Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được Quốc hội thông qua ngày 17-11-2010 và có hiệu lực từ ngày 1-7-2011. Đây được xem là một bước tiến trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Sau một năm Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực và chuẩn bị cho Đại hội Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Quảng Ninh (Hội BVQLNTD) lần thứ nhất, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với ông Vũ Văn Thìn, Trưởng Ban Vận động thành lập Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Quảng Ninh.
- Sau một năm triển khai Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhưng tình trạng vi phạm vẫn diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Vậy theo ông đâu là nguyên nhân cơ bản?
+ Trước sự gia tăng sai phạm trong sản xuất, cung ứng hàng hoá, dịch vụ thời gian qua cho thấy, người tiêu dùng đang bị xâm phạm quyền lợi với quy mô rộng khắp và tính chất ngày càng phức tạp. Theo tôi nguyên nhân cơ bản là do ý thức chấp hành pháp luật cũng như ý thức bảo vệ người tiêu dùng của nhà sản xuất và cung cấp dịch vụ (gọi tắt là doanh nghiệp) còn hạn chế. Trong nhiều trường hợp doanh nghiệp không nhận thức được đầy đủ các quy định của pháp luật và do đó đã không thực hiện đúng các nghĩa vụ của mình đối với người tiêu dùng mà pháp luật đã quy định. Một phần do một thời gian dài quyền lợi của người tiêu dùng nói chung và bộ máy bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nói riêng chưa được chú trọng một cách đúng mức, kể cả ở góc độ người sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ lẫn nhận thức của toàn xã hội. Hoạt động kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm của các cơ quan Nhà nước chưa thực sự có hiệu quả do hạn chế về nguồn lực, phương tiện cũng như cơ chế hoạt động của các cơ quan Nhà nước còn nhiều bất cập. Hoạt động của các tổ chức xã hội bảo vệ người tiêu dùng cũng như sự hỗ trợ của các phương tiện thông tin đại chúng cũng còn nhiều hạn chế. Thêm vào đó, ý thức tự bảo vệ của người tiêu dùng chưa cao, chưa tự trang bị cho mình những kiến thức cần thiết về pháp luật cũng như kiến thức tiêu dùng khi mua, sử dụng hàng hoá, dịch vụ... Hiện nay, bên cạnh một số ít nhà sản xuất - kinh doanh, kinh doanh theo kiểu chộp giật, vi phạm đến quyền lợi người tiêu dùng thì có rất nhiều doanh nghiệp đã quan tâm tới việc bảo vệ quyền lợi khách hàng. Đối với họ việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chính là bảo vệ thương hiệu, uy tín của chính mình đặc biệt trong nền kinh tế hội nhập như hiện nay. Tất cả các doanh nghiệp đã xây dựng chiến lược phát triển kinh doanh bền vững đều không thể bỏ qua quyền lợi người tiêu dùng khi sử dụng sản phẩm của mình...
- Kể từ khi ra đời, Ban Vận động thành lập Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Quảng Ninh đã triển khai những nội dung gì để nâng cao nhận thức cũng như mang lại quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng, thưa ông?
+ Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến với các đối tượng chịu sự tác động là vô cùng quan trọng. Khác với các lĩnh vực khác, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tác động đến hầu hết các chủ thể trong xã hội từ các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, người tiêu dùng đến các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức xã hội… Chính vì vậy, để các đối tượng này hiểu rõ các quy định của luật cũng như đảm bảo hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật đạt hiệu quả cao thì yêu cầu đặt ra là phải đa dạng hoá về hình thức lẫn nội dung tuyên truyền. Nhận thức rõ điều này, Ban vận động đã phối hợp với Sở Công thương, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công thương), Trung ương Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Việt Nam tổ chức một số hoạt động tuyên truyền với nhiều hình thức và đối tượng khác nhau như: Tổ chức hội nghị, hội thảo cho một số cán bộ công chức trực tiếp thực hiện hoạt động quản lý nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và tư nhân về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh. Phối hợp với các phương tiện thông tin đại chúng thực hiện các phóng sự, đăng tải bài viết, phỏng vấn người dân hiểu các quy định của pháp luật. Đặc biệt, nhân kỷ niệm Ngày Quyền của người tiêu dùng thế giới 15-3, Ban Vận động đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành quyết định chỉ đạo, đồng thời chủ động phối hợp với các địa phương thực hiện các hoạt động cần thiết để tuyên truyền, phổ biến pháp luật, với nhiều hình thức như: Hội nghị, hội thảo, treo biểu ngữ, khẩu hiệu, phướn thả… tại hai thành phố lớn là Hạ Long và Móng Cái. Các hoạt động tuyên truyền pháp luật được thực hiện với quy mô lớn, thu hút sự quan tâm của dư luận và nâng cao nhận thức của toàn xã hội đối với công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ban Vận động đã cử cán bộ đi học khoá đào tạo kỹ năng giải quyết khiếu nại của người tiêu dùng - kinh nghiệm của Nhật Bản do Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công thương - tổ chức tại TP Hải Phòng. Các hoạt động tuyên truyền nói trên không chỉ giúp các đối tượng chịu sự tác động của luật hiểu được các quy định và thực hiện đúng mà còn giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng xã hội đối với công tác này.
- Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Quảng Ninh chính thức Đại hội lần thứ nhất vào ngày 31-7-2012. Vậy khi ra đời, Hội sẽ triển khai những phần việc gì để góp phần giảm bớt tình trạng vi phạm quyền lợi người tiêu dùng trong thời gian tới?
+ Trước tiên, chúng tôi sẽ tiếp tục vận động các tổ chức và người tiêu dùng đăng ký tham gia Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đến mọi người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường công tác phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước giải quyết kịp thời, có hiệu quả các khiếu nại, khiếu kiện của người tiêu dùng và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh. Từng bước hình thành và hoàn thiện tổ chức hội từ tỉnh đến các địa phương, đồng thời nâng cao năng lực cho cán bộ hội trực tiếp thực hiện hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ, phối hợp với các cơ quan, tổ chức xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
Đặc biệt, trong thời gian qua, tuy chưa chính thức thành lập nhưng Hội BVQLNTD đã giải quyết trên 10 vụ việc khiếu nại, kiến nghị liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh. Đến nay, đã có 500 cá nhân và trên 70 cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đăng ký tham gia Hội BVQLNTD Quảng Ninh. Vì vậy, có thể nói, trước mắt chúng tôi còn rất nhiều việc phải làm cũng như những khó khăn, nhưng tôi tin chắc rằng, trong thời gian không xa, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ là một lá chắn hữu hiệu để bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng và Hội sẽ là người bạn đồng hành, là địa chỉ tin cậy trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh.
- Xin cảm ơn ông!
Lê Hải (Thực hiện)
