Một ngày cuối tháng 10 vừa qua, chúng tôi có dịp đến cửa khẩu Tân Thanh. Nằm cách TP Lạng Sơn gần 30km, Tân Thanh hiện được ví như một “thiên đường” mua sắm tại miền Bắc, thu hút hàng ngàn lượt khách mỗi ngày.
Một góc cửa khẩu Tân Thanh (Lạng Sơn).
Thời tiết ở đây, ban ngày trời nắng khá gay gắt, nhưng vẫn khá lạnh, nhiều người đã phải mặc áo khoác. Bác tài xế tắc xi tên Hoàng chở chúng tôi lên cửa khẩu giới thiệu: Tân Thanh rộng khoảng hơn 10ha, có 4 trung tâm thương mại lớn là: Thế giới Phụ nữ, Việt - Trung, Tân Thanh, Hồng Kông, và chợ Tân Thanh cùng một loạt nhà hàng, khách sạn được xây dựng khá hoành tráng. Trong các khu mua bán có tới hàng nghìn gian hàng bán sản phẩm, có cả người Việt Nam, người Trung Quốc kinh doanh xen kẽ. Hàng hoá đa dạng, từ quần áo, đồ gia dụng, thiết bị điện... đến hoa quả 100% nhập từ Trung Quốc, giá rất rẻ so với hàng cùng loại trong nước. Trước khi xuống xe, bác tài xế cũng không quên nhắc nhở chúng tôi “Nếu định mua gì thì các anh chỉ trả bằng 1/4 hoặc 1/5 giá thách thôi nếu không sẽ bị hớ đấy”. Quả đúng như lời giới thiệu, mới bước vào cổng chợ Tân Thanh, chúng tôi đã thấy hoa mắt trước những hàng hoá được bày bán la liệt. Có một điểm rất khác biệt so với chợ và trung tâm thương mại tại các cửa khẩu của Quảng Ninh, là các gian hàng ở đây không được bố trí theo ngành hàng, mà bày bán xen kẽ. Chúng tôi thấy ở lô số 1 bán quần áo, lô bên cạnh là hàng bán đồ điện tử, kế đó là gian bán đồ chơi trẻ em hoặc giày dép... Lượn một vòng để “khảo giá” thì thấy đúng như lời bác tài xế “hàng dưới đất, giá trên trời”. Vào một quầy bán hàng điện tử, tôi hỏi mua chiếc đầu đĩa DVD đời mới, chủ hàng là một người Trung Quốc nói tiếng Việt lơ lớ “Cái đó một triệu đồng là loại xịn, còn loại trung bình thì 800 nghìn đồng”. Do đã được nhắc nhở trước, chúng tôi mạnh dạn trả 380 nghìn đồng. Thoạt tiên người này có vẻ khó chịu, không đồng ý, nhưng thấy chúng tôi vẫn kiên quyết thì bảo “Thôi, đưa đây 500 nghìn là được”... Chúng tôi sang dãy hàng bán quần áo. Phải thừa nhận, quần áo ở đây khá đẹp, đủ chủng loại, mẫu mã. Hỏi xem một chiếc áo khoác, cô chủ hàng đon đả “Các anh thật tinh mắt, đây là mốt mới, em mới nhập về hôm qua 10 chiếc, sáng nay đã bán 8 chiếc rồi. Các anh lấy đi, em chỉ bán 2 triệu thôi”. Chúng tôi không có ý định mua nên chỉ trả giá 800 nghìn đồng. Cô gái không nói thêm một lời, lấy túi ni lông gói chiếc áo đưa cho chúng tôi. Biết là mua hớ, chúng tôi cũng đành “bấm bụng” trả tiền... Vào Trung tâm thương mại Thế giới, thấy có ít khách hàng, vì bán toàn “hàng hiệu”, chủ hàng chủ yếu là người Trung Quốc. Cũng giống như ở khu vực chợ Tân Thanh, hàng hoá ở đây rất phong phú, chỉ khác là giá bán khá cao. Một phụ nữ trẻ đang chào bán chiếc ti vi màn hình phẳng 21 in cho khách với giá gần 3 triệu đồng. Khách mua thắc mắc, cũng loại này, ngoài kia chỉ hơn một đồng, thì được trả lời, ở đây hàng chính hiệu, chất lượng cao, có bảo hành; còn ngoài kia chủ yếu là hàng giả, kém chất lượng, cứ mang hàng ra khỏi quầy là người bán không chịu trách nhiệm...
Một số đối tượng trà trộn với những phụ nữ làm nghề đạp xe ba bánh để chào bán hàng cấm.
Đến một quầy bán thuốc Bắc, đang hỏi mua mấy thang thuốc, thì chợt có một phụ nữ còn khá trẻ tiến lại gần ghé tai hỏi nhỏ “Anh có mua đồ chơi không?”. “Đồ chơi gì?” - Tôi ngạc nhiên. Cô gái bèn giới thiệu “Em có rất nhiều loại, từ thuốc tăng cường sinh lực cho đàn ông, đến “đồ chơi” anh có thể sử dụng khi vợ vắng nhà. Thuốc thì có 2 loại thuốc nội thì 20 nghìn đồng/viên, thuốc ngoại 30 nghìn đồng/viên. Còn “đồ chơi” đắt nhất là 1 triệu, rẻ nhất là 5 trăm nghìn”. Tôi chợt nhớ, mấy hôm trước, đọc trên báo, thấy đưa tin về việc Công an tỉnh Lạng Sơn đã phát hiện, bắt giữ một số đối tượng mua bán thuốc kích dục ở cửa khẩu này, không hiểu vì sao vẫn còn tình trạng chào bán công khai những thứ độc hại này. Tôi vờ hỏi “Em cứ mang hàng ra đây anh xem, có thể anh sẽ mua một ít”. Nghe thấy vậy, cô gái bèn tất tả đi lấy “hàng”. Lúc này, lại có một phụ nữ khoảng 40 tuổi tiến lại gần, nói nhanh “Mấy cậu có mua đồ chơi không? Đây toàn đồ xịn cả, các cậu giắt trong người đi đó, đi đây sẽ rất an toàn”. Thấy vẻ mặt ngạc nhiên của tôi, người phụ nữ này vừa kéo tay tôi vào một quầy hàng quần áo khuất phía sau chợ, vừa thao thao “Thích hoành tráng thì có nhiều loại súng, nếu không thì có dùi cui điện. Cứ vào xem ưng loại nào thì mua”. Vào sâu phía sau sạp quần áo, chị ta lấy ra một tập ảnh in hình đủ các loại đao, kiếm, dùi cui điện và một số khẩu súng bắn hơi cay, bắn điện. Trỏ tay vào hình một khẩu súng dài, chị này quảng cáo “Súng này có 22 viên, có thể khống chế đối tượng đứng cách hàng chục mét. Nếu mua, chị chỉ bán hơn 2 triệu đồng. Để chứng minh “công dụng” của chiếc dùi cui điện trông như chiếc máy cạo râu được lôi từ dưới gầm sạp lên, chị ta cầm dí sát vào chiếc khăn trải bàn, thấy phát ra những tiếng tạch, tạch “Loại này hiệu quả lắm, chỉ cần cậu nhấn nút, ngay lập tức, đối phương sẽ bị quật ngã. Giá chỉ có một triệu tư thôi. Đang mải ngắm nghía mấy tấm hình quảng cáo loại dụng cụ này, do sơ ý, chiếc cặp của tôi bị đổ xuống đất, khiến chiếc máy ảnh văng ra. Sắc mặt người phụ nữ chợt thay đổi. Thoáng một chút suy nghĩ, chị ta móc điện thoại, vờ nghe ai đó nói, rồi bảo chúng tôi “Thôi, nếu cậu mua thì để chốc quay lại, bây giờ chị phải đi có chút việc...”. Ra đến ngoài cổng chợ, tôi để ý, thấy có không ít khách du lịch bị một đám người vây quanh, chèo kéo “chào hàng”... Sau hơn 2 giờ ở cửa khẩu Tân Thanh, chúng tôi thấy hàng hoá ở đây cũng không rẻ hơn ở cửa khẩu Móng Cái bao nhiêu, nhưng do thuận lợi giao thông, nên Tân Thanh luôn nhộn nhịp mua sắm, nhất là vào những ngày cuối tuần, người từ các tỉnh ngoài về đông như hội.
Trên chuyến xe khách về Lạng Sơn, tôi cũng được nghe nhiều hành khách kể chuyện đi chợ Tân Thanh, khen, chê đủ cả. Người lái xe góp chuyện “Em từng chở nhiều khách đến đây tham quan, mua sắm nên được nghe phàn nàn rất nhiều về việc thách giá, hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là chuyện bán thuốc kích dục, vũ khí, công cụ hỗ trợ... Thời gian gần đây các cơ quan chức năng ở địa phương thường xuyên tấn công, truy quét quyết liệt, nhưng vẫn chưa ngăn chặn được triệt để tình trạng này”.