Lễ hội là một sinh hoạt văn hóa tinh thần mang tính cộng đồng đã có từ lâu trong lịch sử dân tộc. Hoạt động lễ hội nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh, thẩm mỹ, giải trí, là sinh hoạt văn hóa không thể thiếu trong đời sống tinh thần của nhân dân. Nói cách khác, lễ hội truyền thống lành mạnh chính là một loại hình di sản văn hóa phi vật thể mà chúng ta cần phải bảo tồn và phát huy nhằm làm cho nó phát triển một cách đúng hướng.
Ngày nay, khi mà sự phát triển của kinh tế thị trường tất yếu tạo ra không khí năng động, thông thoáng hơn trong xã hội, cũng đồng nghĩa với việc cuộc sống không còn sự bình lặng như trước nữa, mà tiềm ẩn nhiều yếu tố “May, rủi” hơn! Và vì thế, không phải vô cớ, xu hướng tìm đến các sinh hoạt tâm linh để “cầu lộc” “cầu tài” “cầu may” v.v... nhất là vào dịp đầu năm mới, đang trở nên khá thịnh hành. Mặt khác, thêm vào đó là sự thuận tiện về giao thông đi lại và nhu cầu du lịch cũng ngày một phát triển, đã khiến cho hoạt động lễ hội nói chung, lễ hội ở Quảng Ninh nói riêng, những năm gần đây thêm khởi sắc. Theo số liệu thống kê không đầy đủ, trong chục năm trở lại đây, con số khách thập phương đến các lễ hội mùa xuân ở Yên Tử, Cửa Ông v.v... cứ mỗi ngày lại nhiều hơn. Như ở khu di tích Yên Tử, bình quân mỗi năm cũng có tới 35 đến 38 vạn lượt khách về hành hương. Đặc biệt, bắt đầu từ mùa lễ hội năm nay, UBND tỉnh đã có quy định không thu tiền vé đối với du khách đến tham quan hai khu di tích này, thêm nữa, những khu di tích này lại đang được đầu tư tôn tạo bởi nhiều nguồn vốn của nhà nước, của tư nhân v.v... Vì thế, chắc chắn số người đi lễ hội Yên Tử, lễ hội đền Cửa Ông, cũng như nhiều lễ hội khác trên địa bàn tỉnh, sẽ đông hơn và hoạt động lễ hội ở các khu di tích sẽ nhộn nhịp hơn. Đây là một tín hiệu tốt lành; vấn đề là làm sao khai thác nó một cách hiệu quả, cả về mặt lợi ích kinh tế cũng như lợi ích văn hóa tinh thần. Bởi lẽ, nếu không có sự định hướng đúng đắn, không có sự phối, kết hợp chặt chẽ và thống nhất trong chỉ đạo quản lý hoạt động lễ hội giữa các ngành chức năng, thì không những không phát huy được những mặt tích cực, lành mạnh là hướng con người đến với “Chân, Thiện, Mỹ” mà còn làm nẩy sinh những biểu hiện tiêu cực, thiếu lành mạnh khi đi lễ ở các đền, chùa, miếu mạo... Kinh nghiệm của những năm gần đây cho thấy, ở đâu cấp ủy, chính quyền và các ban, ngành, đoàn thể tại địa phương có sự chuẩn bị trước mùa lễ hội một cách cụ thể, đầy đủ, xây dựng kế hoạch, phân công, phân nhiệm cho các cơ quan chức năng một cách hợp lý... thì ở đó, hoạt động lễ hội trên địa bàn diễn ra nhộn nhịp, đông đúc hơn nhưng vẫn đảm bảo nét đẹp văn hóa, đảm bảo trật tự an toàn xã hội.
Bước vào mùa lễ hội năm nay, một điều thật đáng mừng là ngay từ đầu năm mới, ngày 7-2-2007, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 499/2007/QĐ-UBND “Quy định thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội”. Theo đó, lễ hội được xác định một cách rõ ràng, cụ thể về hướng phát triển, quy mô và hình thức hoạt động v.v... nhằm khuyến khích phục hồi và tổ chức các lễ hội, các trò chơi dân gian mang tính truyền thống, lành mạnh; đảm bảo không trái với thuần phong mỹ tục của dân tộc; không gây mất trật tự, an ninh xã hội; đặc biệt không lợi dụng, dưới bất kỳ hình thức nào,để thương mại hóa hoạt động lễ hội, cũng như biến lễ hội mang tính văn hóa thành các hoạt động mê tín dị đoan v.v... Đặc biệt, phương châm chỉ đạo xuyên suốt là lễ hội phải được coi là một nội dung hoạt động văn hóa - du lịch; thông qua du lịch để quảng bá, tôn vinh các giá trị văn hóa phi vật thể của lễ hội cũng như giá trị văn hóa của các di tích vật thể hiện có; đồng thời khai thác phát huy các giá trị văn hóa lễ hội nhằm tạo sự hấp dẫn, thu hút khách du lịch ngày càng đông hơn, hoạt động du lịch sầm uất, phong phú và đa dạng hơn! Đây vừa là mục tiêu, vừa là biện pháp nhằm làm cho lễ hội phát triển đúng hướng, tạo ra nét đẹp văn hóa lễ hội cho hiện tại và tương lai, phù hợp với xu thế hội nhập của đất nước trong thời kỳ mới.
Với sự chuẩn bị chu đáo, toàn diện ngay từ trước mùa lễ hội, chúng ta tin rằng lễ hội mùa xuân Đinh Hợi này sẽ là một mùa lễ hội để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp cho mọi người dân và cho du khách khi về Quảng Ninh, vùng đất còn lưu giữ nhiều khu di tích văn hóa, lịch sử, với những lễ hội đa dạng, phong phú của các dân tộc khác nhau trên địa bàn tỉnh...
