Nói với chúng tôi về vốn văn hoá văn nghệ dân gian (VHVNDG) của Quảng Ninh, ông Nguyễn Quang Vinh, Chủ tịch Hội VNDG Quảng Ninh khẳng định, đây là một kho tài nguyên quý giá nhưng rất dễ mất đi nếu không được sưu tầm, nghiên cứu, truyền dạy và biểu diễn. Vốn quý này mang sắc thái đa dạng vùng miền các dân tộc của Quảng Ninh, với khoảng 540 di tích lịch sử và danh thắng, gắn với tâm linh và hoạt động VHVNDG của cư dân trong cộng đồng, với tài nguyên rừng, than, biển và khí hậu thời tiết cũng như quá trình tổ chức lực lượng sản xuất của cư dân đã sáng tạo ra những nét VHVNDG độc đáo, riêng biệt của Quảng Ninh.
Ông Nguyễn Quang Vinh.
- Vì sao lại như vậy, thưa ông?
+ Vì lẽ, chúng ta chưa có sự tập trung đúng mức, nhận thức về công tác này chưa đầy đủ. Các ngành chức năng đã cố gắng nhưng chưa làm được nhiều, nhất là trong tổ chức nghiên cứu, sưu tầm, truyền dạy. Hội VNDG mãi vừa rồi mới được thành lập, nâng lên từ Chi hội VNDG Việt Nam tại Quảng Ninh và Chi hội chuyên ngành VNDG Quảng Ninh.
- Vậy vốn VHVNDG của Quảng Ninh liệu có đứng trước nguy cơ bị mai một đi?
+ Tất nhiên! VHDG hiện đang mai một đi do sự phát triển công nghiệp, sự thâm nhập mạnh mẽ của văn hoá thế giới. Một kho tàng VNDG của chúng ta cũng đang bị thưa dần bởi các nghệ nhân dân gian, người đang lưu giữ nhiều vốn quý này của dân tộc đang ngày một ít đi. Khi họ còn sống và minh mẫn, nếu chúng ta không nhanh chóng khai thác thì khi họ mất đi chúng ta cũng mất luôn vốn quý ấy. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần đẩy mạnh công tác truyền dạy vốn VHVNDG, đặc biệt là trong các trường học. Chúng ta cần hành động để giữ gìn không thì sẽ mất!
Hội VNDG Quảng Ninh ra đời chính vì lo ngại điều đó, chúng tôi thấy xót xa lắm khi vốn quý ấy đang dần bị mất đi. Với chức năng cao hơn cấp chi hội, với khả năng của mình, chúng tôi đang có nhiều dự định để góp phần bảo vệ tài sản VHVNDG tỉnh nhà. Tới đây, Hội sẽ phối hợp với các ngành chức năng, các địa phương lập dự án xin sưu tầm, xuất bản tập sách Ca dao Quảng Ninh, bổ sung, hoàn chỉnh cuốn Ca dao Vùng mỏ, dự định đến năm 2010 sẽ hoàn thành.
- Thưa ông, với lực lượng hội viên Hội VNDG Quảng Ninh hiện nay, liệu chúng ta có đủ tầm trong nghiên cứu, sưu tầm và truyền dạy các giá trị VHVNDG của tỉnh nhà?
+ Tôi rất tin! Đó là một đội ngũ những người nghiên cứu, sưu tầm đang rất minh mẫn, tâm huyết. Họ ở trong các tầng lớp nhân dân với nhiều ngành nghề, đơn vị, có đủ điều kiện và khả năng để tập hợp, tổ chức và khai thác tiềm năng to lớn này. Tiêu biểu ở khu vực miền Tây như các ông Tống Khắc Hài, Lý Biên Cương, Trần Nhuận Minh, Như Mai, Thanh Sỹ, Hoàng Tuấn Dương, Hữu Tuân, Tạ Kim Hùng... Khu vực miền Đông cũng có một số tác giả như Ngô Đức Nguyên, người dân tộc Tày ở Bình Liêu, Móng Cái có Bùi Hữu Thiềm, Vân Đồn có Phạm Quốc Duyệt, Phạm Văn Gấm, Nguyễn Văn Dậu...
Bên cạnh đội ngũ có tuổi này, Hội còn có một đội ngũ có nghề hoạt động trong lĩnh vực văn hoá có nhiều hứa hẹn ở rải rác các vùng như Lê Đồng Sơn, Bùi Vĩnh Chuyên, Lê Thanh Phùng, Lài Văn Dương, Lương Hồng Thanh, Thanh Quyết... Bằng cố gắng của mình, chúng tôi rất tự hào được làm việc này nhằm góp phần giữ gìn vốn VHVNDG Quảng Ninh, giữ gìn cái hồn của dân tộc như lời Thủ tướng Phạm Văn Đồng sinh thời từng nhắc nhở: “VHVNDG là hồn của dân tộc, mất VHVNDG là mất hồn dân tộc”.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
