(Bà Phạm Thị Hải Yến, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hoá và gia đình (Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch), trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
Thời gian qua, bạo lực gia đình (BLGĐ) đã và đang trở thành một vấn đề xã hội; hầu như ở đâu cũng có tình trạng BLGĐ, từ thành thị đến nông thôn, từ nhóm có trình độ văn hoá thấp đến nhóm có trình độ văn hoá cao, từ nhóm không có việc làm đến nhóm có việc làm ổn định... Thậm chí, có thể nói, BLGĐ đang là nguyên nhân đẩy nhiều gia đình đến bờ vực thẳm...
Trao đổi với chúng tôi, bà Phạm Thị Hải Yến, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hoá và gia đình (Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch), cho biết:
-Theo thống kê của Phòng Xây dựng nếp sống văn hoá và gia đình, Sở VH,TT&DL, trong 3 năm trở lại đây, toàn tỉnh có 1.086 vụ bạo lực gia đình, nạn nhân chủ yếu là phụ nữ, trẻ em, người già. Trong các vụ bạo hành, tập trung cao nhất là bạo hành phụ nữ, chiếm tới 67,5%. Các hình thức bạo lực chủ yếu là bạo lực thể xác, bạo lực tình dục, bạo lực tinh thần và bạo lực kinh tế. Mà không chỉ với phụ nữ, trong vài năm trở lại đây, xuất hiện khá nhiều vụ bạo lực gây hậu quả nghiêm trọng nhưng nạn nhân lại chính là phái mạnh. Hay nói cách khác, nói đến nạn BLGĐ mà chỉ nghĩ tới đến việc chồng bạo lực đối với người vợ thì chưa chắc đã hoàn toàn đúng; đôi khi những ông chồng cũng là nạn nhân đấy... Tất nhiên, nói thì nói vậy, nhưng tôi vẫn muốn nhấn mạnh, nạn nhân của tình trạng BLGĐ hiện nay nghiêm trọng nhất vẫn là với chị em phụ nữ, họ là người phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất... - Vậy theo bà, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng BLGĐ đối với phụ nữ?
+ Có thể nói, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến BLGĐ trong gia đình đối với người phụ nữ; song nguyên nhân sâu xa chính là do yếu tố nhận thức. BLGĐ chính là biểu hiện của sự bất bình đẳng giới, là sản phẩm của chế độ gia trưởng. Ngoài ra các yếu tố khác như tệ nạn xã hội, kinh tế, mâu thuẫn gia đình, ngoại tình v.v… được xem là nguyên nhân trực tiếp của bạo lực, làm tăng nguy cơ của bạo lực gia đình...
- Trong cuộc sống, có rất nhiều phụ nữ thường chấp nhận, cam chịu BLGĐ, bà nghĩ sao về vấn đề này?
| Mọi người hãy quan tâm đến gia đình của mình nhiều hơn. Sau đó các cấp chính quyền hãy quan tâm đến công tác gia đình để góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, là tổ ấm của mỗi người, là tế bào lành mạnh của xã hội… |
+ Phụ nữ nước ta từ xưa đến nay sẵn có trong mình tư tưởng chịu đựng, nhẫn nhịn, miễn sao gia đình êm ấm, đặc biệt ở một số vùng đồng bào dân tộc lạc hậu chị em phụ nữ đã đi lấy chồng thì sống, chết đều ở nhà chồng, nhiều trường hợp bị chồng, nhà chồng hành hạ mà không biết chia sẻ cùng ai, lâm vào hoàn cảnh cùng cực cũng không được quay lại nhà bố mẹ đẻ vì quay về sẽ bị bố mẹ, anh em ruồng bỏ, cuối cùng họ phải tự tìm cách giải quyết cho mình bằng cái chết. Nhiều phụ nữ chấp nhận bị bạo hành mà không dám thổ lộ cùng ai bởi họ sợ chuyện vỡ ra bên ngoài mọi người sẽ chê cười, sợ gia đình, họ hàng dè bỉu, con cái phải xấu hổ với bạn bè… Thông thường, người phụ nữ khi bị chồng đánh đập, chửi bới hay có thái độ cam chịu, chờ đợi sự tỉnh ngộ của đức ông chồng, không muốn làm to chuyện vì quan niệm “xấu chàng hổ ai”… Thái độ cam chịu của người phụ nữ, chính là căn nguyên của BLGĐ.
- Bà có thể cho biết, hậu quả lớn nhất mà BLGĐ để lại cho xã hội là gì?
+ Bạo lực gia đình, cho dù diễn ra dưới bất cứ hình thức nào, thì hậu quả của nó cũng hết sức nghiêm trọng. Nạn nhân của BLGĐ phải chịu đựng từ bị nhục mạ, bị khủng hoảng về tâm lý kéo dài, tổn thương tinh thần, ảnh hưởng đến sức khoẻ, thậm chí thiệt hại đến tính mạng, tài sản. Những gia đình có bạo hành thường để lại di chứng nặng nề cho con cái của họ. Trẻ em gái thường rất mặc cảm trước mọi người, không thích giao tiếp, không tự tin trong cuộc sống, luôn có tư tưởng bỏ học, không dám kết thân với người khác, nếu tình trạng bạo lực gia đình kéo dài sẽ khiến các em dần rơi vào trạng thái lãnh cảm. Trẻ em trai thì trở nên ương bướng, khó bảo, thích gây gổ với người khác, học hành kém và rất nhiều trong số đó đã trở nên hư hỏng. Hậu quả để lại rất nặng nề nhưng hầu hết các nạn nhân của bạo hành gia đình lại cam chịu một mình, họ chỉ cầu mong vào sự hồi tỉnh của người chồng, sự giúp đỡ của người thân và những người xung quanh mà rất ít người nhờ đến sự giúp đỡ của xã hội.
- Như vậy, để ngăn chặn và giảm thiểu nạn bạo lực trong gia đình, cần phải có giải pháp gì?
+ Để ngày càng giảm thiểu nạn BLGĐ, cả cộng đồng cần phải nhận thức được rằng, đây là vấn đề xã hội cần được quan tâm, cần có sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, chính quyền, đoàn thể, hội, đặc biệt là Hội Phụ nữ. Mỗi người phải hành động tích cực, coi bạo hành gia đình là vấn đề chung của toàn xã hội. Các địa phương trên địa bàn tỉnh phải tăng cường triển khai tổ chức các lớp tập huấn, mở các chiến dịch truyền thông, thành lập các CLB, nhân rộng mô hình phòng chống BLGĐ. Đồng thời xây dựng các địa chỉ tin cậy tại cộng đồng, vận động các cá nhân, tập thể, mà trước hết là cán bộ có uy tín ở cấp xã, phường, thôn, tổ dân phố, các đoàn thể ở cộng đồng dân cư nơi mình ở, cùng vào cuộc. Bố trí nơi tạm lánh, cơ sở hỗ trợ, tư vấn và điều trị cho nạn nhân BLGĐ tại các cơ sở y tế cấp xã.
Theo số liệu thống kê, hiện nay tại 14 huyện, thị, thành phố trên địa bàn tỉnh đã có trên 500 CLB lồng ghép nội dung sinh hoạt với chủ đề phòng chống BLGĐ...
- Cụ thể là như thế nào, thưa bà?
+ CLB Phòng chống bạo lực gia đình là một hình thức tổ chức xã hội tập hợp quần chúng, hội viên cùng chung nguyện vọng, nhu cầu, sở thích theo tinh thần tự nguyện, hoạt động dựa trên nguyên tắc chung được mọi người chấp nhận, dưới sự chỉ đạo của Sở VH, TT&DL. Nhiệm vụ của CLB là tập trung tuyên truyền giáo dục những chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và các nghị quyết, nhiệm vụ của địa phương về công tác gia đình thông qua nội dung sinh hoạt; phổ biến các kiến thức về cuộc sống, khoa học kỹ thuật, như: Tổ chức cuộc sống gia đình, nuôi dạy con, chăm sóc sức khoẻ gia đình, vệ sinh môi trường, lao động sản xuất, phòng chống tệ nạn xã hội; phổ biến những sáng kiến, kinh nghiệm hay của quần chúng, những thông tin sách báo, giáo dục gia đình, những gương người tốt, việc tốt, gia đình tiêu biểu... Động viên sáng tác, biểu diễn văn nghệ (tự biên tự diễn) hướng vào các chủ đề sinh hoạt. Mục tiêu chung của các thành viên trong CLB là xây dựng gia đình ít con, no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững không có bạo lực gia đình.
- Như bà cũng biết, ngày Gia đình Việt Nam năm nay có chủ đề: “Xây dựng gia đình là vấn đề lớn, hết sức hệ trọng của cả dân tộc và thời đại”. Là cán bộ phụ trách công tác này, bà có mong muốn và gửi gắm điều gì nhân Ngày gia đình Việt Nam năm nay?
+ Trước hết, mọi người hãy quan tâm đến gia đình của mình nhiều hơn. Sau đó các cấp chính quyền hãy quan tâm đến công tác gia đình để góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, là tổ ấm của mỗi người, là tế bào lành mạnh của xã hội…
- Xin cám ơn bà!
Thu Hương