(Đồng chí Nguyễn Thị Thảo, Trưởng Ban Gia đình và Xã hội, Hội LHPN tỉnh, trao đổi với PV Báo Quảng Ninh)
- Thưa chị, chúng ta đều biết, mỗi năm Ngày Gia đình Việt Nam, 28-6, lại được chọn một chủ đề để hướng tới. Năm nay, chủ đề đó là “Vì một mái ấm gia đình không có bạo lực”. Là trưởng một ban chuyên về lĩnh vực gia đình và xã hội của Hội LHPN tỉnh, chị có suy nghĩ gì về điều này?
+ Theo kết quả điều tra xã hội học ở nhiều địa phương trong cả nước, tình trạng bạo lực gia đình đang ngày một gia tăng. Điều đó có vẻ hơi… “bất bình thường” phải không? Bởi ai cũng biết, một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình, nhất là đối với phụ nữ, chính là sự bất bình đẳng về giới, vốn là tàn dư của chế độ phong kiến “trọng nam khinh nữ” để lại. Vậy không lẽ xã hội ta càng phát triển thì những tàn dư của chế độ cũ lại càng nhiều hơn sao? Theo tôi không phải vậy! Các kết quả điều tra xã hội học nói trên chỉ chứng tỏ rằng: Vấn đề bạo lực gia đình đang ngày càng được xã hội nhìn nhận một cách đầy đủ hơn; nó không còn là chuyện riêng của mỗi nhà, mỗi gia đình để mỗi nhà, mỗi gia đình “đóng cửa bảo nhau” nữa. ít nhiều, hiện tượng này đã được bản thân những người trong cuộc lên tiếng công khai. Mặt khác, điều này cũng cho thấy vấn đề bạo lực gia đình ngày càng được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm trong quá trình chỉ đạo xây dựng gia đình văn hoá mới theo tinh thần Chỉ thị 49/CT-TW ngày 21-2-2005 của Ban Bí thư TW Đảng. Đặc biệt, lần đầu tiên ở nước ta, một bộ luật về phòng chống bạo lực gia đình đã ra đời và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-7 tới. Tôi nghĩ, trong bối cảnh ấy, Ngày gia đình Việt Nam năm nay lấy chủ đề “Vì một mái ấm gia đình không có bạo lực” là rất phù hợp, thiết thực trong việc thúc đẩy phong trào xây dựng gia đình văn hoá mới theo 4 chuẩn mực: No ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc. Và cụ thể hơn, còn nhằm tạo điều kiện để Luật Phòng chống bạo lực gia đình đi vào cuộc sống một cách hữu hiệu…
- Trong quá trình tìm hiểu, giải quyết các vụ việc liên quan, chị thấy tình trạng bạo lực gia đình, nhất là ở Quảng Ninh, diễn ra như thế nào?
+ Như tôi nói ở trên, bạo lực gia đình, lâu nay nhiều người vẫn chỉ hiểu là hành vi đánh đập dã man của người chồng đối với vợ hoặc con mình. Hiểu như thế là chưa đầy đủ; thực chất, bạo lực gia đình là bất kỳ hành động bạo lực nào của các thành viên trong gia đình gây đau khổ hoặc dẫn đến những tổn thất về thân thể, tình dục hay tâm lý cho các thành viên khác. Chỉ riêng các hành vi bạo lực gia đình đối với phụ nữ, nhìn chung ở nước ta cũng đã diễn ra theo 4 dạng khác nhau; đó là bạo lực thân thể (người vợ bị chồng đánh đập, đấm đá v.v.); bạo lực tinh thần (người vợ bị chồng chửi mắng, xỉ vả, cấm tham gia công tác xã hội, cấm quan hệ với mọi người v.v.); bạo lực tình dục (chồng cưỡng ép vợ quan hệ tình dục, cưỡng ép đẻ thêm con hoặc ngăn cản vợ thực hiện các biện pháp tránh thai v.v.); và cuối cùng là bạo lực về kinh tế (chồng kiểm soát vợ về thu nhập, không chịu đóng góp vào kinh tế chung của gia đình v.v.).
Với Quảng Ninh, đáng tiếc là cho đến nay vẫn chưa có một cuộc điều tra xã hội nào được tiến hành một cách đầy đủ, toàn diện. Tuy nhiên, qua nhiều kênh thông tin (từ toà án, từ các tổ chức, đoàn thể v.v.) và nhất là từ các cuộc tiếp xúc với các chị em hội viên ở cơ sở, tôi thấy về cơ bản, tình trạng bạo lực gia đình đối với phụ nữ trên địa bàn tỉnh cũng diễn ra dưới những dạng phổ biến như vậy! Nhưng nói gì thì nói, tôi nghĩ trong thời gian tới, để có cái nhìn sát thực hơn về vấn đề này, vấn đề bạo lực gia đình ở Quảng Ninh, như anh nói, cũng cần được điều tra một cách bài bản, khoa học. Có như vậy thì mới có những biện pháp ngăn ngừa hữu hiệu được!
- Thế còn hiện tại, theo chị, Hội phụ nữ các cấp cần làm gì để giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình đang diễn ra?
+ Anh cũng biết rằng một trong những chức năng quan trọng nhất của Hội LHPN các cấp là bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của phụ nữ. Vì vậy, ngăn ngừa tình trạng bạo lực trong gia đình nói chung, đối với phụ nữ nói riêng, luôn được chúng tôi xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác Hội; nó là một phần trong số các biện pháp để xây dựng mô hình gia đình thời kỳ CNH-HĐH với 4 chuẩn mực: No ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc.
Để đạt được điều đó, các cấp Hội phụ nữ tỉnh đã và đang tiến hành một số biện pháp, như: Tập trung xây dựng các mô hình câu lạc bộ "Gia đình hạnh phúc", trên cơ sở đó tạo điều kiện cho chị em tham gia, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau; củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ hoà giải ở cơ sở v.v. Nhưng đó vẫn chỉ là những biện pháp hỗ trợ từ phía chính quyền, đoàn thể. Còn để giải quyết triệt để vấn đề này, tôi nghĩ quan trọng nhất vẫn là phải làm sao để bản thân những người phụ nữ được nâng cao nhận thức về mọi mặt như: Về KHKT, về nuôi dạy con cái, về cách ứng xử văn hoá v.v. để họ có thể làm chủ bản thân và làm chủ gia đình. Đặc biệt là làm sao để người phụ nữ nhận thức thật đầy đủ bản chất, nguyên nhân, hậu quả v.v. của hành vi bạo lực gia đình. Từ đó có thái độ đúng đắn, kiên quyết đấu tranh với hành vi này khi nó xảy ra, kể cả trong gia đình mình hay trong những gia đình xung quanh... Nhân nói đến nhận thức của chị em về bạo lực gia đình, tôi nhớ có đọc trong một tài liệu nước ngoài, nói rằng hiện nay trên thế giới cứ 3 phụ nữ thì có 1 người phải chịu một hình thức bạo lực giới... Và tôi đã đưa con số này ra làm dẫn chứng trong buổi nói chuyện tại một câu lạc bộ phụ nữ ở cơ sở. Lúc đầu chị em bảo:"-Làm gì nhiều đến thế!". Nhưng khi được giảng giải là các hành vi bạo lực không chỉ có đánh đập, gây thương tích... mà còn cả bạo lực tinh thần, bạo lực tình dục v.v. (như tôi nói ở trên) thì chị em ồ lên: "- Thế thì 1/3 là đúng rồi!". Đấy, anh xem, khi nhận thức được nâng lên thì chị em sẽ có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng bạo lực trong gia đình...
- Vậy ở Quảng Ninh, Hội Phụ nữ đã làm gì để đạt được điều đó?
+ Những năm qua, các cấp Hội Phụ nữ trong toàn tỉnh đã tập trung chỉ đạo và làm tốt công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân nói chung, cán bộ, hội viên phụ nữ nói riêng xây dựng mô hình “Gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc”; phối hợp hiệu quả với các cơ quan chức năng mở các lớp tập huấn, học tập về Luật Hôn nhân gia đình, Luật Bình đẳng giới; thành lập các mô hình CLB “Gia đình hạnh phúc”, CLB “Gia đình 4 chuẩn mực”, v.v. Đặc biệt, từ năm 2007 lại đây, chúng tôi đang triển khai mô hình: "Các chi hội phụ nữ nòng cốt thực hành pháp luật" và mô hình CLB "Phụ nữ với pháp luật"; đồng thời phối hợp với Sở Tư pháp tăng cường phổ biến pháp luật trong hội viên nhằm cung cấp, trang bị thêm cho chị em nhiều kiến thức cần thiết. Tuy nhiên, tôi nghĩ đó mới chỉ là bước đầu, vẫn còn nhiều điều cần rút kinh nghiệm về cách tổ chức, triển khai v.v. nhằm hoàn thiện hơn những mô hình như thế. Có như vậy thì việc tạo điều kiện giúp chị em ngăn ngừa tình trạng bạo lực mới mang lại hiệu quả tốt hơn!
- Xin cảm ơn chị về cuộc trò chuyện bổ ích này!
