Quỹ khuyến khích phụ nữ phát triển TX Uông Bí được thành lập năm 2004. Đây là tiền thân của chương trình tiết kiệm tín dụng do tổ chức Actionaid Việt Nam giúp phụ nữ TX Uông Bí hỗ trợ phụ nữ nghèo, thu nhập thấp được tiếp cận với nguồn vốn tín dụng nhỏ.
Thông qua sự hỗ trợ của Quỹ này, đã giúp người nghèo thực hành được tiết kiệm, biết vay vốn, từ nguồn vốn nhỏ để phát triển kinh tế, tăng thu nhập. Nhiều người nghèo từ hai bàn tay trắng nhờ tham gia chương trình, đến nay đời sống kinh tế của gia đình được nâng lên rõ rệt. Trò chuyện với chúng tôi, chị Lê Thị Hải Yến, Giám đốc Quỹ khuyến khích phụ nữ phát triển TX Uông Bí, tâm sự:
Chị Lê Thị Hải Yến.
+ Gọi là Quỹ khuyến khích phụ nữ phát triển là bởi nó không phải là quỹ xóa đói giảm nghèo như các ngân hàng chính sách xã hội mà chỉ nhằm khuyến khích người nghèo vay nguồn vốn để phát triển kinh tế. Việc thành lập quỹ là do tổ chức Actionaid giúp đỡ Hội phụ nữ và cũng do Hội phụ nữ đảm nhiệm các công việc chủ yếu nên ban đầu nó chỉ dành riêng cho phụ nữ nghèo được vay vốn, thế nhưng trong quá trình hoạt động, theo Nghị định 28 và 165 của Chính phủ, đến năm 2008, chúng tôi đã mở rộng cho tất cả các đối tượng có thu nhập thấp được tham gia quỹ. Hiện nay đã có 400 nam giới là đối tượng nghèo, thu nhập thấp, gặp thách thức về tài chính, được vay vốn từ quỹ này...
- Theo chị, vì sao tổ chức Actionaid lại chọn Uông Bí là địa phương đầu tiên để giúp đỡ thành lập quỹ mà không phải là một địa phương nào khác trên địa bàn tỉnh?
+ Tôi nghĩ rằng, khi tiến hành tổ chức khảo sát trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, Uông Bí là một thị xã có tốc độ phát triển về đô thị tương đối nhanh. Tuy nhiên, Uông Bí lại là địa phương có rất nhiều vùng nông thôn, trong tổng số 11 xã, phường trên địa bàn có tới 4 xã làm nông nghiệp. Tại các xã nông nghiệp này vẫn còn nhiều phụ nữ nghèo, thu nhập thấp cần có vốn để sản xuất, phát triển kinh tế gia đình... Chính vì vậy, Uông Bí được chọn là đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh được giúp đỡ thành lập Quỹ. Đến nay, ở Quảng Ninh, sau Uông Bí, đã có thêm Đông Triều là địa phương thứ 2 được tổ chức Actionaid giúp thành lập quỹ. Tôi cũng xin nói thêm, tổ chức Actionaid là một tổ chức phi chính phủ của Anh hoạt động quản trị về nhà nước, tiết kiệm tín dụng, quyền phụ nữ, quyền trẻ em và HIV/AIDS...
- Là địa phương đầu tiên thành lập quỹ này, chị có thể cho biết hiệu quả của nó như thế nào trong việc khuyến khích phụ nữ phát triển...?
+ Trước hết, tôi cũng phải nói thêm một chút, hiện nay Quỹ khuyến khích phụ nữ phát triển TX Uông Bí chúng tôi có 2 mảng hoạt động chính. đó là: Cung cấp dịch vụ tín dụng nhỏ và chúng tôi đang là đối tác thực hiện dự án phòng chống HIV/AIDS mà tổ chức Actionaid ký trực tiếp với UBND TX Uông Bí. Về kết quả của mảng tài chính vi mô, chúng tôi phục vụ cho hơn 7.000 thành viên của 11 xã, phường trên địa bàn TX Uông Bí được tiếp cận vay vốn và gửi tiết kiệm. Hiện nay số người được vay vốn là 3.300 và dư nợ là trên 16 tỷ. Ngoài ra, chúng tôi huy động được hơn 8 tỷ tiền gửi tiết kiệm. Điều đáng nói, nguồn vốn vay tuy không lớn như các ngân hàng thương mại hay ngân hàng chính sách nhưng lại có ý nghĩa quan trọng bởi những khoản vay này đến được với những người nghèo nhất. Nhiều người từ hai bàn tay trắng, nhờ đồng vốn vay của Quỹ đã vươn lên thoát nghèo và trở thành hộ khá giả ở thôn.
- Cụ thể mô hình hoạt động của Quỹ như thế nào?
+ Mô hình hoạt động của chúng tôi gồm có Ban điều hành quỹ chung, bên dưới có các phòng giao dịch và các cụm tín dụng tiết kiệm nằm ở các khu dân cư. Người làm cụm trưởng được chính người dân ở cụm đó bầu ra. Chúng tôi quy định hàng tháng vào 2 ngày 1 và 15, các thành viên tham gia Quỹ phải đến nộp tiền, gửi tiết kiệm cho chị cụm trưởng ở đó. Do mục tiêu là hướng tới người nghèo nên tiền gửi tiết kiệm chúng tôi nhận từ 2.000 đồng trở lên. Chắc bạn biết, bây giờ không còn ngân hàng nào lại nhận số tiền gửi nhỏ như vậy. Ở chỗ chúng tôi, hiện tại vẫn còn có người gửi 4.000 đồng/tháng. Có người đến vài năm sau, số dư nợ của họ cũng chỉ có đến mấy trăm nghìn đồng. Cái chính là chúng tôi đã giúp được họ biết tiết kiệm. Ngoài việc gửi, trả tiền chúng tôi thường tổ chức sinh hoạt cụm. Chúng tôi luôn lồng ghép theo từng chủ đề vào các buổi sinh hoạt như: nuôi con khỏe, dạy con ngoan, SKSS, phòng chống bạo lực gia đình, HIV/AIDS, kỹ thuật trồng rau... Không những thế, chúng tôi còn tổ chức những buổi sinh hoạt theo chủ đề yêu cầu của các thành viên. Hiện tại, chúng tôi có 244 cụm với trên 7.000 thành viên của 11 xã, phường trên địa bàn thị xã.
- Như vậy, chắc hẳn công việc sẽ rất nhiều, rất bận rộn...?
+ Đúng thế, trong quá trình duy trì hoạt động chúng tôi găp không ít khó khăn. Khi mới triển khai quỹ tín dụng, hầu như người dân chưa biết nên họ rất ít tham gia. Thêm nữa, cán bộ quản lý chủ yếu là phụ nữ chưa được đào tạo nghiệp vụ tài chính ngân hàng... Nhưng bây giờ thì đã khác, cán bộ đã được đi đào tạo, số thành viên tham gia Quỹ đã ngày càng đông. Thế nhưng, cái khó khăn lớn nhất của chúng tôi là sự khan hiếm vốn, người vay thì nhiều, người gửi thì ít. Tuy nhiên, vì mục tiêu hoạt động của Quỹ là từ thiện xã hội nên lợi nhuận chúng tôi thu được bao nhiêu lại quay lại phục vụ cho người nghèo. Cán bộ của chúng tôi nhiều lúc đến kỳ vẫn chưa được trả lương. Nhưng mọi người vẫn vui vẻ vì mình đã làm được nhiều việc giúp cho người nghèo có cơ hội vươn lên trong cuộc sống. Rồi còn mảng hoạt động về dự án phòng chống HIV nữa nên càng vất vả...
- Nhân nói chuyện này, tôi được biết, lẽ ra dự án phòng chống HIV/AIDS sẽ kết thúc vào năm 2012, nhưng sau khi đánh giá kết quả hoạt động, tổ chức Actionaid lại tiếp tục gia hạn đến năm 2015...?
+ Dự án này được UBND TX Uông Bí, UBND tỉnh đánh giá rất cao. Các hoạt động của dự án góp phần rất nhiều vào lĩnh vực phòng chống HIV/AIDS. Bản thân người nhiễm HIV được tham gia vào các hoạt động của CLB giúp họ hòa nhập với cộng đồng, nâng cao được năng lực đối xử, tự biết chăm sóc mình, giảm lây nhiễm trong cộng đồng, hiệu quả rất cao. Chính vì vậy, tổ chức Actionaid đã gia hạn cho chúng tôi đến năm 2015. Việc gia hạn này đồng nghĩa với việc mở rộng các hoạt động của dự án sẽ được tăng lên và thêm một chủ đề hoạt động nữa, đó là quyền phụ nữ...
- Xin cảm ơn chị về cuộc trò chuyện này!
