(Ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng Cục trưởng Tổng Cục Du lịch, trò chuyện với PV Báo Quảng Ninh).
Trước khi giữ cương vị Tổng Cục trưởng Tổng Cục Du lịch, ông Nguyễn Văn Tuấn đã có một khoảng thời gian khá dài sống, công tác, gắn bó với Vịnh Hạ Long. Không những thế, ông cũng chính là người đầu tiên giữ cương vị Trưởng Ban Quản lý Vịnh Hạ Long từ khi nó mới được thành lập. Vì vậy, có lẽ hơn ai hết, ông là người hiểu rất rõ Hạ Long, di sản thiên nhiên thế giới 2 lần được UNESCO công nhận này.
Mới đây, sau những ngày cả nước hoan hỉ vui mừng vì Hạ Long được Tổ chức NOW thông báo sơ bộ (chưa chính thức) là đã lọt vào danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới, trao đổi với chúng tôi, ông Tuấn chia sẻ: "Tôi vẫn nói đùa với mọi người rằng, mặc dù thân xác ở Thủ đô, nhưng hồn tôi đã gửi lại ở Hạ Long hết rồi... Và vì thế, với mỗi người dân Việt Nam, những người yêu Hạ Long, ai cũng mong muốn Vịnh Hạ Long được đăng quang là 1 trong 7 kỳ quan thế giới, nhưng riêng đối với tôi, thậm chí đó còn là niềm mong muốn khát khao mãnh liệt, cháy bỏng hơn...".
- Hồi còn công tác tại Quảng Ninh, ông là người đã được chứng kiến 2 lần Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới? Cảm xúc của ông hồi đó thế nào, có giống như hiện nay, khi Hạ Long lọt vào danh sách 7 kỳ quan không?
| Du lịch mang lại cơ hội cho Hạ Long, nhưng cũng là một sức ép. Nếu chúng ta không có các biện pháp và có tầm nhìn lâu dài trong lĩnh vực môi trường thì chúng ta sẽ có lỗi với thế hệ mai sau. |
+ Những người dân Quảng Ninh đều biết đến Vịnh Hạ Long được Tổ chức Giáo dục - Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới ở 2 thời điểm. Thời điểm thứ nhất là vào năm 1994 và người có công lao chủ trì đề xuất hồ sơ trình tỉnh để gửi sang UNESCO là anh Nguyễn Thanh Sĩ, Giám đốc Sở VHTT (lúc đó tôi đang đảm nhận vị trí Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thông tin Quảng Ninh). Tôi vẫn còn nhớ rất rõ, khi nghe tin Vịnh Hạ Long được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, chúng tôi đã rất vui mừng, một cảm xúc tự nhiên, lan tỏa truyền cho mình một cảm hứng, một cảm xúc rất đặc biệt. Mặc dù chưa hình dung được con đường của Vịnh Hạ Long sau này sẽ như thế nào, nhưng mà tôi vẫn có một linh cảm đấy thực sự là một thời điểm hết sức quan trọng để nó mở ra một cánh cửa mới cho Hạ Long, cho du lịch Quảng Ninh và cho tỉnh Quảng Ninh.
- Vậy, còn lần thứ 2 thì sao ạ?
+ Lần thứ 2 tôi có may mắn hơn, lúc này tôi đã là Trưởng Ban Quản lý Vịnh Hạ Long. Bởi vì, sau khi Vịnh Hạ Long được Tổ chức UNESCO công nhận lần thứ nhất, UBND tỉnh đã quyết định thành lập Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, trực thuộc UBND tỉnh. Và tôi đã có 6,5 năm (12-1995 đến tháng 3-2002) đảm trách cương vị này. Tôi cho rằng, đây là quãng thời gian hạnh phúc, để lại nhiều cảm xúc nhất trong cuộc đời công tác của tôi. Tôi may mắn được chủ trì mọi công việc chuẩn bị các hồ sơ, các điều kiện, từ nghiên cứu cơ bản cho đến làm hồ sơ đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, làm việc với UNESCO và vận động cộng đồng quốc tế ủng hộ Vịnh Hạ Long được công nhận về giá trị địa chất, địa mạo. Đây là quãng thời gian mà tôi học hỏi được rất nhiều điều và hiểu thêm những giá trị của Vịnh Hạ Long. Đến cuối tháng 11-2000, chúng tôi đi dự hội nghị thường niên của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại thành phố Cairns (Australia) và tại chính hội nghị này, Vịnh Hạ Long được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới lần thứ 2 bởi giá trị độc đáo về địa chất, địa mạo và tôi là người may mắn được chính kiến thời khắc lịch sử ấy. Cho đến bây giờ cảm xúc ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tôi, đó là một trong những ấn tượng mạnh mẽ nhất mà tôi có được trong cuộc đời...
Còn bạn hỏi nó có giống cảm xúc như khi nghe tin Hạ Long lọt vào danh sách 7 kỳ quan không ư? Thật khó diễn tả, bởi ở mỗi thời điểm trong đời, con người ta có những trạng thái tâm lý khác nhau. Nhưng tôi đảm bảo cả 3 lần thì trạng thái tâm lý của tôi đều có điểm giống nhau, ấy là niềm vui sướng, cảm thấy thật hãnh diện, tự hào…
- Và như người ta vẫn nói, khi được "trang bị" thêm danh hiệu kỳ quan thiên nhiên thế giới, Vịnh Hạ Long sẽ làm cho tiềm năng du lịch Quảng Ninh nói riêng, Việt Nam nói chung, được nhân lên gấp bội. Với tư cách là Tổng Cục trưởng Tổng Cục Du lịch, ông có thể cho biết ngành du lịch sẽ tập trung vào những việc gì để phát huy tiềm năng ấy?
+ Việc làm trước hết, sau khi Vịnh Hạ Long được công nhận là kỳ quan thiên nhiên thế giới thì ngành du lịch cần phải xây dựng một kế hoạch chiến lược mang tính tổng thể và lâu dài để xây dựng và quảng bá thương hiệu du lịch Hạ Long trên toàn thế giới. Không thể nói chung chung, mà cần phải hoạch định cụ thể chiến lược phát huy giá trị Vịnh Hạ Long ít nhất trong vòng 10 năm tới. Đồng thời, phải đưa ra các giải pháp bảo vệ và phát triển kỳ quan thiên nhiên này cũng như mục tiêu, kế hoạch chi tiết, tổ chức các hoạt động maketting, xúc tiến và quảng bá du lịch ở trong nước và quốc tế cho từng giai đoạn cụ thể: 1 năm, 3 năm, 5 năm, 10 năm. Cùng với đó, để danh thắng Hạ Long phát huy được hết tiềm năng sẵn có về du lịch, trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước, mang lại nguồn lợi kinh tế ổn định, chắc chắn phải thay đổi tư duy làm du lịch kiểu "ăn xổi" như hiện nay. Do đó, chúng tôi xác định sẽ phải đầu tư bài bản hơn, chất lượng hơn cả về sản phẩm du lịch cũng như dịch vụ, cách thức phục vụ du khách. Lâu nay có một thực tế là cho dù chúng ta kéo được nhiều du khách, nhất là khách nước ngoài đến Hạ Long, song vì khâu tiếp đón, phục vụ khách không chu đáo nên nhiều người vẫn chưa hài lòng. Điều này khiến cho tỷ lệ khách du lịch quay trở lại với Vịnh Hạ Long những lần tiếp theo không nhiều, thời gian lưu trú ít. Đây thực sự là sai lầm trong cách làm du lịch trong suốt một thời gian dài. Theo tôi, nếu chúng ta phát triển tốt thương hiệu này, quảng bá và tổ chức dịch vụ tốt để tạo ấn tượng cho khách thì có thể sẽ kéo dài thời gian lưu trú của du khách không chỉ ở Hạ Long mà còn ở các điểm du lịch khác của Việt Nam. Như vậy, khi đó, tất cả các địa danh du lịch khác của chúng ta sẽ được hưởng lợi từ danh hiệu, thương hiệu và từ uy tín của Vịnh Hạ Long.
- Là một người tâm huyết với Hạ Long, hiểu rất rõ về Vịnh Hạ Long, theo ông, du lịch Hạ Long nói riêng, du lịch Quảng Ninh nói chung, đang gặp phải những "nút thắt" nào cần phải tháo gỡ?
+ Theo tôi, hiện nay ở Hạ Long nói riêng, du lịch Quảng Ninh nói chung đang gặp phải 4 "nút thắt". Nếu không cởi được nó ra, thì nó sẽ bế tắc, làm nghẽn lại, hạn chế dòng khách du lịch đến Hạ Long. Đầu tiên phải nói đến đó là vấn đề hạ tầng, sản phẩm du lịch. Theo đó, việc tổ chức sản phẩm và tổ chức dịch vụ du lịch trên Vịnh Hạ Long cũng phải có một cách tiếp cận mới và chuyên nghiệp hơn. TP Hạ Long phải biến thành một thành phố du lịch và những vùng phụ cận xung quanh Hạ Long, chúng ta phải có hệ thống, các điểm đến để người ta sử dụng dịch vụ, thưởng ngoạn, tham quan. Hạ Long phải là tâm điểm để xâu chuỗi các điểm đến khác chứ không thể để phát triển sản phẩm du lịch tùy hứng như hiện nay, mạnh ai người ấy chộp giật để làm du lịch. Thêm nữa, việc tổ chức tư duy và tổ chức lại dịch vụ cũng là một vấn đề cần thiết, không thể bán tài nguyên du lịch Hạ Long rẻ rúng và "hàng chợ" như hiện nay. Chúng ta phải tổ chức dịch vụ du lịch tương xứng với giá trị và thương hiệu của Vịnh Hạ Long. Đây là một câu chuyện rất dài, cần phải có thời gian. Vấn đề cuối cùng, không thể không nói đến, đó là môi trường. Với Hạ Long, trước đây vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái và tính toàn vẹn của Vịnh đã là một yêu cầu nghiêm ngặt thì bây giờ càng phải đề cao công việc này. Môi trường của Vịnh Hạ Long rất dễ bị tổn thương. Hiện nay, Hạ Long đang chịu sức ép rất lớn từ phát triển công nghiệp, dịch vụ ở vùng ven bờ: Than, điện, xi măng, sắt thép, vật liệu xây dựng, cảng biển. Hơn nữa, vùng Vịnh cũng chịu sức ép từ tốc độ gia tăng phát triển đô thị, gia tăng về dân số và những hệ lụy xung quanh việc lấn biển, mở rộng đô thị. Du lịch mang lại cơ hội cho Hạ Long, nhưng cũng là một sức ép. Nếu chúng ta không có các biện pháp và có tầm nhìn lâu dài trong lĩnh vực môi trường thì chúng ta sẽ có lỗi với thế hệ mai sau. Bởi vậy, ngay từ bây giờ, cùng với phát triển du lịch, công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn và phát huy giá trị Vịnh Hạ Long cần phải được quan tâm, chú trọng hơn bao giờ hết.
- Xin cảm ơn ông!
Thu Hương
