(Bác sỹ Nguyễn Văn Huân, Giám đốc Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS Quảng Ninh, trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
Bác sỹ Nguyễn Văn Huân.
+ Việc Liên hợp quốc chọn chủ đề này cho ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS năm nay, 1-12-2009, là nhằm mục đích giải quyết nhu cầu thiết yếu về bảo vệ quyền con người, phổ cập tiếp cận dịch vụ dự phòng, chăm sóc, điều trị và hỗ trợ HIV cho tất cả mọi người. Đó cũng là lời kêu gọi các quốc gia xoá bỏ đạo luật mang tính kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV. Bên cạnh đó, các quốc gia cũng cần phải thực hiện những cam kết của mình trong việc đảm bảo quyền con người…
- Ở Quảng Ninh, tỉnh ta đã rất quan tâm tới việc tổ chức triển khai các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ, điều trị dự phòng lây nhiễm HIV. Bác sỹ có thể cho biết những kết quả đạt được trong thời gian qua như thế nào?
+ Chúng ta đã biết HIV/AIDS là một bệnh truyền nhiễm chưa có vắc xin và thuốc điều trị khỏi bệnh. Bên cạnh đó, nhận thức đầy đủ về bệnh dịch HIV/AIDS còn những hạn chế nhất định trong cộng đồng. Trong đó nhiều người khi nói đến HIV lại đánh đồng với tệ nạn ma tuý, mại dâm v.v.. Điều đáng lưu ý là con đường lây truyền HIV có một phần liên quan đến tiêm chích ma tuý và quan hệ tình dục không an toàn đã khiến cho người nhiễm HIV/AIDS bị kỳ thị, phân biệt đối xử. Chính sự kỳ thị và phân biệt đối xử đã tác động mạnh mẽ tới tâm lý của người nhiễm HIV khi tự suy nghĩ về bản thân mình. Với lý do đó mà người nhiễm HIV đã giấu bệnh và tự cô lập; từ sự mặc cảm, họ ngần ngại khi tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc, điều trị, trợ giúp của cộng đồng...
Biết được khó khăn trên, Quảng Ninh đã quan tâm đến công tác tuyên truyền giáo dục kiến thức cơ bản phòng chống HIV/AIDS bằng nhiều hình thức và nhiều phương pháp; như tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, truyền thông trực tiếp theo nhóm, tờ rơi, áp phích pa-nô v.v.. cho mọi đối tượng trong cộng đồng. Đồng thời tổ chức nhiều phòng tư vấn, xét nghiệm tự nguyện, nhiều phòng điều trị ngoại trú bằng thuốc kháng HIV; đặc biệt, thời gian qua có khá nhiều câu lạc bộ thu hút các đối tượng bị nhiễm HIV đến sinh hoạt; ở đó những người đã lây nhiễm hoặc có nguy cơ cao lây nhiễm HIV được chia sẻ, được chăm sóc đầy đủ. Tính đến 31-10-2009, toàn tỉnh có 11 phòng tư vấn xét nghiệm tự nguyện, 12 phòng điều trị ngoại trú bằng thuốc kháng HIV, 37 câu lạc bộ đồng cảm, 189 nhóm bạn giúp bạn, có gần 10.000 người được cán bộ y tế tư vấn và được xét nghiệm miễn phí biết mình đang nhiễm HIV; có 2.642 bệnh nhân AIDS còn sống đang nhận thuốc kháng vi rút ARV tại các phòng khám điều trị ngoại trú trong toàn tỉnh… Những số liệu thống kê này cho thấy công tác phòng chống HIV/AIDS của tỉnh ta đã thu được những kết quả rất đáng ghi nhận.
Thông qua công tác truyền thông được tổ chức thường xuyên bằng cả bề rộng và chiều sâu, có thể nói nhận thức của những người đang bị nhiễm hoặc có nguy cơ bị nhiễm HIV đã có sự chuyển biến tích cực; từ đó họ không còn e dè, mặc cảm và các nhu cầu được tiếp cận các dịch vụ dự phòng, hỗ trợ, chăm sóc điều trị đã triển khai thuận lợi hơn trước; đồng thời trong cộng đồng cũng giảm đi nhiều sự phân biệt đối xử, kỳ thị với người nhiễm HIV… Chính sự chuyển biến này đã giúp cho chúng ta có thể xác định được tương đối cụ thể số người, thực trạng của các đối tượng có nguy cơ lây nhiễm HIV và người bị nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng; từ đó mà công tác quản lý, theo dõi để ngăn ngừa tình trạng lây nhiễm trong cộng đồng đã chặt chẽ hơn, tốt hơn trước nhiều..
- Trong thời gian tới, nhất là trong Tháng hành động phòng chống HIV/AIDS (từ 1 đến 31-12-2009), để hưởng ứng tuyên bố của Liên hợp quốc về chủ đề “Tiếp cận phổ cập và quyền con người”, theo bác sỹ, chúng ta cần triển khai những hoạt động gì thiết thực nhất hiện nay?
+ Như tôi nói ở trên, công tác phòng, chống HIV/AIDS ở tỉnh ta thời gian qua đã thu được những kết quả đáng khích lệ; và cũng có thể nói, trong mọi hoạt động đều hướng đến việc bảo vệ quyền của người nhiễm HIV/AIDS và cộng đồng, tạo môi trường và những thuận lợi, những điều kiện tốt nhất để người nhiễm HIV/AIDS có thể tiếp cận được các dịch vụ về giảm thiểu tác hại, chăm sóc điều trị, tư vấn và xét nghiệm tự nguyện, hỗ trợ cho người nhiễm HIV cũng như các dịch vụ khác v.v..
Để đảm bảo việc tiếp cận phổ cập và quyền của người nhiễm HIV trên địa bàn tỉnh ta được triển khai có hiệu quả và có tính thường xuyên, chúng ta cần phải tổ chức những hoạt động thiết thực nhất. Đặc biệt là phảI tập trung vào một số nội dung sau:
Một là, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông giáo dục thay đổi nhận thức trong cộng đồng, đồng thời tăng cường việc chống kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS; thường xuyên cung cấp thông tin đầy đủ kiến thức cơ bản nhất về phòng chống HIV/AIDS cho các đối tượng cũng như cho cộng đồng. Bởi có đảm bảo sự hiểu biết đầy đủ mới không có thái độ kỳ thị và phân biệt đối xử với người bị nhiễm HIV.
Hai là, thường xuyên đẩy mạnh việc giáo dục và phổ biến pháp luật về HIV/AIDS để mọi người đều hiểu được những quy định của pháp luật thì việc vi phạm đến quyền của người nhiễm HIV/AIDS mới được mọi người trong cộng đồng nghiêm túc thực hiện, không có tình trạng phân biệt đối xử, kỳ thị đối với người bị nhiễm HIV, cũng như người nhiễm HIV có cơ hội thực hiện nghĩa vụ của mình đối với gia đình và xã hội.
Ba là, cần mở rộng các dịch vụ về dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS, dịch vụ tư vấn xét nghiệm tự nguyện, chăm sóc hỗ trợ và điều trị ngoại trú bằng thuốc kháng vi rút ARV, cũng như các dịch vụ khác được thuận lợi và dễ dàng cho người nhiễm HIV/AIDS.
Bốn là, tổ chức triển khai công tác kiểm tra giám sát, đôn đốc việc thực hiện các quy định của pháp luật về quyền của người nhiễm HIV ở các tuyến, đặc biệt là tuyến cơ sở có người nhiễm HIV sống và sinh hoạt. Đồng thời người nhiễm HIV cũng phải nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ của mình với cộng đồng. Làm được điều đó cũng có nghĩa là chúng ta đã có những hoạt động thiết thực nhất để hưởng ứng tuyên bố của Liên hợp quốc về Ngày phòng chống HIV/AIDS năm nay…
- Xin cảm ơn bác sỹ về cuộc trao đổi này!
