“Để du lịch phát triển bền vững và sinh động...”

Lâu nay khi bàn về hiệu quả của hoạt động du lịch, người ta thường rất nhấn mạnh tới tính bền vững của nó. Là Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh, đồng chí có thể cho bạn đọc hiểu một cách cơ bản nhất khái niệm “Phát triển du lịch bền vững’’ là như thế nào?

Đồng chí Lê Toán, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh

Đồng chí Lê Toán, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh

(Đồng chí Lê Toán, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)

+ Chúng ta đã nói tới nghề nông, nghề thương, nghề y v.v.. Đến cuối năm 2001, khi Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Quảng Ninh ban hành Nghị quyết 08/NQ-TU về đổi mới và phát triển du lịch Quảng Ninh giai đoạn 2001-2010, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, thì hoạt động du lịch mới thực sự được coi là một nghề đúng với ý nghĩa của nó. Và từ đó nghề du lịch ngày càng phát đạt. Tổng doanh thu du lịch năm 2001 đạt 468 tỷ đồng, mới tính 7 tháng đầu năm 2008 con số đó đã tới hơn 1.500 tỷ đồng. Nhiều công ty trở nên giàu có. Nhiều hướng dẫn viên du lịch còn trẻ tuổi đã sắm được ô tô riêng hoặc xây dựng được nhà cao tầng v.v..

Nhưng cũng phải nói rằng, người Quảng Ninh mới làm nghề du lịch theo hướng công nghiệp nên muốn phát triển du lịch bền vững thì từ người quản lý tới mỗi người ở mỗi khâu du lịch phải nhanh chóng, dũng cảm khắc phục những yếu kém. Những yếu kém đó là: Chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh thấp; chưa có quy hoạch du lịch mang tính chiến lược; chưa có sản phẩm du lịch mang tính thương hiệu quốc tế; môi trường du lịch chưa quyến rũ; công tác quản lý Nhà nước và đội ngũ lao động chưa chuyên nghiệp; cộng đồng chưa coi trọng bảo vệ tài nguyên du lịch; phát huy các giá trị văn hoá trong du lịch còn thấp v.v.. Sự phát triển và yếu kém đi ngược chiều nhau, những yếu kém càng giảm thiểu thì du lịch càng phát triển bền vững.

- Liên hệ với Quảng Ninh, đồng chí có nhận xét gì về sự phát triển du lịch theo hướng bền vững nói chung và việc phát huy giá trị văn hoá nhằm góp phần phát triển du lịch bền vững nói riêng? Những mặt nào Quảng Ninh đã làm được là đáng ghi nhận nhất và những mặt hạn chế (khách quan, chủ quan) nào hiện nay cần quan tâm khắc phục nhất để du lịch Quảng Ninh phát triển bền vững?

+ Văn hoá là tài nguyên vô tận để phát triển du lịch. Văn hoá chính là sự phân biệt sự độc đáo của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc, mỗi vùng quê. Du lịch phải đưa khách khám phá sự độc đáo ấy. Quảng Ninh có văn hoá Hạ Long, bao gồm văn hoá biển truyền thống và văn hoá công nhân mỏ. Hàng ngày, khách du lịch đến Quảng Ninh chính là để khám phá và hưởng thụ tài nguyên văn hoá độc đáo và vô tận này. Mùa xuân 2008, hơn 1 triệu người đến với vùng đất văn hoá tâm linh và danh thắng Yên Tử; 7 tháng đầu năm, hơn 1 triệu khách nước ngoài tới Vịnh Hạ Long để hưởng thụ và khám phá sự kỳ diệu của Kỳ quan thiên nhiên thế giới này.

Tuy vậy, sự phát huy các giá trị văn hoá để nhằm phát triển du lịch bền vững mới ở giai đoạn đầu. Chỉ với có một bộ phận người Quảng Ninh thực sự làm nghề du lịch với định hướng là một ngành công nghiệp từ những năm gần đây. Hiện thời, Quảng Ninh là một trọng điểm du lịch của Việt Nam và đứng ở top đầu bước vào thị trường du lịch quốc tế. So với mặt bằng công nghiệp du lịch thế giới mà du lịch Quảng Ninh đang cạnh tranh thì tự mình cảm thấy yếu kém ở tính chuyên nghiệp... Đó là điều mà tất cả những người trực tiếp hoạt động du lịch luôn luôn tự rèn luyện nếu không muốn đào thải...

- Quảng Ninh là vùng đất có bề dày lịch sử và văn hoá lâu đời. Nhưng có ý kiến cho rằng việc phát huy các giá trị của nó nhằm góp phần phát triển du lịch bền vững vẫn chưa tương xứng! Đồng chí nghĩ gì về điều này?

+ Quảng Ninh là “nước Việt Nam thu nhỏ”. Bề dày lịch sử và tài nguyên văn hoá vô tận nhưng không phải ngày một, ngày hai đã khai thác tối đa cho du lịch, khi các điều kiện còn thiếu thốn mọi bề, khi một bộ phận lao động mới bước đầu làm nghề du lịch chuyên nghiệp. Mặc dù vậy, không chờ tới khi hạ tầng du lịch rất đầy đủ, đội ngũ lao động chuyên nghiệp cao mới đưa du lịch phát triển theo hướng công nghiệp. Thực tế, trong giai đoạn trước năm 2006, du lịch Quảng Ninh đã xây dựng nền móng khá vững chắc để phát triển công nghiệp du lịch. Từ 2006-2010 là giai đoạn đẩy mạnh và phát triển bền vững công nghiệp du lịch, lấy các trọng điểm du lịch làm điểm nhấn. Từ 2010-2015 sẽ cơ bản hoàn thành sự nghiệp du lịch. Đồng hành với công nghiệp du lịch là công nghiệp văn hoá và công nghiệp thể thao. Đến năm 2015, văn hoá, thể thao, du lịch cơ bản trở thành các ngành công nghiệp theo lộ trình: Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại.

- Như đồng chí cũng biết, ngày 9-8-2008, Báo Đảng các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc sẽ tổ chức Hội thảo tại TP Hạ Long với chủ đề: ‘’Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền phát huy giá trị văn hoá góp phần phát triển du lịch bền vững’’. Từng là Tổng Biên tập Báo Quảng Ninh, theo đồng chí, vấn đề thông tin tuyên truyền có ý nghĩa như thế nào đối với mục tiêu ‘’Phát huy giá trị văn hoá góp phần phát triển du lịch bền vững’’. Đồng chí đánh giá thế nào (dưới góc độ một cán bộ ngành VH-TT-DL và dưới góc độ một người từng lãnh đạo một tờ báo địa phương) đối với nội dung cuộc Hội thảo lần này?

+ Sự nghiệp phát triển kinh tế du lịch Quảng Ninh có sự tác động tích cực và mạnh mẽ của các cơ quan báo chí. Vào thời điểm này, Báo Đảng các tỉnh trung du, miền núi  phía Bắc tổ chức Hội thảo tại TP Hạ Long là một cơ hội quảng bá cho du lịch Quảng Ninh. Chủ đề Hội thảo ‘’Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền phát huy giá trị văn hoá góp phần phát triển du lịch bền vững’’ là một sáng kiến đã được lựa chọn, mang tính định hướng có ý nghĩa chiến lược đối với kinh tế du lịch trong khu vực, hưởng lợi trực tiếp là du lịch Quảng Ninh.

Đồng chí cũng đã biết, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh và Báo Quảng Ninh chúng ta cũng đã và đang có nhiều chương trình phối hợp để thúc đẩy văn hoá - thể thao - du lịch - gia đình phát triển. Cuối tháng này, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh cùng Báo Quảng Ninh sẽ tổ chức Hội Bơi truyền thống vượt sông Bạch Đằng; ngoài ra cũng sẽ tổ chức rộng rãi việc bầu chọn Top Five doanh nghiệp du lịch tiêu biểu nhằm tạo nên thương hiệu cho doanh nghiệp du lịch Quảng Ninh... Sự phối hợp càng chặt chẽ, càng đem lại môi trường hoạt động du lịch mới và hiệu quả vật chất cụ thể, nặng trĩu...

Nhân dịp Hội thảo này, chúng tôi mong muốn cơ quan báo Đảng của các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc phối hợp với Báo Quảng Ninh, thông báo cho bạn đọc cùng bình chọn Top Five cho du lịch Quảng Ninh; đồng thời tiếp tục quảng bá, bầu chọn Vịnh Hạ Long trở thành 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới...

- Xin cảm ơn đồng chí!

Làm thế nào để báo chí góp phần phát huy giá trị văn hoá nhằm phát triển du lịch bền vững

Ý kiến nhà quản lý, doanh nghiệp

Ông Vũ Hồng Hải, Giám đốc Công ty Khách sạn Du lịch Công Đoàn Hạ Long: “Cần đẩy mạnh thông tin tuyên truyền cả về các chủ trương, chính sách trong việc phát huy các giá trị văn hoá vốn có của địa phương...”

Trong xu thế phát triển kinh tế hiện đại của các quốc gia, kinh tế du lịch ngày càng chiếm tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế quốc dân, trong đó di sản văn hoá là tiềm năng, là tài sản có vai trò quan trọng để kinh tế du lịch phát triển. Nhiều quốc gia đã xây dựng chiến lược quảng bá hình ảnh du lịch hết sức độc đáo ở nhiều góc độ; họ có nhiều cơ quan thông tấn chuyên nghiệp để đi sâu, đi sát thực tế và có cái nhìn đa chiều về các giá trị văn hoá... Tôi nghĩ đó chính là cách phát triển du lịch bền vững của họ.

Vịnh Hạ Long, Yên Tử, lễ hội Bạch Đằng v.v.. của Quảng Ninh bản thân nó đã là những giá trị văn hoá rất phong phú và đa dạng; nhưng phải nói thật là cách thức, nội dung tuyên truyền lâu nay chưa thực sự phát huy tính sáng tạo, các ngôn ngữ dịch bản, các loại hình báo chí v.v.. còn hạn chế, thiếu sức hấp dẫn, hiệu quả tuyên truyền sâu rộng còn hạn chế. Về nội dung thông tin cũng chưa phản ánh đầy đủ để có thể tôn lên đúng diện mạo, tầm vóc của các di sản văn hoá. Vịnh Hạ Long, một di sản văn hoá hàng đầu thế giới nhưng việc tuyên truyền mới chỉ dừng lại ở vẻ đẹp mà thiên nhiên đã ban tặng; theo tôi, nên tuyên truyền sâu cả về các chính sách khuyến khích đầu tư của chính quyền địa phương đối với việc phát huy tiềm năng vốn có của di sản thế giới này nhằm đẩy mạnh liên doanh, liên kết, tích cực thu hút các nguồn vốn trong nước và ngoài nước triển khai các dự án phát triển du lịch tại Hạ Long, Bái Tử Long v.v..

Ông Nguyễn Xuân Tuấn, Giám đốc Điều hành Khách sạn Hoà Bình Hạ Long (Tuần Châu, TP Hạ Long):“Nên hình thành một hệ thống thông tin tuyên truyền mang tính chuyên nghiệp...”

Quảng Ninh là một trong những tỉnh giàu tiềm năng về du lịch bởi có rất nhiều những di sản văn hoá, thiên nhiên đặc sắc. Tuy nhiên, việcthông tin tuyên truyền những tiềm năng du lịch này đến với du khách trong và ngoài nước, góp phần phát triển du lịch bền vững thì còn có nhiều hạn chế...

Tôi thấy khi tuyên truyền về du lịch, các cơ quan báo chí địa phương dường như chỉ thu hút sự chú ý của một số tổ chức, người dân ở trong tỉnh và một số tỉnh lân cận. Ví dụ ngay các tỉnh ở miền Trung, miền Nam, chắc rất khó để tìm đọc Báo Quảng Ninh hay xem kênh truyền hình Quảng Ninh. Gần đây, Báo Quảng Ninh điện tử đã phần nào đáp ứng được một số đòi hỏi về thông tin du lịch của du khách. Song những thông tin sâu hơn, kỹ hơn về các danh lam thắng cảnh, di sản văn hoá vẫn còn quá ít, chưa xứng với tiềm năng tỉnh ta đang có. Do đó, việc đẩy mạnh thông tin tuyên truyền tới bạn bè trong nước và quốc tế để thu hút họ đến với chúng ta là vô cùng cần thiết.

Đã có nhiều lần tôi hỏi các du khách nước ngoài đến Hạ Long - Quảng Ninh: “Quý khách đến đây du lịch đã biết gì về vùng đất này?”. Đa số họ đều trả lời: “Chúng tôi đến Việt Nam và được nghe nói ở Quảng Ninh có nhiều di sản văn hoá, thiên nhiên nổi tiếng, thế là tôi đến để thưởng thức và khám phá vẻ đẹp của nó.” Như vậy, nhiều khách nước ngoài chỉ biết đến Quảng Ninh khi đã đến Việt Nam, còn ở đất nước họ, họ hầu như không có được thông tin cần thiết.

Theo tôi, Quảng Ninh nên hình thành một hệ thống tuyên truyền “chuyên nghiệp” hơn tại một số thành phố lớn nhằm quảng bá cho khách du lịch biết đến Quảng Ninh. Đó là đưa những hình ảnh đẹp về du lịch Quảng Ninh đặt ở các giao lộ, xây dựng những trang báo với hình ảnh, lời dẫn hấp dẫn đặt ở các nhà hàng, khách sạn, khu công cộng. Thêm vào đó tất nhiên là cũng cần quan tâm bảo vệ, tôn tạo các di sản văn hoá để tránh rơi vào tình trạng xuống cấp...

Ông Phạm Đức Lượng, Trưởng phòng Nghiệp vụ Văn hoá, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch: “Thông tin báo chí cần tạo niềm hứng khởi, sức hút cho mọi người đến Quảng Ninh” Quảng Ninh là một tỉnh du lịch hấp dẫn không chỉ bởi có Vịnh Hạ Long là di sản thế giới mà còn có một hệ thống di tích danh lam thắng cảnh đậm đặc suốt từ Đông Triều đến Móng Cái. Vì vậy, báo chí cần làm sao tuyên truyền sâu hơn nữa về các tua du lịch này, đặc biệt là cho khách nước ngoài đến Quảng Ninh, để cho khách ở lâu hơn, chơi lâu hơn và tất nhiên từ đó chúng ta thu được nhiều hơn, đó là du lịch bền vững. Riêng tuyên truyền về Hạ Long cũng phải sâu, rộng hơn nữa, bằng nhiều hình thức sinh động hơn nữa để thông tin đến được với nhiều bạn đọc. Như tôi từng đến nhiều nơi, họ chỉ hiểu về Hạ Long rất sơ lược, họ chưa biết Hạ Long đẹp thế nào. Để góp phần phát triển du lịch bền vững, báo chí thời gian tới cần có những đột phá hơn nữa trong tuyên truyền. Ví như Quảng Ninh đã có báo điện tử thì có thể “tung lên mạng” những trang đậm nét hơn nữa về văn hoá, có thể nói sâu về Yên Tử, Bạch Đằng, có thể nói sâu về trận chiến thương cảng Vân Đồn, có thể đưa tất cả các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh của chúng ta lên mạng, lấy đó làm điểm thu hút khách đến. Tôi cho đó là công tác rất trọng tâm trong khâu tuyên truyền của báo chí hiện nay nhằm làm cho du khách hiểu rằng Quảng Ninh không chỉ có Vịnh Hạ Long xinh đẹp mà còn có hàng trăm di tích lịch sử, cách mạng, di tích thiên nhiên v.v.. mà họ cần phải đến. Phải làm sao để tất cả những điều đó tạo nên niềm hứng khởi, sức hút cho mọi người, để khi nghe thông tin trên báo của chúng ta thôi là họ đã muốn đến Quảng Ninh du lịch rồi. Chỉ có thế thì du lịch Quảng Ninh mới trở thành du lịch hấp dẫn và bền vững.

Ông Lê Thanh Phùng, Trưởng phòng Văn hoá và Thông tin huyện Vân Đồn: “Thông tin phải có tính xác thực, làm chuyển biến nhận thức của người dân về giá trị văn hoá gắn với việc phát triển du lịch”

Trước hết, tôi thấy trong những năm qua, báo chí đã đóng góp một phần rất quan trọng trong việc thông tin, tuyên truyền phát huy giá trị văn hoá góp phần phát triển du lịch. Quảng Ninh là một tỉnh hội tụ nhiều danh lam, thắng cảnh, trong đó có nhiều di tích lịch sử văn hoá nổi tiếng như khu di tích Yên Tử, Chùa Quỳnh Lâm, cụm di tích Bạch Đằng v.v.. nhấtlà Vịnh Hạ Long đã 2 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới. Cùng với những tài nguyên du lịch tự nhiên, các di tích lịch sử, văn hoá cũng đang được phát huy, khai thác phục vụ mục đích du lịch. Huyện Vân Đồn chúng tôi cũng là nơi chứa đựng nhiều di tích có giá trị văn hoá. Hiện trên địa bàn huyện Vân Đồn có 43 di tích, danh thắng được UBND tỉnh giao cho quản lý; trong đó có 3 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 3 di tích cấp tỉnh. Đến nay, một số những di tích, danh thắng này đã được đưa vào phục vụ khách tham quan du lịch, góp phần phát triển du lịch huyện nhà. Trong những năm gần đây, huyện Vân Đồn có những chuyển biến mạnh mẽ về phát triển du lịch, lượng khách tham quan đến Vân Đồn ngày càng tăng. Có được những kết quả này, không thể không nói đến tác dụng to lớn của việc thông tin, tuyên truyền, quảng bá trên báo chí. Qua các phương tiện thông tin đại chúng, các địa danh du lịch của địa phương đã đến được với du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, theo tôi, muốn phát huy giá trị văn hoá, góp phần phát triển du lịch bền vững thì phải đẩy mạnh việc thông tin tuyên truyền hơn nữa, thông tin phải có tính xác thực, làm thế nào để chuyển biến nhận thức của người dân về giá trị văn hoá gắn với việc phát triển du lịch. Văn hoá có vai trò quan trọng, là cầu nối gắn kết quá khứ, hiện tại và tương lai để phục vụ và thúc đẩy du lịch phát triển...

Cùng chuyên mục