(Đồng chí Đặng Thị Thanh Thuỷ, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
- Chủ đề của Tháng hành động trẻ em năm nay là “Vì một xã hội không bạo lực, không xâm hại trẻ em”. Vậy, đồng chí có thể cho biết một số hoạt động mà Quảng Ninh đã làm được trong tháng này?
+ Tháng hành động vì trẻ em được diễn ra từ ngày 1-6 đến 30-6 hằng năm. Đây là dịp cao điểm của phong trào toàn dân tham gia công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em. Với chủ đề: “Vì một xã hội không bạo lực, không xâm hại trẻ em”, tháng hành động năm nay đã đi vào đúng thực trạng, những vấn đề nóng hổi, bức thiết đối với trẻ em. Vì thế thông qua lễ phát động, chúng tôi mong muốn các cấp, các ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị, xã hội, kinh tế, lực lượng vũ trang, các bậc cha mẹ, thầy cô giáo... dành sự ưu tiên cho trẻ bằng những hành động cụ thể để xây dựng môi trường sống an toàn cho trẻ.
Đến thời điểm này, mặc dù chưa có con số thống kê, báo cáo chính thức song qua theo dõi cho thấy ngay sau lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em cấp tỉnh, hàng loạt các sở, ngành, địa phương, đoàn thể, đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân hảo tâm... đã sôi nổi tổ chức rất nhiều các hoạt động thiết thực cho trẻ em. Đầu tiên là việc các địa phương triển khai rất tốt lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em. Cùng với đó là các hoạt động thăm hỏi, tặng quà trẻ em; hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; chỉnh trang các sân chơi dành cho thiếu nhi; tổ chức các khoá học hè, các lớp năng khiếu hè cho thiếu nhi... Bên cạnh đó phải nói đến công tác huy động Quỹ bảo trợ trẻ em. Cho tới thời điểm này nhiều địa phương như: Uông Bí, Cẩm Phả, Hạ Long, Móng Cái, Quảng Yên... đã vận động được các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, xã hội, các nhà hảo tâm ủng hộ với số tiền và hiện vật trị giá từ 100 đến 350 triệu đồng. Bên cạnh đó, các đơn vị như: Đông Triều, Đầm Hà, Hải Hà, Vân Đồn, Tiên Yên, Hoành Bồ cũng đã và đang tích cực vận động các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị lực lượng vũ trang và các cá nhân trên địa bàn ủng hộ Quỹ Bảo trợ trẻ em. Đặc biệt, công tác huy động nhận đỡ đầu, trao học bổng, tặng xe đạp, quần áo, đồ dùng sách vở, góc học tập để tặng trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo vượt khó vươn lên đã được triển khai rất tích cực. Riêng Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh, tính đến ngày 12-6-2012 đã có 43 đơn vị đăng ký ủng hộ với số tiền gần 250 triệu đồng. Dự kiến đến hết tháng 6-2012 sẽ đạt 500 triệu đồng. Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh cũng đang triển khai các hoạt động tặng xe đạp cho trẻ em tới trường; tặng học bổng trẻ em nghèo hiếu học; hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh, chi phí phẫu thuật cho trẻ mắc bệnh tim, các bệnh hiểm nghèo có chi phí khám chữa bệnh cao; khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho trẻ em mắc các bệnh về mắt, dị tật vận động... Ngoài ra, theo kế hoạch, năm 2012 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh cũng nhận đỡ đầu 1.200 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em nghèo với mức hỗ trợ từ 100.000 - 300.000 đồng/trẻ/tháng; mỗi huyện, thị xã, thành phố phấn đấu xây dựng ít nhất 1 công trình nhân ái cho trẻ em; hỗ trợ ít nhất 300 lượt trẻ, trong đó đối với cấp huyện ở khu vực miền Đông ít nhất có 50 trẻ, ở khu vực miền Tây có 150 trẻ được đỡ đầu thường xuyên với mức 150.000 đồng/trẻ/tháng; cấp xã phấn đấu đạt 50 trẻ được hỗ trợ ở mức trên... Đáng mừng là đến thời điểm này Đoàn Thanh niên, các địa phương đã hoàn thành được phần lớn những mục tiêu quan trọng này.
- Được biết, công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em vẫn có những khó khăn thách thức. Cụ thể là những khó khăn thách thức gì, thưa đồng chí?
+ Đúng là hiện nay công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của cả nước nói chung và của tỉnh nói riêng đang đứng trước không ít những khó khăn, thách thức. Đó là môi trường sống của trẻ còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, thiếu thân thiện, lành mạnh. Như: Tình trạng ngược đãi, xâm hại, vi phạm quyền trẻ em vẫn còn diễn ra; tình hình trẻ em, nhất là trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật diễn biến phức tạp; số trẻ bị tai nạn thương tích, nhất là đuối nước vẫn đang trong tình trạng báo động... Theo thống kê chưa đầy đủ của Công an tỉnh và ngành LĐ-TB&XH, tính từ đầu năm đến hết tháng 5-2012, toàn tỉnh đã xảy ra 2 vụ bạo lực trẻ em liên quan đến 16 trường hợp trẻ bị xâm hại thân thể; 15 trẻ em tử vong do tai nạn thương tích; trong đó 12 trẻ bị tử vong do đuối nước; 9 vụ xâm hại tình dục trẻ em với 9 trẻ bị hại (tăng 4 vụ và tăng 4 trẻ so với cùng kỳ năm 2011); trẻ em vi phạm pháp luật 10 vụ (tăng 1 vụ so với cùng kỳ năm 2011) với 13 trẻ vi phạm pháp luật; 60 trẻ trong độ tuổi từ trên 16 đến dưới 18 tuổi tham gia 42 vụ việc vi phạm pháp luật…
Đặc biệt thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh xuất hiện một số vụ xâm hại, bạo lực trẻ em rất đáng lên án. Chẳng hạn như: Vụ bố đẻ thường xuyên uống rượu, cầm dao chém con (bé gái 9 tuổi, mồ côi mẹ) gẫy xương hàm, để lại thương tích trên 30% tại xã Đông Xá, huyện Vân Đồn; vụ cô giáo dùng thước kẻ đánh vào mặt để “phạt” nhiều học sinh diễn ra ở Trường Tiểu học Cao Xanh, TP Hạ Long; vụ một bé gái cư trú tại phường Cao Xanh, TP Hạ Long sinh con khi chưa tròn 14 tuổi; 2 vụ xâm hại tình dục trẻ em ở Hải Hà... Các vụ việc trên đã gây bức xúc cho xã hội và là hồi chuông cảnh báo về việc xâm hại nghiêm trọng đến quyền của trẻ em. Thực trạng này, đòi hỏi các cấp, các ngành, gia đình và toàn xã hội cần có những giải pháp tích cực để phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời. Ngoài ra, cũng phải nói thêm rằng Quảng Ninh hiện nay còn đến 2.648 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó 867 trẻ mồ côi, không nơi nương tựa, 1.657 trẻ em khuyết tật. Toàn tỉnh cũng còn 13.000 trẻ sống trong hộ nghèo, có nguy cơ mù chữ, thất học, bệnh tật và suy dinh dưỡng. Tất cả các em thực sự đang rất cần sự yêu thương, che chở, chăm sóc của toàn xã hội.
- Trước thực trạng này, Sở LĐ-TB&XH đã có những biện pháp gì, thưa đồng chí?
+ Là cơ quan giúp UBND tỉnh thực hiện chức năng quản lý Nhà nước trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc trẻ em, Sở LĐ-TB&XH đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc thực hiện và phát huy quyền trẻ em, tạo sân chơi lành mạnh để trẻ em có điều kiện tốt nhất phát triển một cách toàn diện về thể chất và tinh thần, giảm thiểu đến mức thấp nhất tình trạng trẻ em bị xâm hại, bạo lực, tai nạn thương tích, vi phạm pháp luật.
Khi tiếp nhận thông tin về các vụ việc xâm hại, bạo lực trẻ em, buôn bán trẻ em... diễn ra trên địa bàn tỉnh, Sở LĐ-TB&XH đã kịp thời phối hợp với các sở, ban, ngành chức năng của tỉnh và UBND các địa phương chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể nơi xảy ra vụ việc xâm hại, bạo lực trẻ em tiến hành điều tra, xác minh để đưa các đối tượng có hành vi xâm phạm quyền trẻ em ra truy tố trước pháp luật. Bên cạnh đó ngành cũng tiến hành tư vấn, can thiệp, hỗ trợ trẻ em và gia đình. Riêng đối với những vụ việc nổi cộm đang được các ngành chức năng giải quyết rất quyết liệt. Trong đó, những trường hợp đủ cơ sở pháp lý sẽ bị truy tố trước pháp luật, nhận những hình phạt thích đáng. Tuy nhiên, cũng phải nói rằng việc giải quyết nhiều vụ xâm hại trẻ em, nhất là xâm hại tình dục trẻ em không hề dễ dàng. Trong đó đã có không ít vụ phải kéo dài thời gian điều tra, thậm chí bế tắc, dẫn đến phải đình chỉ vụ án hoặc huỷ án. Và như thế các trẻ bị hại luôn là người phải chịu thiệt thòi.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Thanh Bình (Thực hiện)