Cùng nằm một dải với xã đảo Quan Lạn, cùng có những bãi tắm đẹp mê hồn với rừng trâm không đâu có, lại mang tên có hàm ý là viên ngọc sáng... vậy mà dường như đến nay tiềm năng ấy của Minh Châu mới được đánh thức.
Bẵng đi gần 2 năm mới có dịp trở lại, tôi không khỏi ngỡ ngàng bởi sự thay đổi nhanh chóng ở nơi đây...
Một góc khuôn viên Minh Châu Baech Resort được thiết kế thân thiện với môi trường.
Gặp tỷ phú 8x
Đặt chân lên đảo Minh Châu (Vân Đồn) cùng trong chuyến tàu hôm ấy với tôi có một tốp khách du lịch trẻ, mà qua câu chuyện tôi biết họ đến từ Hà Nội. Trên chiếc xe lam 3 bánh màu đỏ chạy từ bến tàu về trung tâm xã, họ ồ lên thích thú khi dọc hai bên con đường bê tông là hàng cây keo xanh mát, không khí cực kỳ trong lành. Con đường uốn lượn, bên phải là rừng keo, bên trái là biển xanh, sóng vỗ va vào bãi đá tung bọt trắng xoá. Hình ảnh ấy dễ đem đến cho những người lần đầu đặt chân đến Minh Châu cảm thấy háo hức, muốn khám phá.
Đầu buổi chiều, sau khi trao đổi một số công việc, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Thanh Sang (với tôi vốn là chỗ quen biết đã lâu, hơn nữa chúng tôi sàn sàn tuổi nhau), bảo: “Tôi muốn đưa “ông” đến thăm 2 doanh nghiệp làm du lịch. Họ chính là người “đánh thức” tiềm năng du lịch ở đây đấy!”. Dọc đường đi, anh khoe rằng năm nay huyện giao cho Minh Châu thu ngân sách năm 125 triệu đồng nhưng đến thời điểm này xã đã nộp 140 triệu đồng, vượt kế hoạch. Phần lớn trong số đó là nguồn thu từ sứa. Cũng chính món quà “trời cho” này đã góp phần đáng kể đổi thay đời sống kinh tế các gia đình, tạo công ăn việc làm cho nhiều người. Toàn xã có 238 hộ thì nay chỉ còn 15 hộ nghèo…
Nơi anh Sang đưa tôi đến đầu tiên là khu dịch vụ nghỉ Minh Châu Beach Resort do Công ty TNHH Đình Anh liên doanh với Công ty Trái Tim Việt (Hà Nội) đầu tư xây dựng. Giám đốc doanh nghiệp là anh Đình Anh năm nay 39 tuổi, gốc Hà Nội, vui vẻ dẫn chúng tôi đi thăm khuôn viên rộng hơn 6.000m2. Ngoài 2 khu nhà nghỉ chất lượng đã hoàn thành, doanh nghiệp đã “đi tắt đón đầu” khi đang xây dựng 1 hội trường rộng 350m2 thích hợp cho tổ chức các cuộc hội thảo, hội nghị, tiệc cưới. Dự kiến, sau khi hoàn thành, Minh Châu Beach Resort sẽ có tổng mức đầu tư khoảng trên 200 tỷ đồng. Theo Đình Anh cho biết những năm trước đây, ngay lần đầu đến Minh Châu anh đã “mê” ngay cái tiềm năng du lịch ở đây. Anh lập tức tìm đối tác liên doanh và đàm phán mua lại đất của gần 10 hộ dân, cuối năm 2008 đầu tư, giữa tháng 6 thì khai trương những phòng nghỉ đầu tiên. Nhân viên buồng, bàn, lễ tân… anh đều tuyển từ con em các gia đình trong xã, vừa làm vừa đào tạo kỹ năng. Đình Anh tâm sự: “Tôi đang làm thủ tục xin mua 4ha đất ở dưới thôn Nam Hải, cũng là đầu tư cho du lịch thôi. Hiện đang chờ huyện phê duyệt”. Câu chuyện giữa chúng tôi thỉnh thoảng bị gián đoạn bởi vị giám đốc trẻ lại phải nhẹ nhàng hướng dẫn nhân viên cách đón tiếp khách. Những thôn nữ đảo Minh Châu dường như chưa quen việc cho lắm nên vẫn còn có vẻ lúng túng khi đón khách Tây.
Chiều trên bãi biển Minh Châu gió nhẹ, nắng vàng như mật, trên bãi biển lúc này đang có một tốp trẻ nhỏ chơi đá bóng. Nguyễn Minh Tuấn - người chúng tôi cần tìm lúc này đang ngồi bên quán giải khát ven rừng trâm với một người bạn Pháp. Tuấn 29 tuổi - cũng giống như Đình Anh, khá xởi lởi ngay từ cái bắt tay đầu tiên. Tuấn cho biết 2 năm trước, sau khi hoàn thành khoá tu nghiệp chuyên về xây dựng cầu tại Pháp, anh trở về Việt Nam không theo nghề mà rẽ sang du lịch. Được sự giúp đỡ, hỗ trợ của gia đình, Tuấn đầu tư một khu khách sạn, nhà nghỉ ở Cát Bà (Hải Phòng). Tuy nhiên, sau khi ra Minh Châu, chàng tỷ phú thế hệ 8X này đã mê ngay. Khách sạn Le Pont mà Tuấn đầu tư hiện đang xây dựng trên thửa đất 7.000m2, ngay bên đường, cách Minh Châu Baech Resort không xa. “Đối tượng khách mà em hướng tới là cả người Việt và nước ngoài - Tuấn chia sẻ - Tuy nhiên, sẽ chú trọng hơn đến khách tour trong cộng đồng các nước nói tiếng Pháp. Em phấn đấu đến tháng 6 tới sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng 20 phòng. Mục tiêu sẽ xây dựng khoảng 100 phòng”.
Theo một cán bộ xã thì không biết có phải hiệu ứng tác động từ 2 tỷ phú trẻ kia không mà chỉ trong vòng hơn 1 năm nay, rất nhiều hộ dân trong xã đã có hướng làm dịch vụ du lịch. Hiện đã có hơn 20 hộ dân trong xã đã và đang xây dựng nhà 2 tầng theo kiểu vừa ở, vừa dư ra một vài phòng cho khách nghỉ. Nhiều hộ đã bán đất đi, thêm tiền để xây dựng nhà nghỉ. Điều đó góp phần đẩy giá đất lên. Nếu như chỉ vài năm trước, đất ở Minh Châu đắt nhất chỉ 100.000đ/m2 thì nay giá đắt nhất (như ở cạnh Minh Châu Baech Resort) đã lên tới khoảng 3,2-3,5 triệu đồng/m2. Sự thức dậy, chuyển biến của đảo khiến mục tiêu Đại hội Đảng bộ xã lần thứ 23, nhiệm kỳ tới xác định: Phát triển dịch vụ du lịch là trọng tâm, kế đến là kinh tế biển; thay cho trọng tâm là phát triển kinh tế biển như Đại hội 22 đã đề ra.
Theo ông André Guidez (ảnh nhỏ) thì việc giữ được nét hoang sơ của bãi tắm Minh Châu (ảnh lớn) và khu vực phụ cận là rất cần thiết.
Tâm sự của ông André Guidez
Trở lại với người bạn Pháp của Minh Tuấn. Ông tên là André Giudez, vốn là bác sĩ nghỉ hưu đến từ vùng Champagne đông bắc nước Pháp - quê hương của rượu sâm-panh nổi tiếng. Guidez kể ông rất thích đi du lịch và đã đến khá nhiều nơi ở Việt Nam. Một trong những ấn tượng của tôi với ông Tây hiền lành này là ông rất thích uống bia Hà Nội. Hơn 2 ngày ở Minh Châu, mấy lần gặp Giudez, khi ở quán nước bên đường, lúc ở bãi biển, ăn tối… thì tôi đều thấy ông đang nhâm nhi bên chai bia. Câu chuyện đến hồi thân mật, Guidez cho biết các bãi biển ở châu Âu luôn ồn ào và không nhiều nơi đẹp như Minh Châu. Ngay cả Việt Nam thì cũng không có nhiều bãi như thế này. Bãi tắm Minh Châu hơn các nơi khác là bãi thoải, dài, cát mịn, môi trường sạch sẽ. Đặc biệt là có rừng cây (rừng trâm cổ thụ) ngay phía sau. Guidez nhấn mạnh: “Tuy nhiên, các bạn cần phải giữ được khung cảnh cho phù hợp; nghĩa là phía sau bãi tắm phải giữ được những ngôi nhà truyền thống. Đó chính là khác biệt mà tôi tin phần đông khách du lịch như tôi rất thích”.
Ngẫm, rõ là tâm sự của ông Guidez đề cập đến cái mà Minh Châu rất cần có, đó chính là quy hoạch tổng thể. Hiện chính quyền, người dân nơi đây đã từng bước nhận ra vai trò, vị trí tiềm năng du lịch của địa phương là điều đáng mừng. Tuy nhiên, do chưa có quy hoạch trong khi doanh nghiệp, người dân đang đầu tư mạnh cơ sở hạ tầng cho du lịch thì sự lộn xộn là điều dễ xảy ra mà sau này không thể điều chỉnh được nữa. Trong những năm qua, sự quan tâm của tỉnh, huyện đầu tư cơ sở vật chất đã góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội của xã đảo chuyển biến không ngừng. 4 tiêu chí căn bản: Điện, đường, trường, trạm thì nay Minh Châu chỉ thiếu mỗi điện (điện lưới quốc gia), còn lại đều đã và đang được xây mới khang trang. Không chỉ đường liên thôn, xã mà ngay cả đường vào các xóm, đến từng hộ gia đình hầu hết đã được bê tông hoá. Theo lãnh đạo xã, Minh Châu đang ngày càng thu hút khách. Trong nay mai, khi 2 khu khách sạn, nhà nghỉ với các dịch vụ nghỉ dưỡng, quầy bar, ẩm thực, không gian âm nhạc… của Minh Châu Baech Resort và Le Pont hoàn thiện, dự báo lượng khách đến đây lưu trú sẽ tăng hơn nữa.
Trước khi rời Minh Châu, tôi có dịp tiếp xúc với cụ Nguyễn Văn Hường, 87 tuổi, ở thôn Ninh Hải, là một trong những bậc cao niên nhất xã. Cụ Hường cho biết Minh Châu là tên đã được đặt từ xa xưa. Trước đây, để tránh huý vua Minh Mạng (1820-1840), Minh Châu đã được đổi là Quang Châu - theo nghĩa Hán - Việt cũng có nghĩa là viên ngọc sáng giống như Minh Châu. Sau khi hoà bình lập lại, chính quyền ta mới lại đổi là Minh Châu. Trước đây Minh Châu chỉ có 3 thôn là Trung Thịnh (nay là thôn Quang Trung ở trung tâm xã) hàm ý chỉ nơi cư trú của những người giàu, lắm ruộng, Tiền Hải - nghĩa là gác cổng và Linh Hải - nơi có nhiều người giỏi (linh kiệt), sau mới thêm thôn Nam Hải. Về sau người ta gọi chệch Linh Hải thành Ninh Hải như ngày nay nên mất hết ý nghĩa, hàm ý của các cụ đã đặt ban đầu. Cụ Hường cũng kể rằng trước đây Minh Châu cũng có miếu, có đình khá to thờ Thành hoàng là Phạm Công Chính, sau cải cách mới phá mất. Như vậy là Minh Châu có cả bề dày lịch sử, văn hoá đầy tính nhân văn; có cảnh quan tuyệt vời rất thích hợp cho du lịch tắm biển, sinh thái, nghỉ dưỡng, khám phá…
Chủ tịch xã Nguyễn Thanh Sang nói vui với tôi khi chia tay: Bằng ấy tiềm năng mà Minh Châu không thức dậy ấy mới là chuyện lạ “ông” ạ.
