“Đại học không phải là con đường duy nhất để lập nghiệp”

+ Tư vấn và định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT không phải là chuyện mới. Nhưng tư vấn trực tiếp và trực tiếp tham gia thì đây là lần đầu có ở Quảng Ninh và lần đầu tiên Tỉnh Đoàn tham gia. Vậy, xuất phát từ đâu mà anh lại đưa ra quyết định thực hiện chương trình này?

- Thành thực mà nói, có rất nhiều lý do để cuối cùng mình quyết định triển khai chương trình tư vấn trước mùa thi và định hướng nghề nghiệp trực tiếp cho học sinh THPT trên địa bàn tỉnh.

Chủ đề hoạt động của năm 2008 được Tỉnh Đoàn xác định: “Đồng hành với thanh niên trong học tập và lập nghiệp”. Đoàn đã có rất nhiều chương trình, hoạt động lớn để triển khai chủ đề này. Tuy nhiên, Đoàn mới chỉ hướng tới và đồng hành được với thanh niên trong lập nghiệp. Còn chuyện học tập của thanh niên trong các trường THPT mới chỉ dừng lại ở việc động viên, tổ chức cho các em xây dựng nền nếp học tập… Khi trực tiếp đối thoại với 1.800 bí thư chi đoàn cơ sở, mình nhận thấy, cái mà thanh niên trong các trường THPT cần và đang rất lúng túng chính là việc xác định ngành, nghề cho tương lai.

Cũng trong thời gian này, có một nhóm cựu sinh viên ở Hà Nội đã đưa ra lời đề nghị với huyện Đông Triều cho các bạn được tổ chức một buổi tư vấn cho học sinh của địa phương. Chứng kiến các bạn ấy làm, mình thấy các bạn thanh niên rất hào hứng, nhu cầu tìm hiểu thông tin rất lớn. Nhưng do không phải là người địa phương nên nhóm cựu sinh viên này không thể đưa ra được những thông tin cần thiết như: Cơ cấu ngành nghề, nhu cầu lao động của Quảng Ninh trong tương lai. Vì vậy, các bạn chỉ có thể đưa ra được những lời khuyên và định hướng chung chung.

Mình đã rất trăn trở và cuối cùng quyết định thực hiện chương trình tư vấn trực tiếp tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh. Ban đầu, với sự tài trợ của Công ty Aptech, mình đã mời giáo sư Văn Như Cương về nói chuyện trực tiếp với học sinh THPT của TP Hạ Long. Tiếp đó, mình mời đại diện của một số đơn vị như: Trung tâm giới thiệu việc làm thanh niên, Trường CĐ Nghề mỏ Hồng Cẩm, Trường Trung cấp Xây dựng Uông Bí cùng với Tỉnh Đoàn trực tiếp đến các trường THPT để nói chuyện.

+ Đi nhiều và được tiếp xúc trực tiếp với các bạn trẻ trong các trường THPT, ấn tượng đọng lại trong anh là gì?

- Các bạn trẻ hiện nay rất tự tin, thông minh, nhiều ước mơ nhưng cũng khá thực dụng. Nhiều bạn rất ham hiểu biết và luôn muốn tìm kiếm thông tin. Nếu so sánh giữa học sinh miền Đông và miền Tây thì mình thấy học sinh khu vực miền Đông thiệt thòi nhiều quá! Các bạn thiếu rất nhiều thông tin về các trường ĐH, CĐ, TCCN, nghề nghiệp, nhu cầu lao động của các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Qua tiếp xúc với các bạn trẻ, mình thấy hiện vẫn còn không ít bạn trẻ có xu hướng chọn nghề theo trào lưu phong trào mà không tính đến việc học đó có phù hợp với năng lực, điều kiện kinh tế gia đình và sau này có xin được việc đúng ngành, nghề đã được đào tạo. Cũng không thể hoàn toàn trách các bạn trẻ, bởi lẽ kênh thông tin thì nhiều nhưng những thông tin cần thiết và đầy đủ thì không phải lúc nào cũng đến được với các bạn.

+ Chương trình tư vấn trước mùa thi và định hướng nghề nghiệp đã thu hút được gần 30.000 học sinh THPT trên toàn tỉnh tham gia với trên 1.300 câu hỏi được đưa ra. Anh có nghĩ rằng chương trình đã thành công?

- Số lượng học sinh tham gia tư vấn cũng như câu hỏi các bạn đưa ra là một bất ngờ đối với mình. Khi bắt đầu làm chương trình mình không có tham vọng là sẽ được nhiều bạn trẻ quan tâm đến vậy. Lần đầu tiên triển khai mình nghĩ chỉ cần 50% số học sinh THPT toàn tỉnh tham gia đã là thành công rồi.

Mình cảm thấy vui vì các bạn trẻ tham gia rất hào hứng. Các bạn hỏi nhiều vấn đề trong đó thể hiện rất rõ sự quan tâm đến các bước phát triển của tỉnh, của địa phương. Nhiều bạn bày tỏ sau khi học xong muốn trở về quê hương để làm việc nhưng băn khoăn về cơ hội tìm kiếm việc làm; về chính sách phát triển nhân tài của tỉnh… Không phải tốn nhiều công sức, nguồn lực, trong khoảng thời gian ngắn, mình đã truyền tải hết những thông tin cập nhất mới nhất về tình hình, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2020; chính sách đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người lao động; nhu cầu tuyển sinh của các trường ĐH, CĐ, TCCN; nhu cầu tuyển dụng lao động của một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Mình hy vọng với tất cả những thông tin đó, các bạn trẻ sẽ đưa ra được những quyết định đúng đắn trong việc chọn ngành, chọn nghề.

+ Có thể xem như chương trình tư vấn trước mùa thi và định hướng nghề nghiệp cho học sinh THPT đã bước đầu thành công. Vậy anh còn điều gì phải băn khoăn?

- Như lúc nãy mình đã nói, các bạn ở khu vực miền Đông phải chịu thiệt thòi nhiều vì ít có điều kiện tiếp cận với thông tin. Có nhiều điều tưởng rất đơn giản như ngành nghề nào địa phương đang cần; những nghề nào thì học ở trường nào… các em cũng không biết. Rất nhiều em đã tâm sự với mình, muốn đi học nghề nhưng điều kiện kinh tế gia đình không thể đáp ứng, ra trường không biết có xin được việc…? Những lo lắng của các em là có cơ sở, bởi với điều kiện kinh tế của nhiều gia đình ở miền Đông thì việc đi học dù là học nghề được nhà nước bao cấp cũng là rất khó khăn. Nếu như ở khu vực này các em có một trường dạy nghề thì có lẽ ước mơ của nhiều em sẽ thành hiện thực.

+ Nếu để đưa ra một lời khuyên với các bạn trẻ trước ngưỡng cửa mới của cuộc đời, anh sẽ nói gì?

- Đại học không phải là con đường duy nhất để lập thân, lập nghiệp. Hiện nay và tương lai sau này, tỉnh cần rất nhiều những người thợ lành nghề, có tay nghề cao để đáp ứng cho bước phát triển thành tỉnh công nghiệp của tỉnh. Nếu bạn nào không đỗ ĐH, nếu thấy mình không có đủ khả năng thì hãy chọn cho mình một nghề xã hội cần. Các bạn hãy chọn ngành rồi mới đến chọn trường.

+ Xin cảm ơn đồng chí!