗi người một vị trí, một nhiệm vụ. Nhưng tất cả đều góp phần giữ cho dây chuyền vận hành ổn định và liên tục.
Không chỉ trực tiếp làm việc tại các vị trí sản xuất, nhiều công nhân còn đảm nhiệm những công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn và khả năng làm chủ công nghệ. Tại Trung tâm điều hành trên tầng 17 của nhà sản xuất, mọi thông số vận hành của hệ thống sàng tuyển được theo dõi liên tục trên các màn hình điện tử. Đây được xem là “bộ não” của toàn bộ dây chuyền sản xuất. Từ đây, các lệnh điều hành, điều phối thiết bị và xử lý những tình huống phát sinh được thực hiện kịp thời nhằm bảo đảm sản xuất thông suốt.
Công việc không nặng nhọc về thể lực nhưng đòi hỏi sự tập trung cao độ, tính chính xác và tinh thần trách nhiệm lớn. Bằng sự tỉ mỉ, cẩn trọng và khả năng làm chủ công nghệ, họ đang góp phần giữ nhịp cho những dòng than, bảo đảm năng suất, chất lượng và an toàn trong sản xuất.
Tiếp nối truyền thống những cô gái nhà sàng
Tại Phân xưởng Tuyển than 1, những cỗ máy mang dấu ấn hơn một thế kỷ vẫn đang miệt mài vận hành trong dây chuyền sản xuất. Được đưa vào sử dụng từ thời Pháp thuộc, nhiều thiết bị nơi đây đã chứng kiến biết bao thăng trầm của vùng than Cửa Ông, từ những ngày đầu khai thác cho đến nền công nghiệp hiện đại hôm nay. Qua thời gian, các thiết bị được bảo dưỡng, cải tạo và nâng cấp, nhưng vẫn giữ nguyên giá trị như những "chứng nhân" của lịch sử ngành Than.
Giữa tiếng máy đều đặn vang lên trong nhà xưởng, những nữ công nhân hôm nay đang tiếp nối công việc của nhiều thế hệ đi trước. Với họ, việc vận hành những thiết bị đã gắn bó cùng lịch sử không chỉ là nhiệm vụ sản xuất, mà còn là niềm tự hào khi được góp phần gìn giữ và phát huy truyền thống của đơn vị.
Sau các công đoạn sàng tuyển, than được vận chuyển về các kho chứa tại Trạm ES2 thuộc Phân xưởng Kho bến. Đây là mắt xích cuối cùng trong dây chuyền sản xuất trước khi than được xuất xuống tàu, đến với các khách hàng trong và ngoài nước. Tại đây, những nữ cán bộ, công nhân viên của Phân xưởng Kho bến đảm nhận nhiều công việc quan trọng như theo dõi chất lượng, quản lý kho than, phối hợp điều độ xuất, nhập than và giám sát quá trình bốc rót xuống tàu. Công việc đòi hỏi sự cẩn trọng, chính xác bởi mỗi chuyến tàu rời cảng đều gắn với tiến độ sản xuất và uy tín của doanh nghiệp.
Với các chị em công nhân của phân xưởng, mỗi ca làm việc tại kho bến là một mắt xích quan trọng không chỉ góp phần bảo đảm sản xuất an toàn, hiệu quả, mà còn thể hiện trách nhiệm của những người lao động đối với thương hiệu than Vùng mỏ đã được gây dựng qua nhiều thế hệ.
Từ các kho chứa, than sẽ được lấy mẫu, phân tích và giám định chất lượng tại Phân xưởng Giám định than trước khi xuất bán. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm mỗi lô hàng đáp ứng đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu của khách hàng. Đằng sau những con số, những chỉ tiêu kỹ thuật khắt khe của từng lô than là sự tận tâm của những người làm công tác giám định. Trong số đó có chị Nguyễn Thị Hợp, người đã dành phần lớn tuổi nghề của mình cho công việc thầm lặng nhưng đặc biệt quan trọng này. Gắn bó nhiều năm với Phân xưởng Giám định, chị Nguyễn Thị Hợp là một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng lao động nữ Công ty Tuyển than Cửa Ông và đã vinh dự được nhận Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam năm 2022 do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trao tặng vì những đóng góp nổi bật trong lao động sản xuất.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng tinh thần ấy vẫn đang được tiếp nối trên những dây chuyền sản xuất hôm nay. Trong những ca làm việc thầm lặng, trong sự tận tụy với công việc và trong trách nhiệm đối với từng tấn than mang thương hiệu Tuyển than Cửa Ông.
Đi qua nhiều phân xưởng khác nhau, chúng tôi nhận ra rằng ở đâu cũng có dấu ấn của những người phụ nữ, từ các dây chuyền tuyển than, đến các công đoạn vận hành thiết bị, lấy mẫu, kiểm tra chất lượng.
Nhìn họ, tôi lại nhớ về hình ảnh những “cô gái nhà sàng Cửa Ông” từ nhiều thập kỷ trước. Trong những năm tháng chiến tranh, Nhà sàng Cửa Ông từng có đội nữ tự vệ nổi tiếng. Những cô gái tuổi đôi mươi ngày ấy vừa lao động sản xuất, vừa tham gia bảo vệ nhà máy, góp phần giữ vững mạch sản xuất giữa bom đạn chiến tranh.
Giờ đây, dù ở bất cứ vị trí nào, những công nhân lao động nữ của đơn vị vẫn đang viết tiếp truyền thống của những thế hệ nữ công nhân ngành Than bằng sự tận tụy và lòng yêu nghề. Theo chân những nữ công nhân của Tuyển than Cửa Ông qua các phân xưởng là một hành trình không chỉ để hiểu về công việc của người thợ mỏ, mà còn để cảm nhận tinh thần kỷ luật và trách nhiệm phía sau mỗi tấn than được đưa đến khách hàng. Như những thế hệ đi trước, những cô gái nhà sàng hôm nay vẫn đang miệt mài góp sức để giữ cho dòng than không ngừng chảy.
