Chương trình xây dựng nông thôn mới được các cấp Hội Nông dân (HND) trong tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm không chỉ trong một năm. Bởi hơn ai hết, những người nông dân nhận thức rất rõ rằng bộ mặt nông thôn sẽ thay đổi lớn hơn, nhiều hơn nhờ chương trình này.
PV Báo Quảng Ninh đã có cuộc trao đổi với bà Vũ Thị Giang, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh xoay quanh vấn đề này.
- Xin bà cho biết, các cấp Hội Nông dân trong tỉnh đã có sự gây dựng nền móng như thế nào cho việc triển khai chương trình nông thôn mới?
+ Nông nghiệp - nông dân - nông thôn có vị trí chiến lược quan trọng trong sự nghiệp CNH-HĐH và là cơ sở quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Trong những năm qua các cấp Hội Nông dân trong tỉnh đã tập trung chỉ đạo thực hiện hiệu quả 3 phong trào thi đua lớn đó là: Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi; xây dựng gia đình văn hoá, làng, xã văn hoá; tham gia đảm bảo quốc phòng an ninh. Đến hết năm 2010 đã có gần 64 nghìn hộ nông dân đăng ký phấn đấu trở thành hộ sản xuất, kinh doanh giỏi. Nhiều giải pháp cụ thể để hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất đã được triển khai thực hiện như: phối hợp với Ngân hàng NN&PTNT, Ngân hàng Chính sách xã hội và các hoạt động tạo vốn khác để hỗ trợ cho trên 33 nghìn hộ gia đình vay 433,7 tỷ đồng đầu tư phát triển sản xuất. Trong những năm qua đã có trên 70 nghìn gia đình nông dân đăng ký phấn đấu đạt danh hiệu "Gia đình văn hoá", qua bình xét có trên 62 nghìn hộ đạt tiêu chuẩn. Kết quả tích cực của phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông nghiệp, nông thôn trong những năm qua và sự nắm bắt đón nhận chủ trương của Đảng, Nhà nước, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh để triển khai thực hiện trong công tác Hội đã tạo nền móng vững chắc để các cấp Hội hưởng ứng thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới đạt hiệu quả cao.
- Trong chương trình xây dựng Nông thôn mới, Quảng Ninh đã đặt ra mục tiêu về đích trước 5 năm so với toàn quốc. Với cương vị là người đứng đầu tổ chức Hội Nông dân, bà có thấy tự tin về điều này?
+ Chúng tôi rất tự tin với những gì đã và đang làm hiện nay. Để triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh đã xây dựng lộ trình đầu tư cụ thể cho từng năm, từng lĩnh vực với phương châm đầu tư ra tấm ra món, làm đến đâu xong đến đấy. Cụ thể: trong giai đoạn 2010- 2015 dành trên 10 nghìn tỷ đồng để hoàn thành các mục tiêu cơ bản để Quảng Ninh cơ bản đạt các tiêu chí nông thôn mới theo bộ tiêu chí Quốc gia.
Dự kiến trong giai đoạn này trung bình mỗi năm vốn ngân sách sẽ đầu tư trên 1 nghìn tỷ đồng (tăng 1,7 đến 2 lần so với đầu tư cho nông nghiệp - nông dân - nông thôn trước đây) để thực hiện các dự án chương trình: rà soát, điều chỉnh và lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới; xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội như: làm đường giao thông, hệ thống thuỷ lợi, điện, cơ sở vật chất giáo dục, y tế, cơ sở vật chất văn hoá, chợ nông thôn, hệ thống cấp nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn; hỗ trợ phát triển sản xuất hàng hoá ở nông thôn và đào tạo kiến thức về xây dựng nông thôn mới cho cán bộ quản lý các cấp; đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn... Riêng trong năm 2011, Quảng Ninh quyết tâm hoàn thành 3 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Đó là, 100% số thôn có nhà văn hoá đạt chuẩn; 100% xã có điểm bưu điện - văn hoá xã; 100% thôn có điểm đảm bảo điều kiện truy cập Internet và thư viện dùng chung. Hiện nay, cả tỉnh đang quyết liệt thực hiện 3 tiêu chí này.
- Cơ sở vật chất, hạ tầng của khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh nhìn chung còn khó khăn. Điều này sẽ được khắc phục thế nào trong thời gian tới, thưa bà?
+ Đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã được Quảng Ninh thực hiện từ nhiều năm nay bằng các dự án, chương trình như: kiên cố hoá hệ thống kênh mương, hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, làm đường giao thông nông thôn, chương trình nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn... Tuy nhiên, nguồn vốn đầu tư chưa được tập trung, còn tản mát nên hầu như chưa lĩnh vực nào được đầu tư hoàn chỉnh. Theo kế hoạch đã đề ra, ngay trong năm 2011 tỉnh quyết định dành trên 1 nghìn tỷ đồng để thực hiện các bước khởi động chương trình xây dựng Nông thôn mới. Trước mắt, trong phân bổ ngân sách đầu năm dành 600 tỷ đồng (chiếm gần 1/3 tổng nguồn vốn) cho các dự án, công trình thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới, phần còn lại sẽ tiếp tục bổ sung từ nguồn tăng thu trong năm. Cụ thể sẽ bố trí để thực hiện chương trình kiên cố hoá trường lớp và nhà công vụ cho giáo viên; hỗ trợ đề án xây dựng trường chuẩn Quốc gia đến năm 2015; phát triển giáo dục mầm non; hỗ trợ hạ tầng các xã thuộc vùng khó khăn; chương trình nước sạch nông thôn; đầu tư chương trình 135; kiên cố hoá kênh mương, đường giao thông nông thôn. Đặc biệt sẽ ưu tiên thực hiện trước 2 nội dung đó là lập quy hoạch và xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng.
- Có một thực tế đang diễn ra, đó là người nông dân đặc biệt là đối tượng thanh niên sinh sống ở các vùng nông thôn không mặn mà gắn bó với những mô hình phát triển kinh tế ở gia đình, họ thường đổ ra thành thị để tìm việc. Vậy trong thời gian tới HND sẽ làm gì để hạn chế sự "di cư" này?
+ Đây là một trong những vấn đề đang làm cho chúng tôi rất băn khoăn. Thanh niên là lực lượng lao động chính và họ là người góp phần không nhỏ trong "chương trình nông thôn mới".
Tạo việc làm cho thanh niên, để giữ chân họ ở các vùng quê là vấn đề tương đối nan giải hiện nay. Chúng tôi cũng đang tháo gỡ dần với một số định hướng và hy vọng từ những giải pháp này nó sẽ tạo ra bước chuyển biến mới, tích cực.
- Xin cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!