(Đồng chí Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Được biết, trong các buổi làm việc với tỉnh về bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long, các chuyên gia của các tổ chức quốc tế đã cảnh báo về việc UNESCO có thể thu lại danh hiệu Di sản thiên nhiên thế giới do ô nhiễm môi trường (chất lượng nước). Xin đồng chí cho biết công tác bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long của tỉnh Quảng Ninh?
+ Vịnh Hạ Long không chỉ là tài sản quý của nhân dân Quảng Ninh, của đất nước Việt Nam mà đã là di sản thiên nhiên của cả nhân loại, chính vì vậy việc gìn giữ để Hạ Long mãi xanh là trọng trách của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân tỉnh Quảng Ninh. Đây không chỉ là trách nhiệm, quyền lợi riêng của một tỉnh, một quốc gia mà còn là của cả nhân loại. Bằng những nỗ lực của mình, được sự hỗ trợ của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, các tổ chức Quốc tế, trong rất nhiều năm qua việc bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long, thái độ ứng xử đối với những hoạt động liên quan đến Di sản này đều được tỉnh Quảng Ninh xem xét và cẩn trọng thực hiện. Đặt trong bối cảnh mới, khi tỉnh Quảng Ninh đang thực hiện bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ nâu sang xanh thì sự phát triển bền vững của Hạ Long được tỉnh xác định là một trong những tâm điểm của bước chuyển biến quan trọng này. Vì vậy, tất cả những hoạt động tác động đến môi trường Vịnh Hạ Long như khai thác than, phát triển du lịch, xử lý chất thải, nước thải ra khu vực ven bờ Vịnh… đều đang từng bước được xử lý dứt điểm. Cụ thể như hoạt động chuyển tải than trên Vịnh đã được chấm dứt từ năm 2007, Chính phủ cũng đã đồng ý với đề xuất của tỉnh trước năm 2017 sẽ chấm dứt toàn bộ hoạt động khai thác than lộ thiên trên địa bàn Hạ Long - đây được đánh giá là yếu tố tác động rất lớn tới môi trường của Vịnh Hạ Long. Tỉnh cũng đang rất khẩn trương thực hiện dự án di dời người dân sinh sống ở các làng chài trên Vịnh lên bờ, chấm dứt hoàn toàn các hoạt động nuôi trồng thuỷ sản trong lòng Di sản… Tất nhiên trong quá trình phát triển của địa bàn vừa có tài nguyên thiên nhiên hữu hạn và vô hạn không thể tránh khỏi những mâu thuẫn. Vì vậy, Quảng Ninh đang rất nỗ lực để hài hoà sự phát triển giữa các ngành kinh tế trên cùng địa bàn cùng phát triển bền vững.
- Trước ngày 31-12-2012 sẽ chấm dứt hoạt động chuyển tải hàng rời có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường trên Vịnh Hạ Long được coi là hành động cụ thể trong cam kết bảo vệ môi trường Di sản của Quảng Ninh, lộ trình thực hiện cho cam kết này như thế nào, thưa đồng chí?
+ Để giải quyết dứt điểm hoạt động chuyển tải, bốc xếp hàng khô của các phương tiện thuỷ gây phát tán bụi trên Vịnh Hạ Long, UBND tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị chuyển tải, vận tải, xếp dỡ hàng clinker phải có biện pháp quản lý, giám sát nghiêm ngặt quy trình chuyển tải hàng hoá, cải tiến công nghệ đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường Vịnh Hạ Long. Các ngành chức năng của tỉnh tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các đơn vị có hành vi gây ô nhiễm môi trường Vịnh. Những đơn vị cố tình không thực hiện tỉnh sẽ kiên quyết dừng hoạt động làm hàng. Cảng vụ hàng hải tăng cường kiểm tra, hướng dẫn nhằm hạn chế đến mức thấp nhất số sà lan xuất hiện trên mặt nước Vịnh Hạ Long. Tỉnh sẽ xây dựng hệ thống quan trắc, giám sát từ xa các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội trên Vịnh để kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm. Mốc thời gian là trước ngày 31-12-2012 chấm dứt hoàn toàn các hoạt động chuyển tải hàng rời có nguy cơ ô nhiễm cao trên Vịnh Hạ Long và có lộ trình giảm với các mặt hàng khác.
- Ngoài chấm dứt hoạt động chuyển tải hàng hoá trên Vịnh, tỉnh có chiến lược gì để bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng xanh của tỉnh, thưa đồng chí?
+ Tăng trưởng xanh là bước đổi mới rất quan trọng mà nòng cốt là nền kinh tế xanh, hiện Quảng Ninh đang thực hiện rất tích cực nhiều dự án có liên quan đến vấn đề môi trường như: dự án nghiên cứu tổng thể vấn đề môi trường trong hoạt động sản xuất của ngành Than để có những giải pháp giải quyết tốt nhất, hài hoà giữa phát triển ngành công nghiệp khai khoáng này với bảo vệ môi trường. Báo cáo đề xuất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, xem xét đưa dự án đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải các nhà hàng, khách sạn, khu dân cư ven bờ Vịnh Hạ Long vào sử dụng nguồn vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản; tăng cường quản lý xả thải của các tàu du lịch hoạt động trên Vịnh Hạ Long… Hiện tại tỉnh đang phối hợp với Cơ quan hợp tác Quốc tế Nhật Bản (Jica), đề nghị cơ quan này là nhà tư vấn chiến lược để hỗ trợ tỉnh trong quá trình xây dựng “Chiến lược tăng trưởng xanh”. Trên cơ sở đó Jica đã tập trung nghiên cứu đánh giá kỹ về hiện trạng môi trường Vịnh Hạ Long với sự hợp tác của nhiều chuyên gia tại các trường đại học Việt Nam và Nhật Bản như Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội); Đại học tỉnh Osaka (Nhật Bản) từ đó đưa ra những giải pháp có thể và cần thiết; 5 phương pháp tiếp cận để giải quyết vấn đề quản lý môi trường Vịnh Hạ Long. Với việc đề nghị và được Jica chấp thuận là tư vấn chiến lược cho tăng trưởng xanh bằng những ý tưởng cho quản lý bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long sẽ là hợp phần quan trọng góp phần cho thúc đẩy tăng trưởng xanh trên địa bàn.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Lan Hương