“Chuyện thường ngày” của Cảnh sát môi trường

0 giờ 35 phút, nhận được tin báo “xe ô tô tải chở thực phẩm từ biên giới về...”, Thượng tá Vũ Đình Phú, Trưởng Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PC36) Công an tỉnh lập tức chỉ đạo CBCS Đội chống ô nhiễm về môi trường (Đội 2) của đơn vị, chia làm 2 mũi: Một mũi, do Thượng tá Nguyễn Văn Dương, Phó trưởng Phòng chỉ huy, cùng 3 CBCS đi theo hướng miền Đông, chốt quân tại cầu Ba Chẽ để nhận diện và bám sát “mục tiêu” về hướng TP Hạ Long; mũi kia, do Thiếu tá Phạm Anh Đông, Đội trưởng Đội 2 chỉ huy, cùng 4 CBCS đi hướng miền Tây, chốt chặn tại khu vực cầu Bãi Cháy (TP Hạ Long), đón lõng “mục tiêu”. Đi cùng CBCS mũi miền Tây, tôi thấy ai nấy đều nai nịt gọn gàng, sẵn sàng cho “trận đánh”. Đêm khuya, trời rét lại lất phất mưa, đường vắng, phương tiện đi lại thưa thớt... Tất cả điện thoại di động của mọi người trong tổ công tác đều phải để ở chế độ rung. Mấy trinh sát trẻ có vẻ sốt ruột, cứ đi đi, lại lại, không chịu ngồi yên một chỗ. Một giờ đồng hồ đã trôi qua, vẫn chưa thấy động tĩnh gì, Thiếu tá Đông thì thầm nói với tôi: Bình thường xe của đối tượng xuất phát từ Móng Cái lúc 22 giờ ngày hôm trước, chỉ 2 đến 2 giờ 30 phút ngày hôm sau là đến Hạ Long, vậy mà đã hơn 3 giờ rồi vẫn chưa thấy đâu... Tôi  bảo: Hay đối tượng biết bị theo dõi, nên ém vào đâu đó chờ cơ hội hoặc đã tẩu tán hàng, thoát thân rồi. Thiếu tá Đông khẳng định:  Không đâu, trinh sát rồi mà. Hơn nữa có gì không bình thường, mũi miền Đông đã báo... Lúc này đã gần 4 giờ sáng. Bỗng thấy Thiếu tá Đông đứng phắt dậy, đi nhanh về phía trạm gác của Công an tại ngã tư Loong Toòng, cùng với Công an giao thông TP Hạ Long ra hiệu dừng xe ô tô tải BKS 30U-0484 từ Cẩm Phả về Hạ Long để kiểm tra. Qua kiểm tra thấy trên xe có 320kg cá trình, 100kg cá quả, 100kg ba ba và 300kg thịt lạc đà đông lạnh. Chủ hàng Nguyễn Văn Trường (SN 1959) trú tại Nam Sách (Hải Dương) khai nhận: Số cá và ba ba mua tại trại của người địa phương, có giấy chứng nhận kiểm dịch của Sở NN&PTNT Hải Dương cấp, ra TP Móng Cái bán, nhưng không được giá, nên chở về lại Hải Dương. Còn 300kg thịt lạc đà đông lạnh (không có giấy tờ), nhận chở thuê cho một người tên Bình (không rõ địa chỉ) từ TP Móng Cái về TP Hải Dương tiêu thụ... Gần suốt đêm kiểm tra, phân loại hàng hoá vi phạm, lập hồ sơ xử lý, đến 13 giờ 30’ cùng ngày mọi việc mới hoàn tất, ai cũng thấm mệt. Thượng úy Nguyễn Anh Tuấn cho biết: Vụ này, mất có 1 đêm và nửa ngày là cực nhanh. Nhiều vụ, đối tượng vận chuyển hàng hóa trên xe khách, khi phát hiện có vi phạm, phải trình bày, giải thích cho hành khách hiểu thông cảm cộng tác với cơ quan chức năng; chờ lái xe bố trí phương tiện cho hành khách lưu thông tiếp... rồi mới tiến hành kiểm đếm hàng hóa, mất rất nhiều thời gian. Nếu không có chủ hàng đi kèm, phải chờ triệu tập đến, mới lập được hồ sơ, xử lý... rất phức tạp. Đôi khi gặp những trường hợp lái xe, chủ hàng có thái độ bất hợp tác, để lập được hồ sơ xử lý vô cùng căng thẳng và mệt mỏi. Ngán nhất là việc phải đi tiêu hủy hàng hóa...

Về đến trụ sở cơ quan, chưa kịp nghỉ ngơi, anh em  lại nhận được lệnh “Ra ngay chốt Loong Toòng đón hàng. Cả Đội khẩn trương quay lại, lúc này đã là 14 giờ 10 phút. Vừa đến nơi, xe ô tô khách BKS 14N-6372 từ hướng Uông Bí đi đến. Thiếu tá Đông cùng các Trung úy Hưng, Hùng, Hiên xuống xe, phối hợp với Công an TP Hạ Long kiểm tra chiếc xe ô tô này. Rất may, trên xe chỉ có vài hành khách, nên việc giải thích cũng thuận hơn. Lái xe Vũ Mạnh Tuấn (SN 1981), trú tại Ninh Dương (TP Móng Cái) ban đầu nói  cứng: Xe từ Hà Nội về Quảng Ninh, khách còn chẳng có, lấy đâu ra hàng mà phải kiểm tra... Nhưng trước sự kiên quyết của anh em công an, lái xe phải xuất trình giấy tờ, mở cốp xe để kiểm tra. CBCS Đội 2 đã “khui” được 8 thùng xốp, trong đựng lòng non lợn ướp đá (khoảng 600kg), không có giấy tờ hợp lệ... Biết không giấu được, lái xe vội xuống giọng: Em có biết trong thùng xốp là gì đâu? Có người đàn ông không quen, thuê chở số thùng xốp này về TP Hạ Long. Em không biết hàng này là vi phạm. Đây là lần đầu, xin các anh tha cho... Tôi ngạc nhiên, vì được biết từ trước đến nay, các vụ vận chuyển nội tạng động vật bị phát hiện, bắt giữ đều từ biên giới về Quảng Ninh, rồi đưa vào sâu các tỉnh trong nội địa tiêu thụ. Thượng uý Tuấn cũng khẳng định đây là lần đầu tiên, bắt được vụ nội tạng động vật đưa từ các tỉnh phía trong ra Quảng Ninh. Điều này chứng tỏ Quảng Ninh là địa bàn để các đối tượng trung chuyển hàng hóa thực phẩm không rõ nguồn gốc từ biên giới vào và ngược lại... CBCS đơn vị đã lập hồ sơ xử lý; mời cơ quan chức năng chứng kiến và tổ chức tiêu hủy số nội tạng lợn nói trên, đến trưa ngày 30-3 mọi việc mới xong. Tạm nghỉ ngơi chốc lát, CBCS Đội 2 lại tiếp tục lên đường làm nhiệm vụ. Đến 3 giờ 35 phút ngày 31-3 tại TP Hạ Long, đơn vị bắt giữ xe ô tô khách BKS 14N-5635, chạy từ TP Móng Cái về Hà Nội, trên xe vận chuyển 160kg chim (đã giết mổ) đựng trong thùng xốp, giấu ở cốp xe, không có giấy tờ hợp lệ. Lại tiếp tục các “công đoạn”: Giải thích, thuyết phục hành khách, mời cơ quan thú y, VSATTP... kiểm tra chất lượng sản phẩm, xác định vi phạm, xử lý tiêu huỷ... đến 14 giờ cùng  ngày mới giải quyết xong.

Các lực lượng chức năng tổ chức tiêu huỷ thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, không rõ nguồn gốc.

Thượng tá Vũ Đình Phú, Trưởng Phòng PC36 cho biết: Phòng chống các tội phạm vi phạm về môi trường, nhất là về VSATTP, hoạt động vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc, việc trinh sát, bắt giữ đã khó, nhưng xử lý càng khó hơn. Bởi, đối tượng thường lợi dụng việc cấp phép của các cơ quan chức năng cho các doanh nghiệp, cá nhân vận chuyển hải thủy sản, thực phẩm... lưu thông, tiêu thụ trong nội địa, để nhập trái phép các loại hàng hóa này từ biên giới. Việc xử lý các hành vi vi phạm ở lĩnh vực này  hiện mới dừng ở mức xử phạt hành chính. Như các vụ trên chỉ xử phạt 1,5 triệu đồng/vụ, chưa đủ sức răn đe. Hàng hóa thu giữ phải chờ kiểm định để xử lý, gửi lưu kho, lưu bãi; hàng không đảm bảo VSATTP phải tổ chức tiêu hủy,  nhưng không biết kinh phí chi trả bằng nguồn nào...

Mặc dù rất gian khổ và quyết liệt, nhưng CBCS Phòng PC36 luôn hoàn  thành  nhiệm vụ; bước đầu cùng lực lượng chức năng trên địa bàn, đấu tranh, ngăn chặn, từng bước kiểm soát các hành vi vi phạm. Đặc biệt trong “Tháng hành động vì chất lượng VSATTP” năm 2010, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp với công an các địa phương, phòng nghiệp vụ Công an tỉnh và cơ quan chức năng trên địa bàn kiểm tra, kiểm soát phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời tình trạng vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc...