(Nhân ngày dân số Việt Nam, 26-12, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với đồng chí Lê Minh Hải - Phó Giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Quảng Ninh)
+ Mặc dù đã hơn 1 năm sau khi Uỷ ban Dân số, gia đình và trẻ em giải thể và sáp nhập nhưng đến năm 2009 công tác dân số của Quảng Ninh vẫn chịu tác động của vấn đề này. Khó khăn lớn nhất là bộ máy chưa ổn định dẫn đến việc triển khai các mặt công tác rất hạn chế, đặc biệt là ở cấp cơ sở. Đến nay, Chi cục Dân số - KHHGĐ mới chỉ được giao 12 biên chế trong khi căn cứ chức năng, nhiệm vụ phải cần ít nhất 20 biên chế. Đội ngũ cán bộ của các Trung tâm Dân số - KHHGĐ cấp huyện có nhiều người mới, thiếu kinh nghiệm trong công tác. Đặc biệt, chế độ, chính sách đối với cán bộ làm công tác dân số - KHHGĐ ở cấp xã chưa ổn định khiến đội ngũ này chưa yên tâm công tác và chưa gắn bó, nhiệt tình với công việc.
Không chỉ khó về đội ngũ cán bộ mà công tác dân số - KHHGĐ ở Quảng Ninh cũng phải đối mặt với những khó khăn như: Mức sinh giảm chậm, tỷ lệ sinh con thứ 3 vẫn còn cao, nhất là ở vùng biển, miền núi… Thực tế cho thấy mặc dù nhận thức về công tác dân số - KHHGĐ của nhân dân đã có nhiều thay đổi tích cực nhưng một bộ phận cán bộ, nhân dân vẫn chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của công tác dân số - KHHGĐ. Trong đó có cả cán bộ, đảng viên cũng sinh con thứ 3 đã tác động xấu đến việc thực hiện chính sách dân số - KHHGĐ. Bên cạnh đó, dân số Quảng Ninh cũng như cả nước đang bước vào giai đoạn mà tỷ lệ phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ rất cao nên tiềm ẩn nguy cơ tăng tỷ lệ sinh và nguy cơ mất cân bằng giới tính…
- Khó khăn là thế nhưng năm 2009 vẫn là một năm thành công của công tác dân số - KHHGĐ?
+ Nếu gọi là thành công thì chúng tôi không dám nhận. Chúng tôi chỉ dám gọi năm 2009 là một năm hoàn thành nhiệm vụ khi giảm tỷ suất sinh được 0,3%o, giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 được 0,3%… Đây là những chỉ tiêu được đặt ra từ đầu năm mà chúng tôi đã cố gắng hoàn thành trong năm 2009.
- Đấy là những chỉ tiêu về kiểm soát quy mô dân số. Còn những việc mà công tác dân số - KHHGĐ Quảng Ninh đã triển khai để nâng cao chất lượng dân số thì sao, thưa đồng chí?
+ Năm qua, Chi cục Dân số - KHHGĐ Quảng Ninh và các đơn vị ở cơ sở đã triển khai có hiệu quả nhiều mô hình nâng cao chất lượng dân số như là chăm sóc sức khoẻ sinh sản cho các đối tượng vị thành niên, thanh niên; sàng lọc trước sinh và sơ sinh; chăm sóc người già; tuyên truyền, tư vấn, vận động các cặp vợ chồng trẻ khám sức khoẻ trước khi kết hôn; tư vấn phòng chống vô sinh… Các mô hình này đều được dư luận và nhân dân đánh giá cao. Đặc biệt là chương trình Sàng lọc trước sinh và sơ sinh được coi là một biện pháp hữu hiệu giúp gia đình và xã hội có những đứa trẻ mạnh khoẻ, hạn chế tối đa những dị tật bẩm sinh. Bởi lẽ việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh giúp chúng ta phát hiện sớm những bất thường, những bệnh liên quan tới gene di truyền, những dị tật về nhiễm sắc thể bằng cách xét nghiệm máu hoặc lấy bệnh phẩm từ thai nhi, từ trẻ sơ sinh (như chọc ối, lấy gai nhau, lấy máu gót chân...) từ đó có cách điều trị thích hợp. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đã xây dựng và tiến hành triển khai Đề án kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển. Bước đầu, những hoạt động này đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân các vùng biển, đảo và ven biển của Quảng Ninh.
- Trong thời gian tới, công tác dân số - KHHGĐ Quảng Ninh sẽ tập trung vào những mục tiêu gì?
+ Trước mắt, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện bộ máy tổ chức, nâng cao trình độ nghiệp vụ, năng lực cho đội ngũ cán bộ để đáp ứng tốt nhất chức năng, nhiệm vụ được giao. Cùng với đó, chúng tôi sẽ triển khai hoạt động nhằm giảm tỷ suất sinh, tỷ lệ sinh con thứ ba; nâng cao chất lượng dân số về thể chất và trí tuệ nhằm đáp ứng sự phát triển bền vững; thiết lập vận hành hệ thống quản lý dân cư thống nhất, góp phần tác động đến cơ cấu dân cư và phân bổ dân cư một cách hợp lý.
- Và giải pháp cho những mục tiêu này là gì, thưa đồng chí?
+ Để đạt được các mục tiêu trên, chúng tôi sẽ tăng cường hơn nữa công tác lãnh đạo, tổ chức và quản lý; đẩy mạnh tuyên truyền những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong lĩnh vực dân số - sức khỏe sinh sản - KHHGĐ... nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành vi của từng cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đối với việc thực hiện chính sách dân số - KHHGĐ; hoàn thành tốt công tác truyền thông lồng ghép với dịch vụ KHHGĐ đến tận vùng sâu, vùng xa; huy động các lực lượng xã hội tích cực tham gia các chương trình, nội dung hoạt động. Đặc biệt là triển khai có hiệu quả Đề án kiểm soát dân số vùng biển, đảo và ven biển Quảng Ninh.
Chúng rất mong các cấp ủy Đảng, chính quyền quan tâm và coi công tác dân số - KHHGĐ là một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị. Có như vậy công tác dân số - KHHGĐ mới mang lại hiệu quả thiết thực và đạt được những mục tiêu đề ra.
- Xin cảm ơn đồng chí!
